Τι συμβαίνει τελικά με τις τελευταίες βλάβες στο μετρό Θεσσαλονίκης;

Βρισκόμαστε σχεδόν λίγο πριν τη συμπλήρωση δύο ετών λειτουργίας του μετρό Θεσσαλονίκης, και κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει την πολύ μεγάλη βελτίωση που έφερε στις καθημερινές μετακινήσεις χιλιάδων Θεσσαλονικέων, με την ταχύτητα και τη συχνότητα των δρομολογίων του.

Ωστόσο, αυτή η συνολικά πολύ καλή εικόνα «γκριζάρει» κατά καιρούς από τα προβλήματα που εμφανίζονται στην ομαλή εκτέλεση των δρομολογίων, με ακινητοποιήσεις συρμών και μονοδρομήσεις σε τμήματα του δικτύου. Περιστατικά που στο επιβατικό κοινό φάνηκε ότι μετά τη λειτουργία της επέκτασης προς Καλαμαριά, έγιναν συχνότερα…

Το… ιστορικό των βλαβών 

Όπως είχε καταγράψει και παλιότερα το TheOpinion, το «ποδαρικό» των προβλημάτων είχε γίνει λίγες μέρες μόλις μετά τα εγκαίνια της βασικής γραμμής, στις 4 Δεκεμβρίου 2024, με ακινητοποίηση συρμού για περίπου 15 με 20 λεπτά.

@dreamonline.gr Απίθανη ταλαιπωρία για δεκάδες επιβάτες του Μετρό Θεσσαλονίκης! Ο συρμός αντιμετώπισε τεχνικό πρόβλημα, λίγο μετά τη στάση «Φλέμινγκ», και οι επιβάτες αναγκάστηκαν να διαφύγουν από τις υπόγειες εξόδους κινδύνου. #foru #tiktokgreece #metro #thessaloniki #fleming ♬ πρωτότυπος ήχος – dreamonline.gr

Ωστόσο, πολύ μεγαλύτερη έκταση έμελλε να πάρει ένα συμβάν στις 14 Δεκεμβρίου, όταν ακινητοποιήθηκε συρμός μέσα στις σήραγγες λόγω διακοπής στην ηλεκτροδότηση και οι επιβάτες αναγκάστηκαν να περπατήσουν από ειδικό διάδρομο εντός της σήραγγας. Επιπλέον, στα τέλη του ίδιου μήνα, στις 23 Δεκεμβρίου, παρατηρήθηκε ακόμα μία ακινητοποίηση, με τους επιβάτες να εξυπηρετούνται τελικά από άλλο συρμό μέσω της Τροχιάς 2 ύστερα από περίπου 15 λεπτά.

Από το νέο έτος, σημειώθηκαν και κάποια περιστατικά τμηματικής ή ολοκληρωτικής διακοπής του μετρό για προληπτικούς λόγους ή για την πραγματοποίηση επισκευών, μετά από την εύρεση σφαλμάτων σε εξοπλισμό. Ειδικότερα, στις 10 Ιανουαρίου 2025, διακόπηκαν τα δρομολόγια και στις δύο τροχιές μεταξύ “Νέου Σιδηροδρομικού Σταθμού”, και “Δημοκρατίας”, εξαιτίας προβλήματος που εντοπίστηκε στις ράγες. Επίσης, στις 21 Φεβρουαρίου, στις 11:30 το πρωί, το μετρό τέθηκε εκτός λειτουργίας για περίπου μία ώρα και στις δύο τροχιές. Αντίστοιχο περιστατικό σημειώθηκε και στις 21 Ιουνίου.

Ντεζαβού με την επέκταση Καλαμαριάς

Έκτοτε, τα πράγματα φαίνεται πως μπήκαν σε μία κανονικότητα, τόσο σε ό,τι αφορά την κίνηση των συρμών όσο και στις υπόλοιπες εκκρεμότητες που είχε το μετρό στην αρχή, όπως η αγορά εισιτηρίων και με τραπεζική κάρτα. Ωστόσο, η λειτουργία της επέκτασης Καλαμαριάς στα τέλη Αυγούστου «ξύπνησε» αρνητικές μνήμες, αφού το τελευταίο διάστημα σημειώθηκαν και πάλι κάποια περιστατικά διακοπών στην κανονική εξυπηρέτηση του κοινού.

Το απόγευμα της 10ης Σεπτεμβρίου, η εξυπηρέτηση του κοινού με προορισμό το κέντρο από Καλαμαριά δεν ήταν εφικτή για περίπου 20 λεπτά, καθώς δεν αναχωρούσαν συρμοί προς εκείνη την κατεύθυνση. Σύμφωνα με αναφορές επιβατών στο TheOpinion, τα προβλήματα προέκυψαν λόγω τεχνικού προβλήματος στον σταθμό «Αγία Σοφία».

Πέντε μέρες αργότερα, στις 15 Σεπτεμβρίου το πρωί, για ένα διάστημα οι συρμοί κινούνταν μόνο από τη μία τροχιά στο τμήμα που συνδέει τον σταθμό Καλαμαριά με το σταθμό Μίκρα. Αλλά και στις 16 Σεπτεμβρίου πρόβλημα που σημειώθηκε κοντά στο σταθμό Ευκλείδης οδήγησε σε μονοδρόμηση μέρους της βασικής γραμμής.

