Όταν το έντερο «μιλά» μέσω του δέρματος – Το σημάδι που δεν πρέπει να αγνοήσετε

Το μικροβίωμα του εντέρου και το ανοσοποιητικό σύστημα βρίσκονται σε διαρκή αλληλεπίδραση

Όταν το έντερο «μιλά» μέσω του δέρματος – Το σημάδι που δεν πρέπει να αγνοήσετε
pixabay

Νέα επιστημονική μελέτη αποκαλύπτει ότι οι φλεγμονές από το έντερο μπορούν να πυροδοτήσουν δερματικές βλάβες, ακόμη κι όταν το δέρμα δεν έχει μολυνθεί. Το μικροβίωμα και το ανοσοποιητικό φαίνεται πως παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο.

Η κατάσταση του εντέρου μπορεί να επηρεάζει πολύ περισσότερα από την πέψη. Νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι ορισμένες φλεγμονώδεις παθήσεις του εντέρου είναι ικανές να προκαλέσουν αλλοιώσεις και επίμονες φλεγμονές στο δέρμα, αποκαλύπτοντας πόσο στενά συνδέονται τα δύο όργανα μέσω του ανοσοποιητικού συστήματος.

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Φρανσίσκο, σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cell Reports, διερεύνησαν τον τρόπο με τον οποίο η ελκώδης κολίτιδα επηρεάζει το δέρμα. Πρόκειται για μια χρόνια φλεγμονώδη νόσο του παχέος εντέρου, η οποία, όπως διαπιστώθηκε, μπορεί να προκαλέσει επώδυνες δερματικές βλάβες που θυμίζουν λοίμωξη, χωρίς όμως να οφείλονται σε κάποιο παθογόνο μικρόβιο.

Οι επιστήμονες εξηγούν ότι το πρόβλημα δεν βρίσκεται στα βακτήρια που υπάρχουν φυσιολογικά στην επιφάνεια του δέρματος, αλλά στον τρόπο με τον οποίο αντιδρά απέναντί τους το ανοσοποιητικό σύστημα. Με άλλα λόγια, η φλεγμονή που ξεκινά στο έντερο φαίνεται να αλλάζει την ανοσολογική «συμπεριφορά» του οργανισμού, με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζει ακόμη και τα ωφέλιμα βακτήρια του δέρματος ως απειλή.

Το μικροβίωμα του εντέρου και το ανοσοποιητικό σύστημα βρίσκονται σε διαρκή αλληλεπίδραση. Όταν αυτή η ισορροπία διαταράσσεται, οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στο πεπτικό σύστημα, αλλά μπορούν να εμφανιστούν και σε άλλα όργανα, όπως το δέρμα. Το φαινόμενο αυτό έχει ήδη παρατηρηθεί σε άτομα που πάσχουν από φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου, μεταξύ των οποίων και η ελκώδης κολίτιδα.

Για να κατανοήσουν καλύτερα τον μηχανισμό, οι ερευνητές πραγματοποίησαν πειράματα σε ποντίκια. Διαπίστωσαν ότι κατά τη διάρκεια της φλεγμονής αυξάνεται η συγκέντρωση ουδετερόφιλων – ενός τύπου ανοσοκυττάρων που συμμετέχει στις φλεγμονώδεις αντιδράσεις – στο δέρμα. Καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία φαίνεται να έχει η ιντερλευκίνη-1 (IL-1), μια πρωτεΐνη που συμμετέχει στη ρύθμιση της ανοσολογικής απόκρισης.

Παράλληλα, οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι η ελκώδης κολίτιδα επηρεάζει την ισορροπία μεταξύ δύο βασικών τύπων Τ-λεμφοκυττάρων. Τα ρυθμιστικά Τ-κύτταρα, που φυσιολογικά συμβάλλουν στη διατήρηση της ανοχής απέναντι στα ωφέλιμα βακτήρια, μειώνονται σε σχέση με τα εκτελεστικά Τ-κύτταρα, τα οποία ενεργοποιούν τη φλεγμονή. Η αλλαγή αυτή οδηγεί σε ανοσολογική επίθεση ακόμη και απέναντι σε αβλαβή βακτήρια του δέρματος, όπως το Staphylococcus epidermidis, προκαλώντας δερματικές αλλοιώσεις.

Σε ένα δεύτερο στάδιο της έρευνας, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι ποντίκια των οποίων τα Τ-κύτταρα δεν ανταποκρίνονταν στην IL-1 δεν εμφάνισαν τη χαρακτηριστική φλεγμονώδη αντίδραση στο δέρμα, παρά την ύπαρξη ελκώδους κολίτιδας. Το εύρημα αυτό ενισχύει την εκτίμηση ότι η συγκεκριμένη πρωτεΐνη αποτελεί βασικό κρίκο στη σύνδεση εντέρου και δέρματος.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα αποτελέσματα της μελέτης θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην ανάπτυξη νέων θεραπευτικών προσεγγίσεων, οι οποίες θα στοχεύουν στην αποκατάσταση της ισορροπίας του ανοσοποιητικού συστήματος και στη μείωση των δερματικών εκδηλώσεων που συνοδεύουν τις φλεγμονώδεις παθήσεις του εντέρου.

Αν και τα ευρήματα βασίζονται σε πειραματικά μοντέλα και απαιτούνται περαιτέρω κλινικές μελέτες σε ανθρώπους, η έρευνα ενισχύει την ολοένα και μεγαλύτερη επιστημονική πεποίθηση ότι η υγεία του εντέρου επηρεάζει συνολικά τον οργανισμό και μπορεί να αποτυπωθεί ακόμη και στην εικόνα του δέρματος.