Δύο στους τρεις Έλληνες βλέπουν σοβαρό πρόβλημα στη χρήση ναρκωτικών ουσιών

Η ευρεία διαθεσιμότητα των ναρκωτικών, οι ανησυχίες για τις επιπτώσεις τους στην υγεία και η εμπλοκή ανηλίκων στη χρήση και τη διακίνηση αποτελούν βασικά σημεία προβληματισμού για τους πολίτες στην Ελλάδα. Την ίδια στιγμή, ισχυρή είναι η υποστήριξη προς πολιτικές που δίνουν προτεραιότητα στη θεραπεία, την πρόληψη και την κοινωνική επανένταξη, αντί της τιμωρητικής αντιμετώπισης των χρηστών.

Ενδεικτικό της εικόνας που επικρατεί είναι ότι το 66% των πολιτών ηλικίας 15 ετών και άνω θεωρεί τη χρήση ναρκωτικών σοβαρό ή πολύ σοβαρό ζήτημα στην περιοχή όπου ζει. Παράλληλα, το 64% εκφράζει την ίδια άποψη για τη διακίνηση ουσιών. Τα ποσοστά αυτά βρίσκονται πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος διαμορφώνεται στο 60% και για τις δύο περιπτώσεις.

Παρά τις ανησυχίες, η ελληνική κοινωνία εμφανίζεται να τάσσεται υπέρ μιας περισσότερο υποστηρικτικής προσέγγισης. Το 63% επιλέγει τη θεραπεία και την υποστήριξη για τα άτομα που κάνουν χρήση ουσιών και έρχονται αντιμέτωπα με τη δικαιοσύνη, αντί της καταδίκης ή της φυλάκισης. Πρόκειται για το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ, πίσω μόνο από την Κύπρο. Επιπλέον, τέσσερις στους δέκα Έλληνες δηλώνουν ότι θα αποδέχονταν ως γείτονα ένα άτομο που κάνει χρήση ναρκωτικών.

Τα παραπάνω προκύπτουν από την πρώτη πανευρωπαϊκή έρευνα του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Ναρκωτικά (EUDA), η οποία εξετάζει τις αντιλήψεις και τις στάσεις του γενικού πληθυσμού απέναντι στο ζήτημα των ουσιών. Τα στοιχεία για την Ελλάδα παρουσιάζει το ΕΚΤΕΠΝ, με αφορμή τη δημοσιοποίηση των ευρωπαϊκών αποτελεσμάτων.

Οι μεγαλύτερες ανησυχίες για την υγεία και την ασφάλεια

Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι επιπτώσεις στην ψυχική υγεία, όπως τα αυτοκτονικά φαινόμενα και τα ψυχωτικά συμπτώματα, αποτελούν την κυριότερη ανησυχία των πολιτών. Το συγκεκριμένο ζήτημα συγκεντρώνει ποσοστό 45% στην Ελλάδα, έναντι 39% στην ΕΕ-27.

Ακολουθούν οι φόβοι για την υπερδοσολογία, που αναφέρεται από το 34% των ερωτηθέντων στη χώρα μας, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται στο 24%. Αντίστοιχα, το 24% εκφράζει ανησυχία για τα λοιμώδη νοσήματα, όπως ο HIV και οι ιογενείς ηπατίτιδες, έναντι 15% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Και στις δύο κατηγορίες, η Ελλάδα καταγράφει το τρίτο υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των κρατών-μελών.

Στο πεδίο της δημόσιας ασφάλειας, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η εμπλοκή ανηλίκων στη χρήση και τη διακίνηση ναρκωτικών, αλλά και η πιθανότητα στρατολόγησής τους από κυκλώματα διακίνησης. Το ποσοστό στην Ελλάδα φτάνει το 38%, αισθητά υψηλότερο από το 30% που καταγράφεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Πώς αντιμετωπίζουν οι Έλληνες τους χρήστες ουσιών

Η έρευνα καταγράφει ισχυρή προτίμηση των πολιτών σε μέτρα θεραπείας και κοινωνικής υποστήριξης. Ειδικότερα, το 63% θεωρεί ότι τα άτομα που κάνουν χρήση ουσιών και εμπλέκονται με τη δικαιοσύνη πρέπει να έχουν πρόσβαση σε θεραπεία και υποστήριξη, αντί να οδηγούνται σε καταδίκη ή φυλάκιση. Στον αντίποδα, μόλις το 15% επιλέγει την τιμωρητική αντιμετώπιση, έναντι 31% στην ΕΕ-27.