Από τις πρώτες πρωινές ώρες της περασμένης Παρασκευής, 18 Σεπτεμβρίου, αστοχία πυκνωτή αντιστάθμισης, ο οποίος βρισκόταν σε τεχνικό χώρο του σταθμού Αγία Σοφία, οδήγησε στην προσωρινή παύση λειτουργίας του σταθμού.

Τέλος, το απόγευμα της Τρίτης 22 Σεπτεμβρίου, μονοδρόμηση της βασικής γραμμής παρατηρήθηκε στο τμήμα 25ης Μαρτίου-Νέα Ελβετία, και οι επιβάτες με αυτόν τον προορισμό έπρεπε να αλλάξουν τρένο.

Οι «αμυντικοί» αυτοματισμοί του μετρό Θεσσαλονίκης και τα πρωτόκολλα διαχείρισης αστοχιών

Πολλά από τα περιστατικά παλιότερα είχαν αποδοθεί από αρμόδιους στις «παιδικές ασθένειες» του νέου μέσου και στο γεγονός ότι, όσα δοκιμαστικά δρομολόγια και αν γίνουν, είναι αναμενόμενο ότι θα προκύψουν αστοχίες σε συστήματα και καταστάσεις που δεν μπορούν να προσομοιωθούν εκ των προτέρων και άρα το «καλιμπράρισμα» του συστήματος θα πρέπει να γίνει σε πραγματικό χρόνο.

Σε αυτό το σημείο πρέπει να σημειωθεί ότι το μετρό Θεσσαλονίκης, που ως γνωστόν λειτουργεί με συρμούς χωρίς οδηγό, λειτουργεί στο μέγιστο επίπεδο αυτοματοποίησης, με βάση τα διεθνή πρωτόκολλα (Grade of Automation 4 – GoA 4). Αυτό σημαίνει ότι κάθε λειτουργία του τρένου, από τη μετακίνηση μέχρι το άνοιγμα και το κλείσιμο των θυρών γίνεται αυτόματα και σε πραγματικό χρόνο, πάντα με επίβλεψη βέβαια από το κέντρο λειτουργίας στο αμαξοστάσιο.

Τα αυτόματα συστήματα είναι ρυθμισμένα στο να λειτουργούν όσο γίνεται πιο «αμυντικά», προκειμένου να εξασφαλιστεί απόλυτα η ασφαλής κίνηση των τρένων. Αυτό σημαίνει ότι μόλις γίνει αντιληπτή η οποιαδήποτε «παρέκκλιση», από ένα μπλοκάρισμα των θυρών μέχρι ένα μικρό εμπόδιο στις ράγες ή ένα λάθους σήμα επικοινωνίας με το κέντρο ελέγχου, τα τρένα ακινητοποιούνται και πρέπει να κάνουν μανούβρα, για να απελευθερωθεί η γραμμή.

Αυτό, αναπόφευκτα, οδηγεί σε προσωρινό μπλοκάρισμα της μίας τροχιάς, μονοδρομήσεις και αλλαγές στα δρομολόγια.

Μία γενική εικόνα για τα πρωτόκολλα ασφαλείας στο μετρό Θεσσαλονίκης δίνει το τεύχος της τεχνικής περιγραφής που συντάχθηκε το 2022 από την Ελληνικό Μετρό (τότε Αττικό Μετρό) στο πλαίσιο του διεθνή ανοικτού διαγωνισμού ΣΔΙΤ για τη λειτουργία και συντήρηση του δικτύου, από τον οποίο προέκυψε ως ανάδοχος η Thessaloniki Metro Automatic (TheMA):

Αναφορικά με τη μονοδρόμηση σε τμήματα του δικτύου, αυτή:

Σε περίπτωση που για οποιονδήποτε λόγο απαιτηθεί η υποβαθμισμένη λειτουργία του μέσου (π.χ. λόγω προβλημάτων σε συρμό κτλ.), προβλέπονται τα εξής:

Ενώ τέλος, για την απόρσυση συρμού από τις σήραγγες προβλέπονται τα εξής:

Ελληνικό Μετρό: «Εντός προγράμματος το 99% των προγραμματισμένων δρομολογίων»

Σχολιάζοντας τα πιο πρόσφατα περιστατικά που σημειώσαμε παραπάνω, παράγοντες της Ελληνικό Μετρό επανέλαβαν στο TheOpinion ότι δεν τίθεται κανένα ζήτημα ασφαλείας και ότι όλες οι διακοπές στην εξυπηρέτηση έγιναν προληπτικά και βάσει πρωτοκόλλου.

Επίσης, υπενθυμίζουν ότι πάνω από το 99% των εκατοντάδων προγραμματισμένων δρομολογίων του μετρό, που λειτουργεί για περίπου 19 ώρες το 24ωρο, εκτελούνται κανονικά. Συνεπώς, σε καμία περίπτωση δεν μπορούμε να μιλάμε για καθεστώς γενικευμένης δυσλειτουργίας, ιδίως αν λάβει κανείς υπόψη ότι ακόμα και στις περιπτώσεις μονοδρόμησης οι επιβάτες μπορούν, έστω και με καθυστέρηση και κάποια ταλαιπωρία, να φτάσουν στον προορισμό τους.