Πηνελόπη Αναστασοπούλου στο TheOpinion: «Η φωνή σώζει»

Η ηθοποιός, Πηνελόπη Αναστασοπούλου, μιλάει στο TheOpinion και τη Δέσποινα Δαϊλιάνη.

13 Δεκεμβρίου 2025, 08:00

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο

Η Πηνελόπη Αναστασοπούλου ενσαρκώνει μια σύγχρονη «Μέδουσα», η οποία, επί σκηνής του θεάτρου ΑΘΗΝΑΙΟΝ, «σπάει» τη σιωπή και μετατρέπει τον πόνο σε κραυγή.

Η Μέδουσα, η όμορφη ιέρεια της θεάς Αθηνάς, βιάζεται από τον Ποσειδώνα και τιμωρείται από τη θεά. Χάνει τα μαλλιά της, μεταμορφώνεται σε τέρας και γίνεται σύμβολο τρόμου.

Μα, στην πραγματικότητα, είναι το πρόσωπο κάθε γυναίκας που κακοποιήθηκε και δεν δικαιώθηκε ποτέ. Είναι το πρόσωπο κάθε γυναίκας που φίμωσαν, κάθε ψυχής που μετατράπηκε σε «πέτρα» για να σωπάσει.

«Το κοινό έχει τη δυνατότητα να δει το σύμβολο της Μέδουσας να μιλάει. Έχουμε την τύχη να μας έχει δανείσει τη φωνή της η Κάτια Δανδουλάκη. Η συγκλονιστική ερμηνεία της παροτρύνει εμένα κι εγώ όλους εσάς, ώστε να αναλάβουμε δράση. Να μην σιωπούμε. Να αναγνωρίζουμε τα δικαιώματά μας. Όχι μόνο οι γυναίκες, όλοι οι άνθρωποι», αναφέρει η Πηνελόπη Αναστασοπούλου στο TheOpinion.

Πηνελόπη, θα μου επιτρέψεις να σε χαρακτηρίσω ως μία δυναμική και συνάμα ευαίσθητη γυναίκα. Θεωρώ, άλλωστε, ότι αυτά τα στοιχεία είναι αλληλένδετα.

Τον δυναμισμό, ως λέξη, μου τον «χρεώνουν» πολύ συχνά. Προφανώς, φαίνεται προς τα έξω κάτι διαφορετικό από αυτό που συμβαίνει στην πραγματικότητα.

Είμαι πολύ λιγόψυχη και ευαίσθητη. Αν διέθετα δυναμισμό σε δικά μου, προσωπικά θέματα, θα είχα μια τελείως διαφορετική ζωή.

Για να είμαι ειλικρινής, κάποιος θα μπορούσε να με χαρακτηρίσει και ως αλλοπρόσαλλη, εξαιτίας της συμπεριφοράς που, πολλές φορές, έχω. Οι κεραίες μου «πιάνουν» διάφορες καταστάσεις· ξέρω ποιος άνθρωπος με συμπαθεί, ποιος με αγαπάει και ποιος με πλησιάζει για κάποιον άλλο σκοπό. Αυτά τα ένιωθα πάντα στη ζωή μου. Όταν ήμουν πιο μικρή, δεν μπορούσα να τα αποκωδικοποιήσω. Τώρα, που έχει έρθει η κλιμακτήριος, είναι όλα πολύ σαφή.

Θα ήταν πιο εύκολο, βέβαια, αν μερικά πράγματα τα μαθαίναμε στο σχολείο και η εκπαίδευση ήταν τέτοια, που θα μπορούσαμε να είμαστε περισσότερο σε επαφή με το «μέσα» παρά με το «έξω» μας. Γι’ αυτόν τον λόγο κάνω και τη «Μέδουσα».

Αν ήμασταν σωστά εκπαιδευμένοι και το μέλημα της κοινωνίας μας ήταν να δημιουργεί καλούς ανθρώπους με ενσυναίσθηση και αγάπη, θα ζούσαμε σε έναν διαφορετικό κόσμο. Στον αντίποδα, αυτό που επιλέγουν να κάνουν, είναι να μαθαίνουν στα παιδιά μας ότι ο πόλεμος είναι ο τρόπος που λύνουν οι άνθρωποι τις διαφορές τους και πως οι γυναίκες είναι υποδεέστερες των αντρών. Εγώ, τουλάχιστον, αυτά βλέπω στο βιβλίο Ιστορίας της κόρης μου.