Ανάλογη τάση καταγράφεται και ως προς την κοινωνική αποδοχή. Το 40% των ερωτηθέντων στην Ελλάδα θα δεχόταν ως γείτονα ένα άτομο που κάνει χρήση ουσιών, ποσοστό υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 31%. Ωστόσο, όταν το ερώτημα αφορά μια πιο στενή προσωπική σχέση, όπως ο γάμος με μέλος της οικογένειας, η αποδοχή περιορίζεται στο 18%.

Πόσο εύκολα μπορεί κάποιος να προμηθευτεί ναρκωτικές ουσίες

Ένα από τα πιο ανησυχητικά συμπεράσματα αφορά την πρόσβαση στις παράνομες ουσίες. Σχεδόν οι μισοί ερωτηθέντες στην Ελλάδα, ποσοστό 48%, εκτιμούν ότι μπορούν να προμηθευτούν κάνναβη μέσα σε διάστημα 24 ωρών.

Για την κοκαΐνη, το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται στο 31%, ενώ για την έκσταση/MDMA διαμορφώνεται στο 27%. Τα συγκεκριμένα στοιχεία κινούνται κοντά, αλλά χαμηλότερα από τους αντίστοιχους ευρωπαϊκούς μέσους όρους, που είναι 35% για την κοκαΐνη και 32% για την έκσταση.

Όσον αφορά το καθεστώς της ψυχαγωγικής χρήσης κάνναβης, το 44% των πολιτών στην Ελλάδα υποστηρίζει τη διατήρηση της απαγόρευσης, ενώ το 33% προτιμά τη ρύθμισή της. Στην ΕΕ-27 τα αντίστοιχα ποσοστά είναι 38% και 32%.

Πρόληψη, αυστηρότερα μέτρα και κοινωνική επανένταξη

Για την αντιμετώπιση της παραγωγής και της διακίνησης ναρκωτικών, οι Έλληνες δίνουν προτεραιότητα στην αυστηροποίηση των μέτρων κατά των διακινητών, επιλογή που συγκεντρώνει 38%. Ακολουθεί η εξάρθρωση των εγκληματικών δικτύων, με ποσοστό 36%.

Ωστόσο, όταν η συζήτηση στρέφεται στη στήριξη των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν προβλήματα εξάρτησης, κυρίαρχη επιλογή είναι η διευκόλυνση της επιστροφής τους στην εργασία και την καθημερινότητα. Την προσέγγιση αυτή υποστηρίζει το 57% των ερωτηθέντων, επίδοση που αποτελεί τη δεύτερη υψηλότερη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά την Κύπρο.

Ιδιαίτερα υψηλή είναι και η αποδοχή της πρόληψης μέσα από την εκπαίδευση και την ευαισθητοποίηση. Στην Ελλάδα συγκεντρώνει ποσοστό 49%, το υψηλότερο στην ΕΕ-27, μαζί με την Κροατία, την Κύπρο και τη Μάλτα.

Τέλος, το 47% των Ελλήνων θεωρεί ότι η ενίσχυση της αστυνομικής δράσης κατά της διακίνησης αποτελεί σημαντικό μέτρο αντιμετώπισης του προβλήματος, επιλογή που βρίσκεται κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 45%.

Τα ευρήματα αποτυπώνουν μια σύνθετη εικόνα: από τη μία πλευρά, οι πολίτες αναγνωρίζουν την έκταση του προβλήματος και την ευκολία πρόσβασης στις ουσίες, ενώ από την άλλη εμφανίζονται ιδιαίτερα θετικοί στην πρόληψη, τη θεραπεία και την επανένταξη των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν εξάρτηση.

«Χτύπημα» του «ελληνικού FBI» σε εγκληματική οργάνωση με λαθραία τσιγάρα – Πέντε συλλήψεις