Ανησυχητική η εικόνα των ναρκωτικών στην Ελλάδα – Τι δείχνει έρευνα της ΕΕ

Έντονη ανησυχία για τη χρήση και τη διακίνηση ναρκωτικών καταγράφεται στην ελληνική κοινωνία, με δύο στους τρεις πολίτες να θεωρούν ότι η χρήση ουσιών αποτελεί σοβαρό πρόβλημα στην περιοχή όπου ζουν. Την ίδια ώρα, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι επιπτώσεις στην ψυχική υγεία, η υπερδοσολογία, αλλά και η εμπλοκή ανηλίκων στη χρήση και τη διακίνηση ναρκωτικών.

Τα στοιχεία προκύπτουν από την πρώτη πανευρωπαϊκή έρευνα για τις αντιλήψεις των πολιτών σχετικά με τα ναρκωτικά, την οποία πραγματοποίησε ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Ναρκωτικά (EUDA) και δημοσιοποίησε στις 12 Νοεμβρίου 2026. Η έρευνα συγκέντρωσε συνολικά 95.883 απαντήσεις από πολίτες ηλικίας 15 ετών και άνω σε 35 ευρωπαϊκές χώρες, ενώ στο ελληνικό σκέλος συμμετείχαν 3.011 άτομα.

Η εικόνα στην Ελλάδα: Υψηλή ανησυχία για χρήση και διακίνηση

Στην Ελλάδα, το 66% των ερωτηθέντων χαρακτηρίζει τη χρήση ουσιών σοβαρό ή πολύ σοβαρό πρόβλημα στην περιοχή κατοικίας του. Αντίστοιχα, το 64% εκφράζει την ίδια άποψη για τη διακίνηση ναρκωτικών.

Τα ποσοστά βρίσκονται πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, καθώς στο σύνολο των 27 κρατών-μελών της ΕΕ το 60% θεωρεί τόσο τη χρήση όσο και τη διακίνηση ουσιών σοβαρά προβλήματα στην περιοχή του.

Παράλληλα, το 46% των πολιτών στην Ελλάδα εκτιμά ότι η διακίνηση ναρκωτικών έχει αυξηθεί κατά την τελευταία πενταετία, έναντι 49% στην ΕΕ. Η αντίληψη αυτή αποτυπώνει την αίσθηση ότι το πρόβλημα παραμένει έντονο στην καθημερινότητα των πολιτών, ακόμη και όταν δεν υπάρχουν απαραίτητα άμεσες προσωπικές εμπειρίες.

Ψυχική υγεία, υπερδοσολογία και λοιμώδη νοσήματα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι απαντήσεις σχετικά με τις επιπτώσεις των ναρκωτικών στη δημόσια υγεία.

Η ψυχική υγεία αναδεικνύεται ως η σημαντικότερη πηγή ανησυχίας τόσο στην Ελλάδα όσο και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Στη χώρα μας, το 45% των συμμετεχόντων επισημαίνει προβλήματα όπως αυτοκτονικές συμπεριφορές και ψυχωτικά συμπτώματα, ποσοστό υψηλότερο από το 39% της ΕΕ-27.

Ακόμη πιο αξιοσημείωτη είναι η ανησυχία για την υπερδοσολογία. Το 34% των ερωτηθέντων στην Ελλάδα αναγνωρίζει την υπερδοσολογία ως σημαντική επίπτωση της χρήσης ουσιών, έναντι 24% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ανησυχητική είναι και η εικόνα αναφορικά με τα λοιμώδη νοσήματα, όπως ο HIV και οι ιογενείς ηπατίτιδες. Το 24% των πολιτών στην Ελλάδα τα αναφέρει ως σημαντικό πρόβλημα, έναντι 15% στην ΕΕ-27. Πρόκειται, μάλιστα, για το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στο επίκεντρο οι ανήλικοι και η εμπλοκή τους στη διακίνηση

Ένα από τα πιο ανησυχητικά ευρήματα αφορά την εμπλοκή παιδιών και εφήβων στη χρήση και τη διακίνηση ναρκωτικών, συμπεριλαμβανομένης της στρατολόγησής τους από κυκλώματα διακίνησης.

Το 38% των ερωτηθέντων στην Ελλάδα αναγνωρίζει το συγκεκριμένο ζήτημα ως σημαντική απειλή για τη δημόσια ασφάλεια. Το αντίστοιχο ποσοστό στην ΕΕ-27 ανέρχεται στο 30%.

Η συγκεκριμένη διάσταση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς μεταφέρει τη συζήτηση πέρα από την ατομική χρήση ουσιών και αναδεικνύει τις κοινωνικές και εγκληματικές προεκτάσεις του φαινομένου, με επίκεντρο την προστασία των ανηλίκων.

Θεραπεία αντί φυλάκισης: Τι πιστεύουν οι Έλληνες

Παρά την έντονη ανησυχία για την έκταση του προβλήματος, οι Έλληνες εμφανίζονται ιδιαίτερα υποστηρικτικοί απέναντι σε μια προσέγγιση που δίνει προτεραιότητα στη θεραπεία και την κοινωνική επανένταξη.

Συγκεκριμένα, το 63% θεωρεί ότι τα άτομα που κάνουν χρήση ναρκωτικών και έρχονται σε επαφή με το σύστημα δικαιοσύνης θα πρέπει να λαμβάνουν θεραπεία και υποστήριξη αντί να καταδικάζονται ή να οδηγούνται στη φυλακή. Το αντίστοιχο ποσοστό στην ΕΕ-27 είναι 45%, ενώ στην Ελλάδα η υποστήριξη αυτής της επιλογής είναι η δεύτερη υψηλότερη μεταξύ των κρατών-μελών, μετά την Κύπρο.

Μόλις το 15% των Ελλήνων προκρίνει την καταδίκη ή τη φυλάκιση, όταν στην Ευρωπαϊκή Ένωση το ποσοστό φτάνει το 31%.

Ωστόσο, η αποδοχή της θεραπευτικής προσέγγισης δεν σημαίνει απαραίτητα και πλήρη κοινωνική αποδοχή των ανθρώπων που κάνουν χρήση ουσιών. Το 40% των ερωτηθέντων στην Ελλάδα δηλώνει ότι θα αποδεχόταν ως γείτονα ένα άτομο που κάνει χρήση ναρκωτικών, έναντι 31% στην ΕΕ. Αντίθετα, μόλις το 18% θα αποδεχόταν τον γάμο ενός μέλους της οικογένειάς του με άτομο που κάνει χρήση, με το αντίστοιχο ευρωπαϊκό ποσοστό να διαμορφώνεται στο 19%.

Μια κοινωνία ανησυχεί και ζητά λύσεις

Τα ευρήματα της πρώτης έρευνας του EUDA αποτυπώνουν μια σύνθετη εικόνα για την Ελλάδα. Από τη μία πλευρά, η χρήση και η διακίνηση ναρκωτικών αντιμετωπίζονται ως σοβαρά προβλήματα, με ιδιαίτερη ανησυχία για τους ανηλίκους, την ψυχική υγεία και τις επιπτώσεις στη δημόσια υγεία.

Από την άλλη, καταγράφεται ισχυρή υποστήριξη σε πολιτικές που δίνουν έμφαση στη θεραπεία, την πρόληψη και την κοινωνική επανένταξη, αντί της αποκλειστικής αντιμετώπισης του φαινομένου μέσω της καταστολής.