Στον τάκο: Σημειώσεις απ’ τον πόλεμο μέρος 8ο ή όσα δεν πρόλαβα να πω στο «ζωντανό» μου

• Από χτες έχουμε μια κανονική εισβολή στον Λίβανο από την πλευρά του Ισραήλ. Προηγήθηκαν βομβαρδισμοί, η καταστροφή γεφυρών και κομβικών δικτύων κάποιων δρόμων και από χτες έχουμε μετακίνηση σημαντικού αριθμού στρατιωτικών οχημάτων που συνιστά μια πραγματική εισβολή
• Μπορεί να περάσαμε χτες όλη τη μέρα μας ακούγοντας για συμβιβασμούς, συνομιλίες και μικρή απόσταση από κατάπαυση του πυρός, αλλά αυτό που συμβαίνει εδώ στον Λίβανο δεν θυμίζει σε τίποτα ένα τέτοιο κλίμα
• Ο Λίβανος «τρέμει» μπροστά σε έναν ακόμη «ακρωτηριασμό» του, αλλά δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι έκανε ό,τι περνούσε από το χέρι του για να τον αποτρέψει

Χτες βρέθηκα σε δυο από τις έξι συνολικά γέφυρες που κατέστρεψε, με ακριβείς αεροπορικούς βομβαρδισμούς το Ισραήλ. Πρόκειται για γέφυρες του ποταμού Λιτάνι, του ποταμού, που σύμφωνα με το Ισραήλ σηματοδοτεί ή καλύτερα οριοθετεί τη νέα πραγματικότητα στον Λίβανο και τις σχέσεις του με το Ισραήλ. Πρόκειται για έναν ποταμό που βρίσκεται ακριβώς έξω από τη βιβλική πόλη της Τύρου και λίγο πριν επίσης βιβλική, πόλη της Σιδόνας. Οι ονομασίες αυτές είναι γνώριμες – τουλάχιστον σε μας τους Έλληνες – από την ιστορία όχι μόνο του Μεγάλου Αλεξάνδρου που βρέθηκε εδώ και κατέκτησε αυτές τις περιοχές, αλλά κυρίως από τα ιερά κείμενα της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης.

Άλλωστε η Σιδόνα είναι η μοναδική πόλη του κόσμου, στην οποία βρέθηκαν, σε διαφορετικές βέβαια εποχές, ο Μέγας Αλέξανδρος, ο Ιησούς Χριστός, η Παναγία και ο Απόστολος Παύλος. Βέβαια, λίγα πράγματα, έως τίποτα, δεν θυμίζουν σε αυτές τις πόλεις, τουλάχιστον στη Σιδόνα και στην Τύρο που βρέθηκα αρκετές φορές, αυτό το λαμπρό ιστορικό παρελθόν.

Αυτό λοιπόν που κατέγραψα χτες ήταν τα συνεχή χτυπήματα από την πλευρά της ισραηλινής αεροπορίας, που έμοιαζαν σαν να τραβούν μια γραμμή στον χάρτη, για να οριοθετήσουν ένα νέο σύνορο ανάμεσα στον Λίβανο και στο Ισραήλ. Δεν ήταν σαν τα χτυπήματα των προηγούμενων ημερών. Όλες τις προηγούμενες ημέρες καταγράφαμε χτυπήματα τα οποία αφορούσαν εγκαταστάσεις της Χεσμπολάχ, μέρη συγκέντρωσης οπλισμού της αλλά και στρατωνισμού ανταρτών της ή τουλάχιστον αυτές ήταν οι περιγραφές από την πλευρά του Ισραήλ.

Όταν δεν υπήρχαν θύματα ανάμεσα στους αμάχους, τότε οι ισχυρισμοί αυτοί γίνονταν πιστευτοί. Ωστόσο, δεν ήταν λίγες οι περιπτώσεις που είχαμε θύματα, οικογένειες με παιδιά και γέροντες, κάτι το οποίο προφανέστατα ανατρέπει τους ισχυρισμούς των Ισραηλινών. Με αυτά τα χτυπήματα το Ισραήλ δείχνει να καθορίζει τη νέα συνοριακή γραμμή σαν να μαρκάρει κάπως τις περιοχές τις οποίες θα κατακτήσει. Άλλωστε τις τελευταίες μέρες δεν είναι λίγες οι δηλώσεις από την πλευρά Ισραηλινών αξιωματούχων που λένε ότι ένα μέρος του Λιβάνου θα πρέπει να περάσει στο Ισραήλ, γιατί μόνο έτσι το Ισραήλ θα μπορέσει να δημιουργήσει μια αποστρατικοποιημένη ζώνη, στην οποία δεν θα υπάρχουν αντάρτες, ρουκέτες, χώροι εκτόξευσης και απογείωσης drones και άλλες στρατιωτικές εγκαταστάσεις που θα απειλούν ευθέως το Ισραήλ, τον στρατό του αλλά και τους άμαχους κατοίκους του.

Μπροστά σε αυτόν τον διαφαινόμενο «ακρωτηριασμό» του Λιβάνου, η κυβέρνηση της Βηρυτού προχώρησε σε μια εκστρατεία ενημέρωσης με τηλεοπτικά σποτ αλλά και μέσω μέσων κοινωνικής δικτύωσης έστειλε το μήνυμα πως αν αυτή η περιοχή περάσει στον έλεγχο του Ισραήλ, τότε απλούστατα θα καταστραφεί, και μαζί της θα καταστραφούν τα πολύ σημαντικά μέρη. Πολλά από αυτά είναι ιστορικά, άλλα έχουν να κάνουν με την ιερή παράδοση τόσο του χριστιανισμού όσο και του μουσουλμανισμού, αλλά και με την παράδοση αυτής της χώρας που έμαθε να ζει σεβόμενη τις θρησκείες της.

