Καμπανάκι από την ΕΕ για την εξάπλωση νέων ναρκωτικών ουσιών

Η αυξανόμενη ποικιλία ψυχοδραστικών ουσιών, οι νέες μορφές διακίνησης και οι χιλιάδες θάνατοι από υπερβολική δόση προκαλούν έντονο προβληματισμό στις ευρωπαϊκές αρχές

Μια ολοένα πιο σύνθετη και απρόβλεπτη εικόνα καταγράφει η ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας για τα Ναρκωτικά (EUDA), η οποία επισημαίνει ότι η αγορά των ψυχοδραστικών ουσιών στην Ευρώπη μεταβάλλεται με ταχύ ρυθμό, δημιουργώντας νέες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία και την ασφάλεια.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, η μεγάλη διαθεσιμότητα ναρκωτικών ουσιών, σε συνδυασμό με την εμφάνιση ολοένα περισσότερων νέων παραλλαγών τους, αυξάνει τους κινδύνους για τους χρήστες. Η υπηρεσία υπογραμμίζει ότι πολλοί καταναλωτές ενδέχεται να έρχονται σε επαφή με ιδιαίτερα ισχυρές ουσίες χωρίς να γνωρίζουν ακριβώς τη σύνθεση ή την επικινδυνότητά τους, ενώ η ταυτόχρονη χρήση διαφορετικών ναρκωτικών ενισχύει περαιτέρω τον κίνδυνο σοβαρών επιπτώσεων στην υγεία.

Η έκθεση αποτυπώνει και το ανθρώπινο κόστος του φαινομένου, καθώς καταγράφηκαν τουλάχιστον 7.600 θάνατοι από υπερβολική δόση σε 29 ευρωπαϊκές χώρες. Οι ευρωπαϊκές αρχές κάνουν λόγο για μια πραγματικότητα που απαιτεί ενίσχυση των πολιτικών πρόληψης, θεραπείας και κοινωνικής επανένταξης των εξαρτημένων ατόμων.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η συνεχής εμφάνιση νέων ψυχοδραστικών ουσιών. Κατά τη διάρκεια του 2025 εντοπίστηκαν για πρώτη φορά 50 νέες ουσίες στην ευρωπαϊκή αγορά, με τον συνολικό αριθμό των ουσιών που βρίσκονται υπό παρακολούθηση να ξεπερνά πλέον τις χίλιες. Ο ρυθμός εμφάνισης νέων συνθετικών ουσιών παραμένει ιδιαίτερα υψηλός, καθώς κατά μέσο όρο εντοπίζεται μία νέα ουσία κάθε εβδομάδα.

Στο μικροσκόπιο της EUDA βρίσκονται και τα προϊόντα κάνναβης, καθώς παρατηρείται αυξανόμενη παρουσία συνθετικών και ημισυνθετικών κανναβινοειδών στην αγορά. Οι ειδικοί εκφράζουν φόβους ότι οι ουσίες αυτές, οι οποίες διατίθενται συχνά μέσω ηλεκτρονικών τσιγάρων ή βρώσιμων προϊόντων, ενδέχεται να προσελκύουν νεότερες ηλικίες και άτομα χωρίς προηγούμενη εμπειρία χρήσης.

Ανησυχία προκαλεί επίσης η εξάπλωση νέων συνθετικών οπιοειδών, τα οποία θεωρούνται ιδιαίτερα επικίνδυνα λόγω της ισχυρής δράσης τους. Μόνο μέσα στο 2025 αναφέρθηκαν επτά νέες ουσίες αυτής της κατηγορίας μέσω του ευρωπαϊκού συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης, το οποίο έχει σχεδιαστεί για να εντοπίζει γρήγορα νέες απειλές που εμφανίζονται στην αγορά των ναρκωτικών.

Η έκθεση καταγράφει ακόμη αύξηση της καταχρηστικής χρήσης κεταμίνης σε συγκεκριμένα κοινωνικά περιβάλλοντα και χώρους νυχτερινής διασκέδασης, κυρίως μεταξύ νεαρών ατόμων, παρά το γεγονός ότι η συνολική κατανάλωσή της παραμένει σχετικά περιορισμένη σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Την ίδια στιγμή, η κοκαΐνη εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα πιο διαδεδομένα παράνομα ναρκωτικά στην Ευρώπη. Εκτιμάται ότι περίπου 4,3 εκατομμύρια πολίτες ηλικίας 15 έως 64 ετών έκαναν χρήση της ουσίας κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους, γεγονός που διατηρεί το πρόβλημα σε υψηλά επίπεδα.

Παράλληλα, οι διακινητές προσαρμόζουν συνεχώς τις μεθόδους δράσης τους προκειμένου να αποφεύγουν τον εντοπισμό. Οι ευρωπαϊκές αρχές παρατηρούν στροφή προς μικρότερα λιμάνια, χρήση ταχύπλοων και ημικαταδυόμενων σκαφών, αλλά και αξιοποίηση drones και πιο εξελιγμένων τεχνικών απόκρυψης φορτίων.

Η τάση αυτή αποτυπώνεται και στα στοιχεία για την κοκαΐνη, καθώς παρότι οι συνολικές κατασχεμένες ποσότητες μειώθηκαν το 2024, ο αριθμός των επιμέρους κατασχέσεων αυξήθηκε, ένδειξη ότι τα κυκλώματα στρέφονται σε μικρότερες και πιο κατακερματισμένες αποστολές. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η διαρκής προσαρμογή της παράνομης αγοράς και η εμφάνιση νέων ουσιών καθιστούν αναγκαία τη συνεχή επαγρύπνηση των ευρωπαϊκών αρχών, καθώς το τοπίο των ναρκωτικών μεταβάλλεται ταχύτερα από ποτέ.

Σχεδόν το 50% των καρκίνων που μπορούν να προληφθούν συνδέονται με μόνο δύο πράγματα

Με πληροφορίες από ΑΠΕ -ΜΠΕ