Μετρό στην Καλαμαριά: Η πρώτη διαδρομή με επιβάτες (ΦΩΤΟ – VIDEO)
Εργασίες μέχρι την τελευταία στιγμή στον τερματικό της Μίκρας. Αντίστροφη μέτρηση για την ένταξη της επέκτασης στο δίκτυο του μετρό
Την πρώτη του διαδρομή με επιβάτες έκανε σήμερα το μετρό προς Καλαμαριά. Πρόκειται για τη διαδρομή… γνωριμίας που οργανώθηκε από την Ελληνικό Μετρό και το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών (ΥΠΟΜΕ) για τους δημοσιογράφους, σχεδόν 24 ώρες πριν τα επίσημα εγκαίνια της επέκτασης, το πρωί της Πέμπτης, από τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη.
H ξενάγηση ξεκίνησε από τον τερματικό σταθμό της Μίκρας, όπου διοργανώθηκε εκδήλωση «γνωριμίας» με την επέκταση. Παρόντες στην ξενάγηση των δημοσιογράφων ήταν, μεταξύ άλλων, ο υπουργός Υποδομών, Χρίστος Δήμας, ο υφυπουργός Υποδομών, Νίκος Ταχιαος, ο γενικός γραμματέας Υποδομών, Δημήτρης Αναγνώπουλος, ο υπεύθυνος διευθυντής για το μετρό Θεσσαλονίκης στην Ελληνικό Μετρό, Νίκος Δένης και η δήμαρχος Καλαμαριάς, Χρύσα Αράπογλου.


Υπενθυμίζεται ότι το επιβατικό κοινό θα μπορεί να μπει στους συρμούς για την Καλαμαριά από τις 3 αύριο το μεσημέρι. Επιπλέον, κατά την περίοδο της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, θα λειτουργεί όλο το 24ωρο τις Παρασκευές και τα Σάββατα, ενώ εξετάζεται η διατήρηση της διευρυμένης 24ωρης λειτουργίας τις ίδιες ημέρες από το επόμενο έτος.

Με καταστήματα ο σταθμός στη Μίκρα – Εργασίες μέχρι τελευταία στιγμή στο επίπεδο του εδάφους
Ο σταθμός στη Μίκρα δεν είναι ακόμα έτοιμος σε επίπεδο εδάφους καθώς εκτελούνται εργασίες μέχρι και την τελευταία στιγμή.

Κάτι που έγινε γνωστό είναι πως ο σταθμός διαθέτει καταστήματα τα οποία στο μέλλον θα μισθωθούν σε επιχειρηματίες.

Ο σταθμός είναι από τους μεγαλύτερους του δικτύου, με πολύ φυσικό φως και αρχιτεκτονική παρόμοια με της βασικής γραμμής. Ξεχωρίζει μία οθόνη στην είσοδο, αμέσως μετά τις κυλιόμενες σκάλες, η οποία απεικονίζει σε πραγματικό χρόνο τις αφίξεις των συρμών, ενημερώνοντας τους πιο… βιαστικούς επιβάτες. Ανάλογες οθόνες υπάρχουν και στις αποβάθρες.


