Τράπεζα της Ελλάδος: Πώς διαμορφώνονται τα επιτόκια στα επιχειρηματικά δάνεια

Η μετάδοση των αποφάσεων νομισματικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στο κόστος δανεισμού των ελληνικών επιχειρήσεων πραγματοποιείται χωρίς ενδείξεις ασύμμετρης προσαρμογής, σύμφωνα με τα συμπεράσματα της τελευταίας Έκθεσης Νομισματικής Πολιτικής της Τράπεζας της Ελλάδος.

Η ανάλυση καταλήγει ότι οι ελληνικές τράπεζες ακολουθούν με παρόμοιο τρόπο τόσο τις αυξήσεις όσο και τις μειώσεις των βασικών επιτοκίων, χωρίς να προκύπτει ότι μεταφέρουν δυσανάλογα τις μεταβολές στους δανειολήπτες,  σύμφωνα με το ΑΠΕ -ΜΠΕ. Η μελέτη εξετάζει την εξέλιξη των επιτοκίων στα νέα επιχειρηματικά δάνεια κατά την περίοδο από τον Ιούλιο του 2022 έως τον Οκτώβριο του 2025, καλύπτοντας τόσο τη φάση των συνεχών αυξήσεων των επιτοκίων όσο και την περίοδο που ακολούθησε με την αποκλιμάκωσή τους. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, η συμπεριφορά των τραπεζών ήταν αντίστοιχη και στις δύο περιπτώσεις, γεγονός που, όπως επισημαίνεται, αντανακλά συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού στην αγορά επιχειρηματικής χρηματοδότησης.

Στην έκθεση σημειώνεται ότι δεν προκύπτουν στοιχεία που να δείχνουν πως τα πιστωτικά ιδρύματα αυξάνουν τα επιτόκια χορηγήσεων με μεγαλύτερη ένταση όταν ακολουθεί ανοδική πορεία η νομισματική πολιτική ή ότι καθυστερούν να τα μειώσουν όταν οι συνθήκες αλλάζουν προς το ευνοϊκότερο. Η διαπίστωση αυτή διαφοροποιείται από πρακτικές που έχουν παρατηρηθεί κατά το παρελθόν σε αγορές με περιορισμένο ανταγωνισμό και, σύμφωνα με την ΤτΕ, αποτυπώνει την πιο ομαλή λειτουργία του τραπεζικού συστήματος.

Η κεντρική τράπεζα συνδέει τα ευρήματα της ανάλυσης και με άλλες πρόσφατες έρευνες. Όπως αναφέρει, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις κατέγραψαν μέσα στο 2025 διαδοχική αποκλιμάκωση του κόστους δανεισμού, ενώ και οι ίδιες οι τράπεζες, στο πλαίσιο της Έρευνας Τραπεζικών Χορηγήσεων, ανέφεραν ότι προχώρησαν σε χαλάρωση των όρων χρηματοδότησης. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται κυρίως στη μείωση των επιτοκίων και στη συρρίκνωση των περιθωρίων κέρδους, υπό την επίδραση του ανταγωνισμού αλλά και της βελτιωμένης εικόνας που παρουσιάζει η πιστοληπτική ικανότητα των επιχειρήσεων.

Παράλληλα, η έκθεση καταγράφει διαφοροποιήσεις ανάλογα με το είδος της χρηματοδότησης. Τα δάνεια συγκεκριμένης διάρκειας, τα οποία συνδέονται κυρίως με μακροπρόθεσμες επενδύσεις και εμφανίζουν πιο σταθερές ταμειακές ροές, προσφέρονται συνήθως με χαμηλότερα περιθώρια επιτοκίου και η προσαρμογή τους στις μεταβολές του Euribor γίνεται με πιο ήπιο ρυθμό. Αντίθετα, οι πιστώσεις χωρίς προκαθορισμένη διάρκεια ακολουθούν πιο άμεσα τις διακυμάνσεις των επιτοκίων αναφοράς και συνοδεύονται από υψηλότερα περιθώρια.

Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ακόμη ότι η εικόνα που διαμορφώνεται σήμερα διαφέρει αισθητά από εκείνη της περιόδου της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης και των ετών της ελληνικής δημοσιονομικής κρίσης. Η ενίσχυση του ανταγωνισμού μεταξύ των τραπεζών για την προσέλκυση επιχειρήσεων με υψηλή πιστοληπτική αξιολόγηση, σε συνδυασμό με την ομαλοποίηση των συνθηκών στην αγορά χρήματος, έχει οδηγήσει σε αποτελεσματικότερη μετάδοση των αποφάσεων της ΕΚΤ στο κόστος δανεισμού.