Εύα Σταυρογιάννη στο TheOpinion: «Κατέβηκα από τη σκηνή συνειδητά, με γεμίζει το κομμάτι της δημιουργίας»

Η χορεύτρια-χορογράφος, Εύα Σταυρογιάννη, μιλάει στο TheOpinion και τη Δέσποινα Δαϊλιάνη.

Credit: Sissi Petropoulou

12 Δεκεμβρίου 2025, 08:00

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο

Η «ΛΗΘΗ», εμπνευσμένη από το ομώνυμο έργο του Δημήτρη Δημητριάδη, μεταμορφώνεται σε μια χοροθεατρική εμπειρία στη σκηνή BIOS.Πειραιώς 84, υπό την επιμέλεια της Εύας Σταυρογιάννη.

Η φιλοσοφία της Εύας Σταυρογιάννη για τη δημιουργική διαδικασία αντανακλά την πειθαρχία που απέκτησε κατά το πέρασμά της από τα Μπολσόι. «Όταν δημιουργώ ένα έργο, θέλω να καλύπτω όλους τους πιθανούς στόχους που μπορεί να συναντήσω στην πορεία», επισημαίνει, χαρακτηριστικά, στο TheOpinion.

Αυτήν την περίοδο, η ενέργειά της επικεντρώνεται στη «ΛΗΘΗ». Πρόκειται για την πρώτη παράσταση με λόγο που σκηνοθετεί, στην οποία η κίνηση ενσωματώνεται στο κείμενο του Δημήτρη Δημητριάδη, δημιουργώντας μια χοροθεατρική σύλληψη που αναζητά το βίωμα.

Εύα, παρότι βρισκόμαστε εν μέσω του θεατρικού σας ταξιδιού, θα σε γυρίσω στην πρεμιέρα της «ΛΗΘΗΣ».

Ήταν από τις ελάχιστες φορές που δεν είχα τόσο άγχος. Δεν το λέω συχνά, αλλά το πράγμα ήταν εξαρχής πολύ καλά δομημένο και υπήρχε αρκετή μελέτη από πίσω, από όλους τους συντελεστές.

Όσον αφορά το κοινό, δεν «κουνήθηκε καρφίτσα» καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης. Η χαρά των ηθοποιών! Προς το τέλος, δεν σου κρύβω ότι αναρωτήθηκα αν είναι ακόμη μαζί μας, αν του αρέσει…

Όταν, όμως, τελείωσε το έργο, το χειροκρότημα και η ζεστασιά μού επιβεβαίωσαν ότι, τελικά, «βυθιστήκαμε στη λήθη». Ήταν μια ιδανική πρεμιέρα!

Τι σε αγχώνει, δηλαδή, σε κάθε καλλιτεχνικό εγχείρημά σου;

Θέλω να μένω πιστή σε αυτό που πρέπει να υπηρετήσω, να μην παρεκκλίνω. Αυτό είναι το προσωπικό μου άγχος.

Όταν δημιουργώ ένα έργο, θέλω να καλύπτω όλους τους πιθανούς στόχους που μπορεί να συναντήσω στην πορεία.

Ποια είναι η «ΛΗΘΗ» σας;

Αυτό που μου άρεσε στο έργο του Δημήτρη Δημητριάδη, είναι ότι «παίζει» με τις λέξεις, με το θετικό και το αρνητικό πρόσημο. Μνήμη-λήθη.

Το βάρος της μνήμης και της ζωής που ζεις, είναι εν τέλει ένα «δεν πειράζει». Για μένα, η «ΛΗΘΗ» είναι να καταφέρουμε να σπάσουμε τη βεβαιότητα. Τίποτα δεν έχουμε.

Και το σώμα, τι ρόλο διαδραματίζει;

Αυτό ήταν το μεγαλύτερό μου «στοίχημα», γιατί πρόκειται για την πρώτη παράσταση με λόγο που σκηνοθετώ. Ήθελα να μείνω πιστή σε αυτόν τον λόγο, να μην τον εγκαταλείψω καθόλου.

Οπότε, διαβάζοντας το κείμενο του Δημητριάδη και κάνοντας τη δραματουργία με την Έλενα Τριανταφυλλοπούλου, συνειδητοποιούσα το βάρος των λέξεων. Ερχόμουν συνέχεια σε κόντρα με τον εαυτό μου. Πώς μπορούν να λειτουργήσουν ισότιμα ο λόγος και το σώμα;

Τελικά, υπήρξε μια πάρα πολύ ωραία ισορροπία και το σώμα ήρθε να συναντήσει το μέγεθος των λέξεων. Κατά τη δική μου οπτική, όλο το έργο βρίσκεται κάτω από τον Δημητριάδη. Τι είναι η μνήμη; Είναι βάρος. Πάμε, λοιπόν, να δούμε πώς το σώμα αντιλαμβάνεται το βάρος και πώς μπορεί να παραχθεί μέσα από την κίνηση.

