«Στο υπερ-πληροφοριακό περιβάλλον μας να διαχωρίζουμε αλήθεια από… θόρυβο»
Όπως είπε ο πρόεδρος του ΙΣΘ Νίκος Μπάτζιος χρειάζονται κανόνες και συνεχή επαγρύπνηση απέναντι στα fake news στην υγεία...
theopinion 
Δεν είναι εύκολο να αξιολογούμε αυτό που εμφανίζεται ως ιατρική πληροφόρηση, κι αυτόν που υπόσχεται θαύματα ή αυτοβαφτίζεται ειδικός για πράγματα που απέχουν από την πραγματικότητα. Είναι πρόκληση μέσα σε ένα ψηφιακό περιβάλλον το πώς θα διαχωρίσουμε την αλήθεια.
Τη διαπίστωση έκανε ο Νικόλαος Παναγιώτου, καθηγητής του Τμήματος Δημοσιογραφίας και διευθυντής του Εργαστηρίου Ειρηνευτικής Δημοσιογραφίας του ΑΠΘ σε συζήτηση του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης που διοργανώθηκε με πρωτοβουλία του προέδρου Νίκου Μπάτζιου για την τεχνολογία και την ιατρική στο πλαίσιο της φετινής ΔΕΘ.
Πληροφοριακό στρες και δημόσιες σχέσεις
Ο καθηγητής μίλησε και για το πιλοτικό πρόγραμμα που υλοποιήθηκε σε 35 σχολεία σε όλη την Ελλάδα, με στήριξη του Υπουργείου Παιδείας και της Γενικής Γραμματείας Ενημέρωσης τονίζοντας ότι η εκπαίδευση πρέπει να είναι βιωματική και να μην αφορά μόνο τους νέους διότι «…άτομα άνω των 65 στρέφονται ήδη στα κοινωνικά δίκτυα. Όλοι είμαστε ευάλωτοι». Επισήμανε ότι ακόμη και απλά χρήσιμα βίντεο στο διαδίκτυο συγκεντρώνουν εκατοντάδες χιλιάδες προβολές χωρίς όμως να είναι επιβεβαιωμένα. Το ίδιο συμβαίνει και με ιατρικές συμβουλές από αυτοαποκαλούμενους ειδικούς και… επιδραστικούς. Ζήτησε καλύτερη επικοινωνία της επιστήμης και όχι δημόσιες σχέσεις, επαλήθευση πηγών από εξειδικευμένους επαγγελματίες και διεπιστημονική συνεργασία. Τέλος μίλησε για «πληροφοριακή αγωνία» και υπερβολική εμπιστοσύνη στην τεχνητή νοημοσύνη, όπου οι ενδείξεις των ψηφιακών εργαλείων αντιμετωπίζονται συχνά ως αποδείξεις.
Δεν είμαστε σε τεχνητή ωριμότητα ώστε ο γιατρός να αντικατασταθεί από… ρομπότ
Νωρίτερα ο Δρ. Ανέστης Φαχαντίδης, CEO και συνιδρυτής της Medoid AI, τεχνοβλαστού του ΑΠΘ, παρουσίασε στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας τον Νοέμβριο 2025, επισημαίνοντας ότι το 64% των χωρών της Ευρώπης έχει ήδη ενσωματώσει κάποια μορφή τεχνητής νοημοσύνης στα εθνικά συστήματα υγείας, κυρίως στην απεικόνιση και τη διάγνωση. Προειδοποίησε για τον κίνδυνο ψηφιακών ανισοτήτων, ιδιαίτερα για τους ηλικιωμένους. Έφερε ως παράδειγμα την εφαρμογή «Η Υγεία μου» του Υπουργείου Υγείας, την οποία χαρακτήρισε θετική πρωτοβουλία αλλά δύσκολη στη χρήση για μεγαλύτερες ηλικίες. «Αν μειώσουμε πρόωρα τους πόρους από τα παραδοσιακά κανάλια επικοινωνίας, τηλέφωνο, φυσική παρουσία, θα αποκλείσουμε κόσμο». Τόνισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη έχει εξαιρετική ικανότητα ανάλυσης μεγάλων όγκων δεδομένων, όμως ο γιατρός βλέπει τον ασθενή στην ολότητά του, πέρα από τα καταγεγραμμένα στοιχεία. «Δεν είμαστε σε τεχνική ωριμότητα ώστε η μηχανή να αντικαταστήσει την κρίση του γιατρού. Η ευθύνη παραμένει στον γιατρό». Συνέστησε δε στους ασθενείς να ενημερώνουν τον θεράποντα για οποιαδήποτε αλληλεπίδραση με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για τις ερωτήσεις που έθεσαν για να πάρουν τις όποιες απαντήσεις και από προέρχονται αυτές. Θετική πλευρά θεωρεί την αποφόρτιση από γραφειοκρατικό έργο, ώστε ο γιατρός να έχει περισσότερο και ποιοτικότερο χρόνο για τον ασθενή. Το σίγουρο είναι ότι ο γιατρός πρέπει να παραμείνει σε επαγρύπνηση σε στοιχεία, πληροφορίες που λαμβάνει από εφαρμογές της ΑΙ και να έχει ως προτεραιότητα τη δική του κρίση.