Η σκηνή σαν να «μυρίζει» οργή και λύτρωση. Δημιουργική θεατρική περίοδος, με τη «Μέδουσα» στη Θεσσαλονίκη και το «Vaginahood» στην Αθήνα.

Η περίοδος είναι δημιουργική, γιατί έχω «μουλαρώσει». Το να κάνεις θέατρο για την ψυχή σου, είναι μόνο για καλό.

Φέτος, λοιπόν, αποφασίσαμε να πάρουμε την κατάσταση στα χέρια μας. Συνήθως, σε αυτήν τη χώρα, συμβαίνουν φοβερά και τρομερά πράγματα, τα οποία μετά από λίγες ημέρες έχουν ξεχαστεί. Σπάνια χρησιμοποιώ λέξεις που περικλείουν τον «φόβο» και τον «τρόμο», αλλά αρμόζει σε αυτήν την περίπτωση.

Με τη Ζέτα Δούκα πάντα συνδυάζονται οι δρόμοι μας. Τα θέματα για τα οποία θέλαμε να μιλήσουμε ήταν κοινά και συμπορευτήκαμε ξανά, αυτήν τη φορά με το «Vaginahood» το οποίο και σκηνοθέτησα.

Σας ένωσε, θεατρικά, και το κοινό βίωμα;

Το κοινό βίωμα μάς ένωσε ούτως ή άλλως, αλλά δεν το σκεφτήκαμε έτσι. Δεν έγινε, δηλαδή, η κουβέντα που κάποιος μπορεί να φανταστεί. Με πήρε τηλέφωνο, όπως κάνει πάντα, μου κοινοποίησε τις προθέσεις της και είπα κατευθείαν το «ναι», χωρίς να ξέρω καν περί τίνος πρόκειται.

Της έχω απόλυτη εμπιστοσύνη, είναι η καπετάνισσά μου. Έτσι την αποκαλώ. Η Ζέτα κι εγώ δεν έχουμε απολύτως τίποτα κοινό στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τα πράγματα, αλλά στα βασικά και ουσιαστικά είμαστε ολόιδιες.

Αυτό είναι το νόημα των σχέσεων, της φιλίας, να υπάρχει μια ισορροπία. Όταν, δηλαδή, θα αναλάβουμε να καταπιαστούμε με κάτι, θα το φέρουμε εις πέρας όσο καλύτερα μπορούμε, ακριβώς επειδή είμαστε τελείως αντίθετες.

Με τη Θεσσαλονίκη τι σε συνδέει;

Όταν πάτησα το πόδι μου για πρώτη φορά, ένιωσα ότι κάτι βαθύ με συνδέει με τη Θεσσαλονίκη. Είχα δίκιο. Κάθε φορά που έρχομαι, νιώθω περισσότερα πράγματα, μεγαλύτερη σύνδεση με τον κόσμο. Αυτή η αίσθηση δεν αφορά μόνο το κομμάτι της δουλειάς. Περπατάω στον δρόμο και μου μιλούν οι άνθρωποι σαν να πηγαίναμε μαζί στο σχολείο, κι αυτό δεν το αλλάζω με τίποτα στον κόσμο.

Σε όσες πόλεις κι αν έχω ταξιδέψει λόγω δουλειάς, η Θεσσαλονίκη είναι πάντα το μέρος που θέλω να επιστρέφω. Προσπαθώ να μετοικήσω εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Όπως καταλαβαίνεις, δεν μπορώ να το κάνω μόνη. Είμαι παντρεμένη με Θεσσαλονικιό, ο οποίος, όμως, αρνείται.

Πάντα δημιουργώ τις συνθήκες για να έρχομαι στην πόλη και επιδιώκω να περνάω ένα μεγάλο χρονικό διάστημα. Αυτός ήταν κι ένας από τους λόγους, που ήθελα να ξεκινήσω τη «Μέδουσα» στη Θεσσαλονίκη.