Όσον αφορά τις τρεις συμπαίκτριές σου επί σκηνής και τη συνεργασία σας;

Νιώθω ευγνώμων για αυτήν τη συνάντηση, πρώτη φορά με ηθοποιούς. Ο χορευτής κατέχει την τεχνική, ξέρει πώς να το κάνει. Σε αυτό το έργο, όμως, αναζητούσα το βίωμα· το ατόφιο πράγμα, το αληθινό, το εύθραυστο.

Πιστεύω ότι είναι πολύ ωραίο το αποτέλεσμα της δουλειάς μας. Στέκονται με θάρρος, απογυμνωμένες απέναντι στην αλήθεια του έργου, μόνο με την ψυχή τους.

Ο τρόπος με τον οποίο δούλεψα αλλά και προσέγγισα αυτό το έργο, απαιτεί αλήθεια. Δεν μπορείς να κρυφτείς. Είναι καθαρά βιωματικός. Έτσι, μετατρέπεται σε εμπειρία και για τον ίδιο τον θεατή.

Μου αρέσουν οι συζητήσεις στο «εδώ και τώρα», αλλά φέρεις και μια ιστορία που δεν μπορώ να παραβλέψω. Ένιωσες αυτό το κομμάτι του παρελθόντος να επισκιάζει το παρόν σου;

Ναι, πολλές φορές το αισθάνθηκα. Καλώς ή κακώς, όταν φτάνεις σε τέτοια μονοπάτια, σκέφτεσαι ότι αυτό θα σε καθορίζει για πάντα παρόλο που δεν είσαι, πια, εκείνο το παιδί. Πλέον, δεν με απασχολεί πολύ.

Επομένως, δεν θα σε κάνω να νιώσεις άβολα, αν σου ζητήσω να μοιραστείς αυτήν την ιστορία μαζί μας… Καταρχάς, πώς μπήκε ο χορός στη ζωή σου;

Ξεκίνησα με ρυθμική γυμναστική. Ήμουν αρκετά λυρική, μου άρεσε να ερμηνεύω κατ’ αυτόν τον τρόπο.

Αυτή που έκανε χορό, ήταν η αδερφή μου. Πήγαινα με πάρα πολύ θυμό στις αίθουσες, δεν ήθελα, βαριόμουν. Αναρωτιόμουν γιατί μ’ αφήνει η μαμά μου εκεί μέσα, ενώ δεν μ’ αρέσει καθόλου. Κανένας δεν περίμενε ότι θα γίνω χορεύτρια.

Κάποια στιγμή, λοιπόν, αποφάσισα να σταματήσω τη ρυθμική. Δεν με κάλυπτε πια, ήμουν ένα αρκετά υπερκινητικό παιδί. Εκείνο το καλοκαίρι, έτυχε να παρακολουθήσω σεμινάρια ενός Ρώσου δασκάλου. Αυτός εντόπισε κάποιο ταλέντο και έγινε η πρόταση να δώσω εξετάσεις στην Ακαδημία Χορού της Μόσχας. Ο χορός μπήκε στη ζωή μου καρμικά.

Όσο μεγάλωνα, συνειδητοποιούσα ότι με ελκύει το αντικείμενο. Λόγω της ρυθμικής, άλλωστε, ήμουν πολύ πειθαρχημένη κι απλώς προστέθηκε επιπλέον αυστηρότητα.

Μέχρι ένα σημείο, αυτό είναι καλό. Μετά, όμως, αρχίζουν και ξεσπούν κομμάτια μέσα σου και αναρωτιέσαι: «Τώρα, εγώ, τι κάνω; Γιατί υπακούω;». Συμβαίνουν και αυτά στην εφηβεία.

Πόσο καιρό έμεινες στη Ρωσία; Ποιες συνθήκες αντιμετώπισες;

Έμεινα τρία χρόνια. Γενικά, υπήρχε η αντιμετώπιση του «ξένου». Δεν με ενοχλούσε ιδιαίτερα, ήξερα ότι δεν υπήρχε πιθανότητα να μείνω. Δεν θα άλλαζα την Ευρώπη.

Ωστόσο, πήρα πολύ δυνατά μαθήματα. Σκληραίνεις, για να αντέξεις. Πλέον, έχω κρατήσει μόνο τα καλά κομμάτια αυτού του ταξιδιού: τη συνέπεια, την πειθαρχία που χρειάζεται για να φτάσεις στο επιθυμητό αποτέλεσμα.

Πολλές φορές, η αυστηρότητα σού απλουστεύει τη ζωή. Την ίδια στιγμή, όμως, τη δυσκολεύει, και αυτό εξαρτάται από το τι θεωρείς δεδομένο και πώς ορίζεις τα προσωπικά σου όρια.

