Πόσο μπορεί να κοστίσει ένα κιτ 72 ωρών – Η λίστα των απαραίτητων προϊόντων

Η ετοιμότητα των νοικοκυριών απέναντι σε μια έκτακτη κατάσταση επανέρχεται δυναμικά στο ευρωπαϊκό προσκήνιο, καθώς οι γεωπολιτικές εξελίξεις, οι φυσικές καταστροφές και οι κίνδυνοι για τις βασικές υποδομές ενισχύουν τη συζήτηση γύρω από την ανάγκη ατομικής και οικογενειακής προετοιμασίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση προωθεί πλέον την ιδέα ότι κάθε νοικοκυριό θα πρέπει να διαθέτει τα απαραίτητα εφόδια για να μπορεί να αυτονομηθεί για τουλάχιστον 72 ώρες, εφόσον προκύψει μια σοβαρή κρίση.

Στο πλαίσιο αυτό, το λεγόμενο «κιτ επιβίωσης 72 ωρών» αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία και στην καθημερινότητα των πολιτών. Πρόκειται για ένα οργανωμένο απόθεμα νερού, τροφίμων μακράς διαρκείας, φαρμάκων, ειδών πρώτων βοηθειών, φωτισμού και βασικού εξοπλισμού επικοινωνίας, που μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμο σε περίπτωση σεισμού, πυρκαγιάς, πλημμύρας ή παρατεταμένης διακοπής ηλεκτροδότησης και υδροδότησης.

Στην Ελλάδα, ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός έχει επίσης δημοσιοποιήσει οδηγίες για το περιεχόμενο ενός σακιδίου έκτακτης ανάγκης.

Το ζήτημα, ωστόσο, έχει και μια σημαντική οικονομική διάσταση. Πόσο κοστίζει στην Ελλάδα η δημιουργία ενός τέτοιου αποθέματος; Είναι προτιμότερο να αγοράσει κανείς ένα έτοιμο σακίδιο έκτακτης ανάγκης ή να προμηθευτεί ξεχωριστά τα απαραίτητα προϊόντα από το σούπερ μάρκετ, το φαρμακείο και τα καταστήματα ηλεκτρονικών ειδών;

Το TheOpinion εξετάζει τις ενδεικτικές τιμές της ελληνικής αγοράς, καταγράφει τις βασικές προμήθειες που χρειάζεται ένα νοικοκυριό και υπολογίζει πόσο μπορεί να κοστίσει η προετοιμασία για μια τετραμελή οικογένεια. Παράλληλα, συγκρίνει το κόστος αγοράς των επιμέρους προϊόντων με τις τιμές των έτοιμων κιτ.

Τι ακριβώς είναι το κιτ των 72 ωρών

Το κιτ των 72 ωρών είναι ένα οργανωμένο απόθεμα βασικών ειδών που επιτρέπει σε ένα άτομο ή σε μια οικογένεια να αντιμετωπίσει τις πρώτες τρεις ημέρες μιας κρίσης.

Δεν πρόκειται απαραίτητα για ένα στρατιωτικού τύπου σακίδιο γεμάτο εξειδικευμένα εργαλεία. Αντίθετα, αποτελείται κυρίως από καθημερινά προϊόντα, τα οποία βρίσκουμε σε σούπερ μάρκετ, φαρμακεία και καταστήματα ηλεκτρονικών ή ειδών υπαίθριων δραστηριοτήτων.

Η βασική φιλοσοφία είναι απλή: Να μην περιμένουμε να συμβεί μια έκτακτη ανάγκη για να αναζητήσουμε νερό, τρόφιμα, μπαταρίες ή φάρμακα.

Ένα σωστά οργανωμένο κιτ πρέπει να καλύπτει οκτώ βασικές κατηγορίες:

• Πόσιμο νερό.
• Τρόφιμα μακράς διαρκείας.
• Φωτισμό και εφεδρικές μπαταρίες.
• Επικοινωνία και ενημέρωση.
• Πρώτες βοήθειες και προσωπικά φάρμακα.
• Είδη προσωπικής υγιεινής.
• Ρουχισμό και προστασία από το κρύο και τη βροχή.
• Έγγραφα, μετρητά και βασικά εργαλεία.

Η σημαντικότερη λεπτομέρεια είναι ότι το περιεχόμενο πρέπει να προσαρμόζεται στις πραγματικές ανάγκες του νοικοκυριού. Μια οικογένεια με δύο μικρά παιδιά χρειάζεται διαφορετικές προμήθειες από ένα ζευγάρι, ενώ σε περίπτωση που υπάρχει ηλικιωμένο άτομο, χρόνιος ασθενής ή κατοικίδιο, απαιτούνται πρόσθετες προβλέψεις.