Η παράστασή μας έχει πολλή ψυχή και θέλω να τη δει όσος περισσότερος κόσμος γίνεται. Νιώθω ότι στον καθένα θα «μετακινηθεί» κάτι, είτε είναι θύμα είτε θύτης είτε ο αδιάφορος άνθρωπος που δεν παίρνει θέση.

Πηνελόπη, ανάμεσά μας υπάρχει ένας μύθος. Πώς, λοιπόν, από τη μυθική Μέδουσα καταλήγουμε στη σκηνική;

Από την ανάγκη μου να μην αφήσω ποτέ να κατευνάσει το θέμα των κακοποιήσεων, της έμφυλης βίας. Οφείλουμε να υπερασπιζόμαστε τους ανθρώπους που βάλλονται.

Δεν μπορούσα να μην αντιδρώ. Μεγαλώνοντας, διαπίστωσα ότι υπάρχει πολλή αδιαφορία στους ανθρώπους, και αυτό με βασάνιζε πολύ.

Μετά συνέβησαν αυτά, τα οποία όλοι γνωρίζετε. Για μια ακόμα φορά, μου επιβεβαιώθηκε ότι μπορεί να κάνεις κάτι για καλό και, ενδεχομένως, να σου γυρίσει μπούμερανγκ. Δεν το έβαλα, όμως, κάτω.

Τα τελευταία τρία χρόνια, λοιπόν, προσπαθούσα να βρω ένα κείμενο με το οποίο θα καταπιαστώ, θα μπορώ να το ταξιδέψω και να πω, μέσα από αυτό που γνωρίζω να κάνω, όσα θέλω να ακουστούν.

Το θέατρο λειτουργεί λυτρωτικά. Όπως λέει και το έργο: «η φωνή σώζει»! Πρέπει να μιλάμε! Και έχει φτιαχτεί ακριβώς για αυτόν τον λόγο: για να ξεκαθαρίσει τον μύθο, να δείξει στο κοινό ότι το θέμα των κακοποιήσεων, της αδικίας και της έμφυλης βίας έχει τις ρίζες του στην αρχαιότητα.

Ελάχιστοι γνωρίζουν τι, πραγματικά, έχει συμβεί στον μύθο της Μέδουσας. Νομίζω πως όλες οι γυναίκες που χρειάζεται να πάνε σε ένα δικαστήριο για να αποδείξουν ότι «δεν είναι ελέφαντες» και να δουν τον κακοποιητή τους να τιμωρείται με έναν τρόπο, είναι «Μέδουσες».

Οι νόμοι δεν ευνοούν το θύμα. Το έγκλημα του βιασμού δεν αποδεικνύεται, γιατί δεν υπάρχουν μάρτυρες. Άκουσα την εισαγγελέα να λέει πως για να καταδικαστεί κάποιος, πρέπει τα στοιχεία να είναι αδιάσειστα.

Ποιο θεωρείς το πιο βίαιο φαινόμενο που κυριαρχεί σήμερα;

Τη σιωπή στην ενοχή. Πρόκειται για απόλυτη συνενοχή, όταν μια κοινωνία αναρωτιέται τι φορούσε ένα θύμα ή γιατί κατήγγειλε κάποιο περιστατικό μετά από καιρό.

Επίσης, έχουμε τη νοοτροπία του ανθρώπου που δεν έχει φτάσει το κακό στην πόρτα του. Γι’ αυτό μιλάω για ενσυναίσθηση ξανά και ξανά. Ένας άνθρωπος που έχει ενσυναίσθηση, αν ακούσει κάποιον να κακοποιείται δίπλα του, θα δράσει.

Στη δική μου αλλά και στην προηγούμενη γενιά, έλεγαν να κοιτάς το σπίτι σου, όταν κλείνεις την πόρτα. Να μην σε νοιάζει τι γίνεται έξω απ’ αυτό. Να μην μιλάς, γιατί «η σιωπή είναι χρυσός»… ένα σωρό περιοριστικές αντιλήψεις, οι οποίες δεν σου επιτρέπουν να είσαι αυτός που προορίζεσαι να είσαι: ένας άνθρωπος με αγάπη!