«Απλώνεις το πάπλωμά σου μέχρι εκεί που μπορεί να φτάσει»: Πώς προέκυψε το σπάσιμο του έργου σε έξι εργολαβίες
Μετά τις αρχικές δηλώσεις στο σταθμό της Μίκρας, οι παρευρισκόμενοι επιβιβάστηκαν σε συρμό που τους μετέφερε δυτικά, στο σταθμό Νομαρχία, τον πρώτο από τους πέντε νέους σταθμούς του έργου.
Σε δηλώσεις του και εκεί, ο κ. Ταχιάος αναφέρθηκε στις οικονομικές και γραφειοκρατικές δυσκολίες που συνάντησε η επέκταση Καλαμαριάς, λόγω και του τρόπου με τον οποίο δημοπρατήθηκε.
Ειδικότερα, εξήγησε ότι όταν προκηρύχθηκε το έργο από το τότε Υπουργείο Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων και την Ελληνικό Μετρό (τότε Αττικό Μετρό) το 2012, χρηματοδότηση υπήρχε μόνο για τα έργα πολιτικού μηχανικού και κάποιες ηλεκτρομηχανολογικές εργασίες. Τότε, είχε ληφθεί η απόφαση να συμβασιοποιηθεί το έργο μόνο ως προς αυτά τα σκέλη και τα υπόλοιπα κομμάτια της επέκτασης (π.χ. επιπλέον ηλεκτρομηχανολογικά, προμήθεια επιπλέον συρμών) να «σπάσουν» σε ακόμα πέντε ξεχωριστές συμβάσεις.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Κι όμως, λίγοι γνωρίζουν ότι το μετρό πάει από αύριο Καλαμαριά (VIDEO)
Αυτό, παραδέχτηκε ο κ. Ταχιάος απαντώντας σε ερώτηση του TheOpinion κατά τη διάρκεια της ξενάγησης, δημιούργησε επιπλέον γραφειοκρατικές προκλήσεις και ασυμβατότητα μεταξύ των διαφορετικών συστημάτων που μπήκαν στην επέκταση, αλλά και με τα συστήματα που είχαν ήδη μπει στη βασική γραμμή. Έτσι, όπως μάθαμε, μεγάλο κομμάτι των σταθμών στην επέκταση ξεκίνησε να εξοπλίζεται με τα απαραίτητα συστήματα πριν περίπου πέντε χρόνια και μέχρι πρόσφατα, μολονότι το 2013 το έργο είχε ξεκινήσει με την προοπτική να παραδοθεί εντός πενταετίας περίπου, δηλαδή το 2019-2020. Χρειάστηκαν, μεταξύ άλλων, τροποποιήσεις και νέες προμήθειες στον τεχνικό εξοπλισμό (π.χ. καλωδιώσεις) και επιπλέον δοκιμές, ώστε να επιβεβαιωθεί στο 100% η συμβατότητα των συστημάτων, με ό,τι συνεπάγεται αυτό σε χρόνο και επιπλέον κόστος.
Σε κάθε περίπτωση, ο υφυπουργός αναγνώρισε τη δυσκολία που δημιούργησε αυτή η επιλογή από τους ιθύνοντες τότε, ωστόσο χαρακτήρισε την επιλογή σωστή, γιατί έτσι αξιοποιήθηκαν έστω οι χρηματοδοτικοί πόροι που ήταν διαθέσιμοι στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας. «Απλώνεις το πάπλωμά σου μέχρι εκεί που μπορεί να φτάσει», είπε χαρακτηριστικά.
Σε αυτό το πλαίσιο, ήταν καθοριστική, τόνισε, η συνεργασία της Ελληνικό Μετρό, της αναδόχου εταιρείας (AKTOR) και της εταιρείας λειτουργίας του μετρό (THEMA):
«Χρειάστηκε όλες αυτές οι συμβάσεις να “κουμπώσουν” μεταξύ τους, κάτι το οποίο ήταν εξαιρετικά δύσκολο. Αυτό το κατάφερε η Ελληνικό Μετρό. Εδώ πρέπει να συγχαρούμε την AKTOR για την επίδοσή της σε αυτό το έργο. Πρέπει να συγχαρούμε την HITACHI για τα τρένα που μας έχει παραδώσει και για τα συστήματα που έχει εγκαταστήσει, και όλους τους εργολάβους που ασχολήθηκαν με αυτό το έργο. Και φυσικά πρέπει να συγχαρούμε και την THEMA, η οποία αναλαμβάνει τώρα να λειτουργήσει αυτό το μετρό έχοντας γνώση πολύ καλά πλέον του τι σημαίνει μετρό στη Θεσσαλονίκη».
Με τη σειρά της, η δήμαρχος Καλαμαριάς, Χρύσα Αράπογλου, ευχαρίστησε τους ιθύνοντες του ΥΠΟΜΕ για την αρμονική συνεργασία, ενώ εξήρε και το ρόλο που θα έχει το μετρό στην οικονομική και πολεοδομική αναζωογόνηση της περιοχής:
«Σε κάθε πόλη του κόσμου το μετρό αλλάζει την κινητικότητα και την οικονομία. Εγώ είμαι συγκινημένη και χαίρομαι πολύ που, ούσα δήμαρχος Καλαμαριάς, εγκαινιάζεται το μετρό. Συνδυαζόμενο με την αναδιάρθρωση των λεωφοριακών γραμμών, με τη δημοτική συγκοινωνία, την οποία έχουμε σχεδόν έτοιμη και είμαστε σε επικοινωνία με τον ΟΣΕΘ, θα αλλάξει όλη την κινητικότητα αλλά και την οικονομία της πόλης. Κατά μήκος της γραμμής ήδη αυξάνεται η ζήτηση για ακίνητα. Αν και εμείς, ως δήμος, υλοποιήσουμε τις κατάλληλες αναπλάσεις και ενέργειες στις γειτονιές πάνω από το μετρό, τότε μπορούμε να μιλάμε για μία διαφορετική Καλαμαριά».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Ανατολική Θεσσαλονίκη: Οι νέες λεωφορειακές γραμμές μετά το μετρό στην Καλαμαριά
Στις δικές του δηλώσεις, ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας, αναφέρθηκε σε στοιχεία του Ινστιτούτου Μεταφορών με βάση τα οποία, με τη λειτουργία της βασικής γραμμής μειώθηκαν τα οχήματα που κυκλοφορούν στο κέντρο της πόλης κατά 15%.