Πόσο νερό χρειάζεται μια τετραμελής οικογένεια;

Το νερό είναι η πρώτη και σημαντικότερη προτεραιότητα. Για τον σχεδιασμό του αποθέματος πρέπει να υπολογίζονται οι ανάγκες κάθε μέλους της οικογένειας, με βάση τις συνθήκες και τις σχετικές οδηγίες πολιτικής προστασίας.

Για μια τετραμελή οικογένεια, ένας πρακτικός βασικός στόχος είναι η συγκέντρωση 36 λίτρων νερού, δηλαδή περίπου τριών λίτρων ανά άτομο ημερησίως για τρεις ημέρες. Πρόκειται για προγραμματισμό που αφορά κυρίως την πόση και τις βασικές ανάγκες και όχι την πλήρη κάλυψη όλων των χρήσεων νερού.

Στην ελληνική αγορά, μια εξάδα εμφιαλωμένων φιαλών του 1,5 λίτρου μπορεί να κοστίζει ενδεικτικά 1,50-1,90 ευρώ. Για να συγκεντρωθούν 36 λίτρα απαιτούνται τέσσερις εξάδες, με συνολικό κόστος περίπου 6-7,60 ευρώ. Αντίστοιχα, οι μεγαλύτερες συσκευασίες των 10 λίτρων μπορούν να αποτελέσουν μια εναλλακτική λύση, με ενδεικτική τιμή περίπου 2,95-3 ευρώ.

Το νερό πρέπει να αποθηκεύεται σωστά, μακριά από τον ήλιο και πηγές θερμότητας, ενώ χρειάζεται τακτικός έλεγχος των ημερομηνιών λήξης και των συνθηκών φύλαξης.

Τρόφιμα για τρεις ημέρες: Τι βάζουμε στο καλάθι του σούπερ μάρκετ

Η δεύτερη μεγάλη κατηγορία είναι τα τρόφιμα. Εδώ χρειάζεται προσοχή: Δεν αρκεί να γεμίσουμε ένα σακίδιο με μπισκότα και μπάρες δημητριακών.

Χρειαζόμαστε τρόφιμα που διατηρούνται εκτός ψυγείου, δεν απαιτούν ιδιαίτερη προετοιμασία και μπορούν να καταναλωθούν ακόμη και εάν δεν υπάρχει ηλεκτρικό ρεύμα ή δυνατότητα μαγειρέματος.

Μια ενδεικτική λίστα για μια τετραμελή οικογένεια περιλαμβάνει κονσέρβες με όσπρια, λαχανικά και τόνο, παξιμάδια, φρυγανιές, μπάρες δημητριακών, ξηρούς καρπούς, αποξηραμένα φρούτα, μπισκότα μακράς διαρκείας και γάλα μακράς διαρκείας, εφόσον υπάρχει ανάγκη.

Πόσο κοστίζουν, όμως, αυτά τα προϊόντα στην Ελλάδα;

Μια κονσέρβα τόνου των 160 γραμμαρίων μπορεί να βρεθεί ενδεικτικά κοντά στα 1,79 ευρώ, ενώ μια συσκευασία μαγειρεμένων οσπρίων των 400 γραμμαρίων κοστίζει περίπου 2,80 ευρώ. Επομένως, τέσσερις κονσέρβες τόνου και τέσσερις συσκευασίες οσπρίων διαμορφώνουν ένα κόστος περίπου 18 ευρώ.

Τα παξιμάδια αποτελούν επίσης μια πρακτική επιλογή. Μια συσκευασία των 500 γραμμαρίων κοστίζει ενδεικτικά 2,45-3,15 ευρώ, ενώ φρυγανιές και κράκερ μπορούν να συμπληρώσουν το απόθεμα με σχετικά μικρή επιβάρυνση.

Στην κατηγορία των τροφίμων υψηλής ενεργειακής αξίας, οι ξηροί καρποί αποτελούν μια ιδιαίτερα χρήσιμη λύση. Μια συσκευασία κάσιους 200 γραμμαρίων εντοπίζεται περίπου στα 2,72 ευρώ, ενώ τα πιο σύνθετα μείγματα ξηρών καρπών μπορεί να φτάσουν τα 4,95 ευρώ. Στο καλάθι μπορούν να προστεθούν μπάρες δημητριακών, μέλι, ταχίνι, φυστικοβούτυρο, αποξηραμένα φρούτα και μπισκότα μακράς διαρκείας.