Το αίτημα της κυβέρνησης του Λιβάνου μοιάζει αγαθό. Όντως, τίποτα δεν θα μείνει το ίδιο αν όλη αυτή η περιοχή περάσει στον έλεγχο των Ισραηλινών. Είναι κάτι παραπάνω από βέβαιο ότι αυτή την περιοχή το Ισραήλ θα την αντιμετωπίσει με καθαρά στρατιωτικούς όρους, χωρίς διάθεση να εργαστεί για την ανάπτυξή της και τη διάθεση των πολιτιστικών θησαυρών της και την ευημερία των κατοίκων της, ή τουλάχιστον αυτό φοβάται σήμερα ο Λίβανος.

Βέβαια, ο Λίβανος ως κοινωνία, ως πολιτεία, ως κράτος και ως κυβέρνηση δεν έκανε πραγματικά ό,τι περνούσε από το χέρι του για να αποτρέψει μια τέτοια εξέλιξη. Ακόμη από τον προηγούμενο πόλεμο, που τελείωσε τον Νοέμβρη του 2024, δεν φάνηκε διατεθειμένος αλλά και ικανός να εφαρμόσει τα συμφωνηθέντα. Όσοι παρακολουθούν τις εξελίξεις στην ταραγμένη αυτή γωνιά του πλανήτη, ξέρουν ότι για να τελειώσει ο πόλεμος  ανάμεσα στον Λίβανο και το Ισραήλ το 2024, υπεγράφη μια συμφωνία στην οποία ο Λίβανος δεσμεύτηκε ότι η περιοχή από τον ποταμό Λιτάνι μέχρι τα σύνορα με το Ισραήλ θα είναι μια αποστρατικοποιημένη περιοχή, στην οποία τον έλεγχο θα έχει μόνο ο λιβανέζικος στρατός που υποχρεούται να μην επιτρέπει την παρουσία κανενός ενόπλου σε αυτή την περιοχή. Δεσμεύτηκε τότε ο Λίβανος ότι θα κυνηγήσει τη Χεσμπολάχ, θα διαλύσει τις δομές της, θα κυνηγήσει τα στελέχη της, θα καταστρέψει τον οπλισμό της.

Το γεγονός ότι ο Λίβανος από τις 3 Μαρτίου επιτίθεται μεθοδικά, οργανωμένα και λυσσαλέα στο Ισραήλ αποδεικνύει ότι  κανένα μέρος της συμφωνίας δεν κρατήθηκε. Ακόμη κι αυτές τις μέρες που ο πόλεμος βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, ο στρατός δείχνει πολύ αποδυναμωμένος και ανίκανος να αντιμετωπίσει τη Χεσμπολάχ. Αυτό βέβαια δεν αφορά μόνο το αξιόμαχό του. Αφορά και το γενικότερο κλίμα που επικρατεί στη χώρα.

Η κυβέρνηση του Λιβάνου, που είναι μια κυβέρνηση συνεργασίας αποτελούμενη από όλα τα κόμματα του Κοινοβουλίου, ακόμη και από αυτό που θεωρείται ως ο πολιτικός βραχίονας της Χεσμπολάχ, έχει καταδικάσει τις ενέργειες της σιιτικής οργάνωσης. Αλλά, μονολεκτικά. Δεν υπάρχει σε κανένα επίπεδο, ούτε στο πολιτικό, ούτε στο κοινωνικό, αλλά ούτε και στο στρατιωτικό, η διάθεση να υπάρξει μια αποφασιστική αντιπαράθεση με τη Χεσμπολάχ.

Ο λόγος, τουλάχιστον εδώ στον Λίβανο, είναι απλός. Εάν υπάρξει μια αντιπαράθεση με τη Χεσμπολάχ, τότε σχεδόν αυτόματα θα ξεσπάσει ένας νέος εμφύλιος πόλεμος. Οι Σιίτες είναι καλά οργανωμένοι, εξοπλισμένοι, φανατισμένοι και ικανοί να κάνουν τη χώρα άνω κάτω, όπως είπε χαρακτηριστικά ένας από τους ηγέτες τους σε μια πρόσφατη συνέντευξή του.

Ο Λίβανος βλέπει με φανερή αγωνία αλλά και αμηχανία τις γέφυρες του ποταμού Λιτάνι να καταρρέουν η μία μετά την άλλη, όπως ακριβώς καταρρέει η ηρεμία και η σταθερότητα σε αυτή τη χώρα. Όταν οι Ισραηλινοί κατέστρεψαν τη γέφυρα Κασμίγιε, λίγο έξω από την Τύρο, κάποιοι δημοσιογράφοι σχολίασαν ότι η χώρα κόπηκε στα δύο. Τώρα, οι περισσότεροι φοβούνται ότι αυτή η έκφραση δεν θα αφορά ένα κράτος «κομμένο» στα δύο, στο οποίο όμως τα δυο του μέρη μπορούν και λειτουργούν. Οι περισσότεροι φοβούνται ότι το «κομμένο» πια κράτος, δεν θα είναι μόνο «κομμένο», αλλά θα είναι και ακρωτηριασμένο.