Η ιατρική του 2026 δεν μπορεί να ρυθμίζεται με κανόνες του… 2005

Αρθρογραφεί στο TheOpinion ο πρώην πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης, Νίκος Νίτσας

Με αφορμή όσα ήρθαν τις τελευταίες ημέρες στη δημοσιότητα, επανέρχεται ένα ζήτημα που ως Ιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης είχαμε θέσει επανειλημμένα. Την ανάγκη εκσυγχρονισμού του θεσμικού πλαισίου που διέπει την ιατρική διαφήμιση και, γενικότερα, την παρουσία των γιατρών και των φορέων παροχής υπηρεσιών υγείας στο διαδίκτυο.

Ο Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας (Ν. 3418/2005) θεσπίστηκε πριν από περισσότερα από 20 χρόνια. Από τότε άλλαξαν σχεδόν τα πάντα. Social media, sponsored posts, influencers, digital marketing, διαδικτυακές πλατφόρμες, τηλεϊατρική, νέες μορφές επικοινωνίας με τον ασθενή και, πλέον, τεχνητή νοημοσύνη έχουν δημιουργήσει μια πραγματικότητα που το 2005 ήταν αδύνατον να προβλεφθεί. Κι όμως, οι Ιατρικοί Σύλλογοι καλούνται ακόμη να αντιμετωπίζουν τα προβλήματα αυτής της νέας εποχής χρησιμοποιώντας ένα νομοθετικό πλαίσιο που σχεδιάστηκε για έναν διαφορετικό κόσμο.

Ως Ιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης δεν μείναμε στις διαπιστώσεις. Αναδείξαμε επανειλημμένα το πρόβλημα της ιατρικής διαφήμισης και της προβολής στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και προχωρήσαμε σε μια συγκεκριμένη πρωτοβουλία, δημιουργήσαμε ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα αναφορών για χορηγούμενες αναρτήσεις και περιπτώσεις πιθανής παραβίασης των κανόνων της ιατρικής δεοντολογίας στο διαδίκτυο. Με τον τρόπο αυτό δώσαμε τη δυνατότητα να εντοπίζονται και να εξετάζονται συγκεκριμένες περιπτώσεις, χρησιμοποιώντας τα θεσμικά εργαλεία που διαθέτει σήμερα ένας Ιατρικός Σύλλογος. Το κάναμε γιατί θεωρούμε ότι η προστασία του ασθενούς, αλλά και της αξιοπιστίας του ιατρικού λειτουργήματος, δεν μπορεί να περιμένει. Υπάρχει όμως ένα όριο σε όσα μπορούν να κάνουν οι Ιατρικοί Σύλλογοι.

Δεν είναι δυνατόν να ζητά η Πολιτεία από τα θεσμικά όργανα των γιατρών να αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις του 2026 ερμηνεύοντας διατάξεις που γράφτηκαν το 2005. Και εδώ υπάρχουν ευθύνες. Διαδοχικές πολιτικές ηγεσίες είχαν περισσότερο από δύο δεκαετίες για να προσαρμόσουν το θεσμικό πλαίσιο στη νέα πραγματικότητα. Δεν το έκαναν. Δεν αρκεί να θυμόμαστε τα κενά της νομοθεσίας όταν ένα περιστατικό αποκτά μεγάλη δημοσιότητα. Η Πολιτεία οφείλει να προηγείται των εξελίξεων και όχι να τις ακολουθεί. Χρειαζόμαστε επιτέλους σαφείς κανόνες για το τι αποτελεί επιστημονική ενημέρωση και τι διαφήμιση, για τις χορηγούμενες αναρτήσεις και την παρουσία των γιατρών στα social media, για την προβολή νέων ή μη επαρκώς τεκμηριωμένων θεραπειών, για τις εμπορικές συνεργασίες και τους influencers στον χώρο της υγείας και, κυρίως, για την προστασία του πολίτη από παραπλανητικούς ισχυρισμούς και υποσχέσεις θεραπευτικού αποτελέσματος.

Χρειαζόμαστε κανόνες σύγχρονους, σαφείς και εφαρμόσιμους. Κανόνες που δεν θα εμποδίζουν τον γιατρό να ενημερώνει υπεύθυνα και επιστημονικά την κοινωνία, αλλά θα θέτουν ξεκάθαρα όρια εκεί όπου η ενημέρωση μετατρέπεται σε εμπορική εκμετάλλευση της υγείας. Η ιατρική άλλαξε. Η τεχνολογία άλλαξε. Η κοινωνία άλλαξε. Ο τρόπος με τον οποίο ο ασθενής αναζητά τον γιατρό και την ιατρική πληροφορία άλλαξε. Ο Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας δεν μπορεί να παραμένει στο 2005. Ως ΙΣΘ κάναμε το βήμα που μας αναλογούσε. Τώρα είναι η σειρά της Πολιτείας. Η συνολική αναμόρφωση του Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας δεν μπορεί να περιμένει άλλα είκοσι χρόνια…

Η πλασμαφαίρεση, η ψευδοϊατρική και ο ανορθολογισμός