Πρόσθεσε, δε, ότι «με την επέκταση προς την Καλαμαριά και τη λειτουργία πέντε νέων σταθμών, υπολογίζουμε ότι θα αυξήσουμε τους επιβάτες καθημερινά περίπου κατά 60.000 και ότι θα μειώσουμε τα οχήματα που δεν θα πηγαίνουν στο κέντρο κατά επιπλέον 13.000-15.000. Όλοι αντιλαμβάνεστε πόσο σημαντικό είναι αυτό για την καθημερινότητα όλων των πολιτών και των επισκεπτών της Θεσσαλονίκης και της Καλαμαριάς».
Επόμενος σταθμός: οδός Πόντου και επέκταση στα δυτικά
Ο κ. Ταχιάος αναφέρθηκε και στην ολόκληρωση της πλήρους διάνοιξης της οδού Πόντου, η οποία είναι το επόμενο στοίχημα μετά την παράδοση της επέκτασης.
Αυτήν τη στιγμή, τρεις από τους σταθμούς της επέκτασης (Αρετσού, Νέα Κρήνη, Μίκρα) που είναι χωροθετημένοι επί της οδού Πόντου έχουν άσφαλτο και πεζοδρόμια πέριξ των εισόδων. Όμως, ο δρόμος πρέπει να διανοιχτεί σε ολόκληρο το μήκος του, ώστε η να «ανασάνει» κυκλοφοριακά η περιοχή.
Όπως εξήγησε ο κ. Ταχιάος, «Το 2013 περίπου δόθηκε νομικά η δυνατότητα τις απαλλοτριώσεις για λογαριασμό του δήμου Καλαμαριάς να τις κάνει ή Αττικό Μετρό. Αλλά έγινε μόνο στα τμήματα που “πατούσανε” οι σταθμοί. Αυτά τα σημεία απαλλοτριώθηκαν και κατασκευάστηκαν κανονικά δρόμοι και πεζοδρόμια. Αυτό, όμως, δεν εξασφαλίζει ικανοποιητική πρόσβαση, ενώ δημιουργεί και θέματα ασφαλείας με το μετρό, σε περίπτωση εκκένωσης. Οι δημοτικές απαλλοτριώσεις θεσμικά είναι υποχρέωση των δήμων. Για αυτόν τον λόγο, το ΥΠΟΜΕ χρηματοδότησε τον δήμο καλαμαριάς και έπειτα οι δύο φορείς, μαζί σε συνεργασία, προχώρησαν στην ανάθεση της διάνοιξης του υπόλοιπου δρόμου. Σήμερα πληρώσαμε την τελευταία δόση, περίπου 7 εκατομμύρια ευρώ, σε ιδιοκτήτες ακινήτων προς απαλλοτρίωση. Η δε σύμβαση είναι στον προσυμβατικό έλεγχο. Ο συνολικός προϋπολογισμός είναι 19.900.000 ευρώ πλην ΦΠΑ. Η ολοκλήρωση των έργων πρέπει να αναμένεται περίπου εννιά μήνες μετά την υπογραφή της σύμβασης. Θέλω να ευχαριστήσω θερμά τον κ. Δήμα αλλά και τον προκάτοχό του, κ. Σταϊκούρα, γιατί χάρη σε αυτούς εξασφαλίστηκε η απαραίτητη χρηματοδότηση. Προχωράμε κανονικά, μέσα και από την αρμονική συνεργασία με τη δήμαρχο Καλαμαριάς».