Εκπαίδευση και κατανόηση γύρω από τους αλγόριθμους
Ο καρδιολόγος Κωνσταντίνος Μπακογιάννης, Clinical Reader Προσωποποιημένης Καρδιαγγειακής Ιατρικής της Γ’ Καρδιολογικής Κλινικής ΑΠΘ, υπογράμμισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να λειτουργεί ως βοηθός του καρδιολόγου και όχι ως υποκατάστατό του. Τόνισε τη μετάβαση από την υπερ-εξειδίκευση στην εποπτική, ολιστική ματιά στον ασθενή, από το γενετικό προφίλ μέχρι τις καθημερινές συνήθειες και τις σχέσεις του. Στη ρομποτική χειρουργική, είπε, ορισμένες κινήσεις γίνονται με μεγαλύτερη ακρίβεια από το ρομπότ, όμως ο κύκλος των αποφάσεων παραμένει ανθρώπινος. «Δεν είναι όλα ή τίποτα. Μιλάμε για συνέργεια». Αναφέρθηκε στις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης να αναλύει το σύνολο των διαθέσιμων δεδομένων και όχι μόνο μικρά δείγματα και να εντοπίζει μοτίβα που μέχρι σήμερα… διέφευγαν, ακόμη και πριν εμφανιστούν τα κλασικά συμπτώματα ενός εμφράγματος. Προϋπόθεση, σημείωσε, είναι η επεξηγήσιμη τεχνητή νοημοσύνη, ώστε να χτιστεί εμπιστοσύνη.
Διάγνωση και θεραπεία μόνο με την κρίση του γιατρού
Η συζήτηση για την «Τηλεϊατρική, Τηλεσυμβουλευτική, Τηλεδιάγνωση» ανέδειξε χάσματα, ελλείψεις και παραλείψεις στη ψηφιακή εποχή που διανύουμε με τις ραγδαίες και πολλές φορές απρόσμενες εξελίξεις. Ο φάκελος άνοιξε με πρωτοβουλία του προέδρου του ΙΣΘ Νίκου Μπάτζιου τον οποίο ευχαρίστησαν και συνεχάρησαν όλοι οι ειδικοί επιστήμονες που φιλοξενήθηκαν και συμμετείχαν στις συζητήσεις. Ο κ Μπάτζιος ανακεφαλαιώνοντας για τις τρεις θεματικές ενότητες που διοργάνωσε ο σύλλογος στο πλαίσιο λειτουργίας της φετινής ΔΕΘ επεσήμανε ότι «η ρομποτική, η τεχνητή νοημοσύνη και η τηλεϊατρική μπορούν να ενισχύσουν τον γιατρό, να απελευθερώσουν χρόνο και να βελτιώσουν την πρόληψη και την πρόσβαση. Δεν μπορούν όμως να αντικαταστήσουν την ανθρώπινη σχέση. Χρειάζονται κανόνες, εκπαίδευση πολιτών και επαγγελματιών, προστασία των ευάλωτων ομάδων από τον ψηφιακό αποκλεισμό και συνεχή επαγρύπνηση απέναντι στα fake news στην υγεία. Ο γιατρός παραμένει στο κέντρο. Αυτό είναι το μήνυμα που θέλουμε να μείνει και σε συναδέλφους και σε ασθενείς…»
