Διπλωματική επίθεση της Αθήνας: Επιστολή στον ΟΗΕ για πλήρη αποδόμηση του τουρκολιβυκού μνημονίου
Διπλωματική πίεση στην Τουρκία από ΟΗΕ και Κομισιόν
Αυξάνεται η διεθνής διπλωματική πίεση προς την Τουρκία, καθώς μετά την παρέμβαση του ΟΗΕ, τη σκυτάλη παίρνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μόλις μία εβδομάδα μετά την τοποθέτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Συμβούλιο Ασφαλείας.
Η Αθήνα ενισχύει τη διπλωματική της επιχειρηματολογία σε διεθνές επίπεδο, καθώς η επιστολή της Μόνιμης Αντιπροσώπου της Ελλάδας στον ΟΗΕ, Αγλαΐας Μπαλτά, προς τον Γενικό Γραμματέα του Οργανισμού, Αντόνιο Γκουτέρες, εντάχθηκε ως επίσημο έγγραφο στην 81η Γενική Συνέλευση. Σε αυτήν παρουσιάζονται αναλυτικά οι ελληνικές θέσεις σχετικά με τη νομιμότητα της τουρκολιβυκής συμφωνίας.
Στην επιστολή επισημαίνεται ότι η συμφωνία υπογράφηκε παρά το γεγονός ότι η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν ούτε παρακείμενες ούτε αντικείμενες ακτές και, επομένως, δεν έχουν κοινά θαλάσσια σύνορα. Παράλληλα, υπογραμμίζεται ότι αγνοείται η ύπαρξη ελληνικών νησιών, μεταξύ των οποίων η Κρήτη και τα Δωδεκάνησα, καθώς και το δικαίωμά τους να διαθέτουν θαλάσσιες ζώνες πέραν των χωρικών υδάτων τους.
Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στο έγγραφο της Αγλαΐας Μπαλτά, η οριοθέτηση που προβλέπει το μνημόνιο οδηγεί σε «κατάφωρη αναδιαμόρφωση της γεωγραφίας».
Αυστηρή κριτική της Κομισιόν στην Άγκυρα
Σημαντικές αναφορές στις ελληνοτουρκικές και ελληνοκυπριακές διαφορές περιλαμβάνει και η ετήσια έκθεση διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία διατυπώνει αυστηρές συστάσεις προς την Άγκυρα.
Η Κομισιόν καταγράφει νέες παραβιάσεις και υπερπτήσεις στο Αιγαίο, καθώς και τη διατήρηση της απειλής πολέμου (casus belli) από την Τουρκία. Παράλληλα, ασκεί κριτική στις τουρκικές αξιώσεις περί αποστρατιωτικοποίησης ελληνικών νησιών και στην προώθηση του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξακολουθεί να χαρακτηρίζει ανυπόστατο. Σε ό,τι αφορά το Κυπριακό, επικρίνεται η επιμονή της τουρκικής πλευράς στην προοπτική λύσης δύο κρατών, αντί μιας συμφωνημένης διευθέτησης.
Από την πλευρά της ελληνικής κυβέρνησης, ο εκπρόσωπος Τύπου, Παύλος Μαρινάκης, χαρακτήρισε δικαίωση των ελληνικών θέσεων τις αναφορές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Σε ραδιοφωνική του συνέντευξη υποστήριξε ότι οι επισημάνσεις της Κομισιόν δεν περιορίζονται στο παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, αλλά αφορούν συνολικά τις ελληνικές θέσεις που βασίζονται στο Δίκαιο της Θάλασσας.
Παράλληλα, σημείωσε ότι ο πρωθυπουργός έχει θέσει τα συγκεκριμένα ζητήματα σε ανώτατο επίπεδο, υπογραμμίζοντας πως πρόκειται πλέον και για ευρωπαϊκές θέσεις. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «ο δρόμος της Τουρκίας είτε άλλων κρατών περνάει μέσα από την Ελλάδα».
Η αντίδραση της Άγκυρας και η επανεκκίνηση των ερευνών στην Κάσο
Η τουρκική πλευρά αντέδρασε στις ευρωπαϊκές επισημάνσεις μέσω ανακοίνωσης του υπουργείου Εξωτερικών. Σε αυτήν υποστηρίζει ότι η Ελλάδα και η ελληνοκυπριακή πλευρά προβάλλουν μαξιμαλιστικές θέσεις, τις οποίες χαρακτηρίζει ασύμβατες με το διεθνές δίκαιο και αποκομμένες από την πραγματικότητα.
Την ίδια ώρα, προχωρούν οι διαδικασίες για την επανέναρξη των ερευνών στην περιοχή της Κάσου. Εφόσον ολοκληρωθούν οι απαραίτητες ενέργειες και δοθεί η έγκριση από τη διυπουργική επιτροπή, η Υδρογραφική Υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού αναμένεται να εκδώσει τη σχετική NAVTEX.
Η έκδοση της ναυτικής οδηγίας θα επιτρέψει στο γαλλικό ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo να επιστρέψει στην περιοχή και να συνεχίσει τις εργασίες από το σημείο όπου είχαν σταματήσει τον Ιούλιο του 2024. Οι έρευνες θα πραγματοποιηθούν εντός της δυνητικής ελληνικής υφαλοκρηπίδας.