Παράλληλα με τα παραπάνω, Ελληνικό Μετρό και ΥΠΟΜΕ στρέφουν το ενδιαφέρον τους στην επόμενη φάση επεκτάσεων του μέσου, η οποία θα είναι προς τη βορειοδυτική Θεσσαλονίκη.
Σύμφωνα με τον υφυπουργό Μεταφορών, «κλειδί» για τη χρηματοδότηση και το χρονοδιάγραμμα αυτού του έργου θα είναι το επόμενο ΕΣΠΑ:
«Για να προχωρήσουμε με τα δυτικά, θα χρειαστεί αρχικά μία επικαιροποίηση στα τεχνικά στοιχεία, με βάση και την καταγεγραμμένη πλέον κίνηση στο δίκτυο του μετρό. Από εκεί και πέρα, το πώς θα υλοποιηθούν οι επεκτάσεις εξαρτάται και από τη χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρέπει να έχουμε μία μελέτη απολύτως ώριμη. Αυτή τη στιγμή, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κάνουν συζητήσεις για το πώς θα είναι το επόμενο ΕΣΠΑ. Ενδέχεται να υπάρξουν αλλαγές στον τρόπο χρηματοδότησης και να ακολουθηθεί το μοντέλο του ανταγωνιστικού διαλόγου μεταξύ έργων σε διαφορετικές χώρες, ώστε να προωθηθούν τελικά μόνο τα πιο ώριμα. Για αυτό μας ενδιαφέρει πάρα πολύ να υπάρχει μελετητική ωριμότητα. Η συζήτηση είναι να ξεκινήσει το ΕΣΠΑ με το επόμενο έτος, αφού κλείσει πρώτα το Ταμείο Ανάκαμψης».
Υπενθυμίζεται ότι η διαδικασία του ανταγωνιστικού διαλόγου εφαρμόζεται ήδη σε έργα στη χώρα μας, ανάμεσα στα οποία το νέο αντικαρκινικό νοσοκομείο Θεσσαλονίκης και σιδηροδρομικές υποδομές.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Στη Βουλή το μετρό Θεσσαλονίκης: Ζητούν ενημέρωση για την επέκταση στα δυτικά
Πότε να αναμένεται το ενιαίο εισιτήριο και η πληρωμή με tap n’ pay
Τέλος, ο κ. Ταχιάος επανέλαβε και σήμερα, συνομιλώντας με δημοσιογράφους, τη δυνατότητα που θα έχει μελλοντικά το μετρό Θεσσαλονίκης για πληρωμή απευθείας στις πύλες εισόδου/εξόδου με τραπεζική κάρτα, χωρίς να απαιτείται προηγουμένως η έκδοση εισιτηρίου από τα ακυρωτικά μηχανήματα.
Πρόκειται για τη λεγόμενη λειτουργία tap n’ pay, η οποία εφαρμόζεται ήδη εδώ και πάνω από δύο χρόνια στις αστικές συγκοινωνίες της Αθήνας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Μετρό Θεσσαλονίκης: Και απευθείας πληρωμή με κάρτα στην Καλαμαριά – Τα στοιχεία της επέκτασης
Ο κ. Ταχιάος εξήγησε ότι οι πύλες στους πέντε νέους σταθμούς είναι ήδη εφοδιασμένες με τον ειδικό εξοπλισμό που «διαβάζει» τις τραπεζικές κάρτες. Ωστόσο, αυτός ο εξοπλισμός δεν υπάρχει στη βασική γραμμή. Για αυτό, θα υπάρξει μία συμπληρωματική σύμβαση, η οποία θα προβλέπει την εγκατάσταση του σχετικού εξοπλισμού και εκεί. Ο υφυπουργός τοποθέτησε την έναρξη του tap n’ pay σε περιπου έξι μήνες μετά την υπογραφή της νέας σύμβασης.

Υπενθυμίζεται πως εκκρεμότητα παραμένει και το ενιαίο εισιτήριο για τα μέσα μεταφοράς στη Θεσσαλονίκης, που επίσης υπάρχει στην Αθήνα. Εφόσον εφαρμοστεί, θα μπορεί κάποιος, «χτυπώντας» το ίδιο εισιτήριο, να χρησιμοποιεί εντός συγκεκριμένου χρόνου και το μετρό και τα αστικά λεωφορεία. Προς το παρόν, αυτό δεν είναι εφικτό γιατί το σύστημα κομίστρου των λεωφορείων δεν μπορεί να «διαβάσει» δεδομένα από το σύστημα του μετρό και αντίστροφα.
Για αυτόν το σκοπό, έχει υπογραφεί σύμβαση ανάμεσα στους αναδόχους των δύο συστημάτων, η οποία τους δεσμεύει -έχοντας διασφαλίσει τις απαραίτητες ρήτρες εμπιστευτικότητας- να ανοίξουν τα λογισμικά τους, ώστε να επιτευχθεί η διαλειτουργικότητα.
Σε κάθε περίπωση, προκαλεί προβληματισμό το γεγονός ότι, μολονότι το μετρό κατασκευαζόταν τόσα χρόνια, δεν υπήρξε πρόβλεψη να γίνουν έγκαιρα οι απαραίτητες διεπαφές, ώστε τα δύο συστήματα να «συνομιλούν» μεταξύ τους από την πρώτη μέρα, διευκολύνοντας τους Θεσσαλονικείς και γλυτώνοντας το ελληνικό δημόσιο από επιπλέον κόστη και καθυστερήσεις…
Σε ερώτησή μας για το πότε αναμένεται το ενιαίο εισιτήριο, ο κ. Ταχιάος παρέπεμψε στον ΟΣΕΘ, που είναι υπεύθυνος για τα εισιτήρια των αστικών συγκοινωνιών στη Θεσσαλονικη.