Στο δημιουργικό κομμάτι, η τελειότητα δεν λειτουργεί ανασταλτικά;

Ναι, και απαιτεί πάρα πολύ χρόνο για να καταλάβεις ποια είναι η τελειότητα που ψάχνεις. Ο κλασικός χορός απαιτεί τελειότητα, αλλά, συχνά, δεν μπορείς να καταλάβεις τι είναι αυτό για το οποίο κάθε μέρα ξυπνάς και με τόση μανία αναζητάς… Το τέλειο δεν υπάρχει, κάθε φορά επιδιώκεις κάτι καλύτερο από το προηγούμενο.

Προσωπικά, θεωρώ ότι έχω μετατρέψει την τελειότητα σε ακρίβεια και συνέπεια. Προτιμώ να αναζητώ κάτι, το οποίο είναι ακριβές. Η διαφορά είναι λεπτή. Δεν αποδυναμώνει την επιθυμία σου να προσπαθείς για κάτι καλύτερο, απλώς μειώνει τη ματαιοδοξία και σε ωθεί να δουλέψεις περισσότερο, για να είναι όλα σε μια σωστή συνθήκη για εσένα.

Μαθήτευσες δίπλα στην «Απόλυτη Πρίμα Μπαλαρίνα». Χόρεψες τη «Λίμνη των Κύκνων»;

Αποσπασματικά, πάρα πολλές φορές.

Ποια θα χαρακτήριζες ως την πιο καθοριστική στιγμή που έζησες στη Ρωσία;

Το γεγονός ότι βρέθηκα εκεί, γνώρισα αυτούς τους ανθρώπους και έμαθα όλα αυτά τα πράγματα.

Η πιο καθοριστική και, ταυτόχρονα, δύσκολη στιγμή, όμως, ήταν η πρώτη φορά που ανέβηκα στη σκηνή και ήρθα αντιμέτωπη με όλη αυτήν την τελειότητα, παρέα με άλλους τριάντα δύο χορευτές· τριάντα δύο χορευτές τέλειοι, σαν ένα σώμα.

Τη γλώσσα τη μιλάς;

Τη μιλάω. Είναι αυστηρό το κλίμα εκεί, μαθαίνεις και τη γλώσσα.

Πόσο χρόνο χρειάστηκες για να μάθεις να γράφεις καλλιγραφικά;

Αρκετό. Είχα ξεκινήσει, βέβαια, και μια προετοιμασία πριν φύγω. Ήταν Ρωσίδα και η δασκάλα της ρυθμικής, οπότε κάπως υπήρχε η Ρωσία στον κύκλο μου…

Την έχεις επισκεφτεί από τότε;

Τελευταία φορά πήγα πριν από μια δεκαετία, το 2015. Ίσως να πλησιάζει ο καιρός που θα είμαι έτοιμη να πάω και πάλι. Ήταν επιλογή μου να αποστασιοποιηθώ μέχρι να σβήσω κάποια κομμάτια.

Έχεις δημιουργήσει και μια ομάδα, με την οποία κινείστε καλλιτεχνικά σε πεδία που σχετίζονται με την έμφυλη βία.

Με εκφράζουν, ως άνθρωπο, τα κοινωνικά ζητήματα. Δεν θέλω να είμαι αμέτοχη και θεωρώ την τέχνη ένα πάρα πολύ μεγάλο εργαλείο.

Κάπως έτσι ξεκίνησε η ιδέα να φτιάξω μια ομάδα, με την οποία να μπορώ να μοιράζομαι αυτές τις σκέψεις. Νιώθω ασφάλεια, επειδή αποτελείται από τους συγκεκριμένους ανθρώπους. Μπορεί να ξυπνήσω μια μέρα, να σκεφτώ μια τρέλα και είναι όλοι μαζί μου σε αυτό. Υπάρχει αμοιβαία εμπιστοσύνη.

Είμαστε οι άνθρωποι κάτω από τη σκηνή, είναι σημαντική η εμπιστοσύνη και, κυρίως, το μοίρασμα της ιδέας, της σκηνοθεσίας. Χωρίς αυτό δεν υπάρχει παράσταση.

Αποκλείεις, δηλαδή, την ύπαρξή σου ξανά επάνω στη σκηνή;

Αυτήν τη στιγμή, δεν το σκέφτομαι καθόλου. Κατέβηκα από τη σκηνή συνειδητά, με γεμίζει το κομμάτι της δημιουργίας.

Εύα, ανέφερες ότι η «ΛΗΘΗ» είναι η πρώτη παράσταση με λόγο, με την οποία καταπιάνεσαι. Σκέφτηκες, μελλοντικά, να κάνεις το ίδιο, αλλά με έργο κάποιου Ρώσου συγγραφέα;

Υπάρχουν μερικές σκέψεις… Γενικότερα, θεωρώ ότι στη ματιά μου υπάρχει έντονα αυτό το κομμάτι.

Η γλώσσα, με την οποία επικοινωνώ, περικλείει στοιχεία της κουλτούρας και της αισθητικής. Σίγουρα είναι κάπου μαζί μου, δεν μπορεί να μείνουν εκτός, απλώς επιλέγω πού και την ποσότητα.