Για μια τετραμελή οικογένεια, ένα ενδεικτικό καλάθι τροφίμων μπορεί να περιλαμβάνει οκτώ έως δώδεκα μερίδες κονσερβοποιημένων τροφίμων, αρκετές συσκευασίες παξιμαδιών ή φρυγανιών, μπάρες δημητριακών, ξηρούς καρπούς, μπισκότα και συμπληρωματικά τρόφιμα ανάλογα με τις ανάγκες των μελών της.

Το συνολικό κόστος για τα τρόφιμα μπορεί να κυμανθεί περίπου από 45 έως 60 ευρώ, ενώ μαζί με το νερό ο προϋπολογισμός φτάνει περίπου τα 55-75 ευρώ.

Το σημαντικό είναι να επιλέγονται τρόφιμα που καταναλώνει ήδη η οικογένεια, ώστε να μην υπάρχουν άγνωστες γεύσεις ή διατροφικές δυσκολίες σε μια περίοδο έντονου στρες. Επίσης, πρέπει να ελέγχονται οι αλλεργίες και οι διατροφικοί περιορισμοί.

Δεν έχει ιδιαίτερο νόημα να αγοράσουμε μεγάλες ποσότητες ζυμαρικών ή ρυζιού εάν δεν διαθέτουμε ασφαλή τρόπο παρασκευής τους σε περίπτωση διακοπής ρεύματος ή φυσικού αερίου.

Φως, επικοινωνία και φόρτιση: Πόσο κοστίζει ο απαραίτητος ηλεκτρονικός εξοπλισμός

Μια διακοπή ρεύματος μπορεί να δημιουργήσει πολύ περισσότερα προβλήματα από την απουσία φωτισμού. Μπορεί να επηρεάσει την ενημέρωση, την επικοινωνία και τη δυνατότητα φόρτισης των κινητών τηλεφώνων.

Για τον λόγο αυτό, στο κιτ πρέπει να υπάρχουν τουλάχιστον δύο φακοί LED, εφεδρικές μπαταρίες, ένα ή δύο power banks, ένα φορητό ραδιόφωνο με μπαταρίες ή εναλλακτική τροφοδοσία και καλώδια φόρτισης για τις ηλεκτρονικές συσκευές.

Στην ελληνική αγορά ένας απλός φακός LED μπορεί να κοστίζει περίπου 6-10 ευρώ, ενώ πιο ισχυρά επαναφορτιζόμενα μοντέλα με μεγαλύτερη φωτεινότητα μπορούν να φτάσουν τα 20-35 ευρώ. Για μια τετραμελή οικογένεια είναι προτιμότερο να υπάρχουν τουλάχιστον δύο φακοί, ώστε να μην εξαρτώνται όλοι από μία μόνο πηγή φωτισμού.

Για δύο βασικούς φακούς υπολογίζουμε περίπου 12-20 ευρώ, χωρίς να αποκλείονται ακριβότερες επιλογές.

Αντίστοιχα, ένα απλό φορητό ραδιόφωνο που λειτουργεί με μπαταρίες μπορεί να βρεθεί περίπου στα 8-15 ευρώ. Υπάρχουν επίσης συσκευές που συνδυάζουν ραδιόφωνο, φακό, ηλιακή φόρτιση και χειροκίνητη γεννήτρια, με τιμές που ενδεικτικά κινούνται γύρω στα 30-45 ευρώ.

Το ραδιόφωνο έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς μπορεί να αποτελέσει μέσο ενημέρωσης ακόμη και όταν δεν λειτουργούν τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας ή το διαδίκτυο. Η επιλογή πρέπει να γίνεται με βάση την πραγματική αυτονομία και την αξιοπιστία της συσκευής, όχι μόνο τον αριθμό των λειτουργιών της.

Σημαντικό είναι να υπάρχει και power bank. Ένα μοντέλο χωρητικότητας 10.000 mAh κοστίζει περίπου 18-25 ευρώ, ενώ για ένα power bank 20.000 mAh οι τιμές ξεκινούν περίπου από 30 ευρώ και μπορούν να ξεπεράσουν τα 40 ευρώ, ανάλογα με την ισχύ και την επωνυμία.

Για μια οικογένεια τεσσάρων ατόμων, δύο power banks αποτελούν μια πιο πρακτική λύση, ειδικά εάν υπάρχουν δύο γονείς και δύο παιδιά με κινητά τηλέφωνα. Ενδεικτικά, δύο συσκευές των 10.000 mAh μπορεί να κοστίσουν 36-50 ευρώ, ενώ η επιλογή δύο μεγαλύτερης χωρητικότητας ανεβάζει αισθητά το κόστος.

Συνολικά, για δύο φακούς, ένα απλό φορητό ραδιόφωνο και ένα ή δύο power banks, ο οικογενειακός προϋπολογισμός μπορεί να κυμανθεί περίπου από 45 έως 90 ευρώ. Εάν επιλεγεί πιο εξειδικευμένος εξοπλισμός, το ποσό αυξάνεται.

Τα power banks πρέπει να είναι φορτισμένα και να ελέγχονται περιοδικά. Δεν έχει ιδιαίτερη αξία να έχουμε μια συσκευή στο συρτάρι, εάν τη χρειαστούμε και είναι άδεια.

Φαρμακείο, υγιεινή και προσωπικές ανάγκες

Ένα πλήρες κιτ πρέπει να διαθέτει βασικό φαρμακείο πρώτων βοηθειών, με γάζες, επιδέσμους, αυτοκόλλητα επιθέματα, αντισηπτικό, γάντια μιας χρήσης και τα απαραίτητα υλικά για την αντιμετώπιση μικροτραυματισμών.

Ιδιαίτερη πρόβλεψη χρειάζεται για τα φάρμακα που λαμβάνουν τα μέλη της οικογένειας σε καθημερινή βάση. Η ποσότητα και ο τρόπος φύλαξής τους πρέπει να συμφωνούν με τις ιατρικές οδηγίες.

Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται σαπούνι, αντισηπτικό χεριών, οδοντόβουρτσες, οδοντόκρεμα, χαρτί υγείας, υγρά μαντηλάκια, προϊόντα γυναικείας υγιεινής, πάνες και παιδικά είδη, όπου χρειάζονται.

Ένα βασικό φαρμακείο πρώτων βοηθειών μπορεί να κοστίσει περίπου 10-18 ευρώ, ενώ για τα είδη προσωπικής υγιεινής μπορούν να υπολογιστούν άλλα 8-12 ευρώ, εφόσον δεν υπάρχουν ήδη στο σπίτι.

Ακόμη, σημαντικό είναι να υπάρχουν αντίγραφα βασικών εγγράφων σε αδιάβροχη θήκη, λίγα μετρητά σε μικρά χαρτονομίσματα, δεύτερα κλειδιά και ένας κατάλογος με χρήσιμα τηλέφωνα.

Το συνολικό κόστος για μια τετραμελή οικογένεια

Εδώ βρίσκεται και το μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τα ελληνικά νοικοκυριά. Πόσο κοστίζει τελικά η προετοιμασία για τρεις ημέρες;

Εάν συνδυάσουμε τα τρόφιμα και το νερό, το κόστος διαμορφώνεται περίπου στα 55-75 ευρώ. Για δύο φακούς και τις απαραίτητες μπαταρίες χρειάζονται περίπου 12-20 ευρώ, ενώ για ένα φορητό ραδιόφωνο υπολογίζονται άλλα 8-15 ευρώ.

Η αγορά ενός ή δύο power banks προσθέτει περίπου 18-50 ευρώ, ανάλογα με τη χωρητικότητα και τον αριθμό των συσκευών. Για ένα βασικό φαρμακείο πρώτων βοηθειών απαιτούνται περίπου 10-18 ευρώ, ενώ τα είδη προσωπικής υγιεινής προσθέτουν άλλα 8-12 ευρώ.

Με βάση αυτές τις κατηγορίες, μια τετραμελής οικογένεια μπορεί να οργανώσει ένα βασικό κιτ 72 ωρών με περίπου 110-190 ευρώ, εφόσον αγοράσει από την αρχή τα συγκεκριμένα προϊόντα και επιλέξει οικονομικές έως μεσαίες λύσεις.

Εάν προστεθούν πιο εξειδικευμένες συσκευές, μεγαλύτερης χωρητικότητας power banks, ένα καινούργιο σακίδιο ή πρόσθετα εργαλεία, το κόστος μπορεί να ξεπεράσει τα 200 ευρώ.

Στο ποσό δεν περιλαμβάνονται τα προσωπικά φάρμακα, τα οποία διαφέρουν από οικογένεια σε οικογένεια, ούτε το κόστος για ειδικές ανάγκες βρεφών, ηλικιωμένων ή κατοικιδίων.

Η δαπάνη μπορεί να μειωθεί σημαντικά εάν υπάρχουν ήδη στο σπίτι φακοί, μπαταρίες, ραδιόφωνο, power bank, φαρμακείο και είδη υγιεινής.

Έτοιμο κιτ ή αγορά προϊόντων ένα προς ένα;

Στην αγορά υπάρχουν έτοιμα σακίδια και πακέτα έκτακτης ανάγκης, με τιμές που ξεκινούν περίπου από τα 65 ευρώ και μπορούν να ξεπεράσουν τα 300 ευρώ, ανάλογα με τον εξοπλισμό και τον αριθμό των ατόμων που καλύπτουν.

Τα πιο οικονομικά πακέτα, περίπου 65-100 ευρώ, συνήθως περιλαμβάνουν βασικά εργαλεία και εξοπλισμό. Μεγαλύτερα πακέτα με περισσότερα εργαλεία και εξοπλισμό κινούνται περίπου στα 100-200 ευρώ, ενώ τα ολοκληρωμένα οικογενειακά πακέτα μπορούν να φτάσουν τα 300 ευρώ και περισσότερο.

Υπάρχουν επίσης εξειδικευμένα αποθέματα τροφίμων 72 ωρών, με ενδεικτικές τιμές περίπου 67 ευρώ για ένα άτομο και 89 ευρώ για πακέτο τεσσάρων ατόμων.

Εδώ χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Δεν πρέπει να μπερδεύουμε ένα σακίδιο με εξοπλισμό επιβίωσης με ένα πλήρες οικογενειακό απόθεμα. Ένα πακέτο μπορεί να περιλαμβάνει φακό, πυξίδα, σφυρίχτρα και πολυεργαλείο, αλλά να μην διαθέτει αρκετό νερό και τρόφιμα για τέσσερα άτομα επί τρεις ημέρες.

Η ένδειξη «72 ώρες» δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το προϊόν καλύπτει τις ανάγκες μιας ολόκληρης οικογένειας.

Εάν, για παράδειγμα, συγκρίνουμε ένα βασικό κιτ που οργανώνεται από τον ίδιο τον καταναλωτή με κόστος περίπου 110-190 ευρώ με ένα ακριβότερο έτοιμο οικογενειακό πακέτο των 300-320 ευρώ, η διαφορά μπορεί να φτάσει περίπου τα 110-210 ευρώ.

Πρόκειται για ενδεικτική σύγκριση και όχι για δύο απολύτως όμοιες συνθέσεις. Ένα έτοιμο πακέτο μπορεί να περιλαμβάνει εξειδικευμένο εξοπλισμό που δεν υπάρχει στην αυτοσχέδια εκδοχή, ενώ ένα οικογενειακό πακέτο τροφίμων δεν ταυτίζεται με ένα πλήρες σακίδιο εκκένωσης.

Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι να αγοράσει κάποιος το ακριβότερο κιτ, αλλά να ελέγξει τι πραγματικά περιλαμβάνει και εάν επαρκεί για τέσσερα άτομα και τρεις ημέρες.

Τι πρέπει να προσέξουμε πριν αγοράσουμε

Πριν προχωρήσουμε στην αγορά ενός έτοιμου κιτ, χρειάζεται να διαβάσουμε προσεκτικά την περιγραφή του.

Πόσα άτομα καλύπτει; Για πόσες ημέρες επαρκούν τα τρόφιμα; Περιλαμβάνεται πόσιμο νερό και σε τι ποσότητα; Υπάρχει φαρμακείο πρώτων βοηθειών; Το ραδιόφωνο λειτουργεί με μπαταρίες ή χειροκίνητη φόρτιση; Περιλαμβάνονται οι μπαταρίες; Ποια είναι η ημερομηνία λήξης των τροφίμων; Είναι κατάλληλο για μεταφορά σε περίπτωση εκκένωσης;

Ένα ακόμη σημαντικό σημείο είναι ότι άλλο πράγμα είναι το απόθεμα για παραμονή στο σπίτι και άλλο το σακίδιο εκκένωσης. Στο σπίτι μπορούμε να αποθηκεύσουμε 36 λίτρα νερού και αρκετά τρόφιμα. Δεν είναι πρακτικό ούτε ασφαλές να επιχειρήσουμε να μεταφέρουμε όλο αυτό το βάρος σε ένα σακίδιο.