Ακίνητα: Διαγραφή φόρου, προστίμων και ΕΝΦΙΑ ενόψει λειτουργίας του ΜΙΔΑ

Στη διαγραφή αναδρομικών επιβαρύνσεων ΕΝΦΙΑ, τόκων και προστίμων για διορθώσεις λαθών και παραλείψεων στην περιουσιακή εικόνα του Ε9 από το 2014 έως και το 2026 προχωρά το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (ΥΠΕΘΟΟ). Η σχετική διάταξη περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο με τα μέτρα της ΔΕΘ που κατατέθηκε στη Βουλή (άρθρο 51) και συνδέεται άμεσα με την ενεργοποίηση του νέου Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) τον προσεχή Δεκέμβριο.

Αμνηστία στις επιβαρύνσεις, αν οι διορθώσεις γίνουν εγκαίρως

Με την έναρξη λειτουργίας της ψηφιακής πλατφόρμας του ΜΙΔΑ, οι ιδιοκτήτες ακινήτων αποκτούν τη δυνατότητα να υποβάλουν αρχικές ή τροποποιητικές δηλώσεις Ε9 αποτυπώνοντας τα πραγματικά στοιχεία των ακινήτων τους (όπως επιφάνειες, τετραγωνικά μέτρα και εμπράγματα δικαιώματα), χωρίς να καταβάλουν τον πρόσθετο ΕΝΦΙΑ προηγούμενων ετών που θα προέκυπτε από τις αλλαγές.

Η προθεσμία για τις διορθώσεις ορίζεται έως το τέλος του τέταρτου μήνα από την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας του Μητρώου. Εφόσον το ΜΙΔΑ ενεργοποιηθεί τον Δεκέμβριο, η προθεσμία λήγει στο τέλος Απριλίου 2027, με δυνατότητα παράτασης μέσω υπουργικής απόφασης κατόπιν εισήγησης του Διοικητή της ΑΑΔΕ.

Επιστροφή χρημάτων μόνο σε περιπτώσεις πρόσθετου φόρου

Η ρύθμιση αφορά αποκλειστικά χρεωστικές δηλώσεις από τις οποίες προκύπτει πρόσθετος φόρος. Αντίθετα, για τις τροποποιήσεις που οδηγούν σε μείωση του ΕΝΦΙΑ ή επιστροφή φόρου, εξακολουθούν να ισχύουν οι γενικές διατάξεις της φορολογικής νομοθεσίας και οι κανόνες παραγραφής, χωρίς να θεμελιώνεται αυτομάτως δικαίωμα αναδρομικής επιστροφής χρημάτων.

Παράλληλα με τον έλεγχο των στοιχείων ταυτότητας και επιφάνειας των ακινήτων, οι φορολογούμενοι θα κληθούν μέσω του ΜΙΔΑ να δηλώσουν την πραγματική χρήση κάθε ιδιοκτησίας (ιδιοκατοίκηση, μίσθωση ή δωρεάν παραχώρηση).

Τεχνικές δυσκολίες και διασύνδεση μητρώων

Η υλοποίηση του ΜΙΔΑ αντιμετωπίζει σημαντικές τεχνικές προκλήσεις, οι οποίες αποτέλεσαν και την κύρια αιτία για τις συνεχείς αναβολές στην έναρξη λειτουργίας του. Το βασικό εμπόδιο εστιαζόταν στην αντιστοίχιση των Αριθμών Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) της Εφορίας με τους Κωδικούς Αριθμούς Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ), εξαιτίας αποκλίσεων στα καταχωρισμένα τετραγωνικά, στα ποσοστά συνιδιοκτησίας και σε εκκρεμότητες κληρονομιών, με την κατάσταση να εμφανίζεται ακόμη πιο σύνθετη στα αγροτεμάχια λόγω αναδασμών και αμφισβητούμενων δικαιωμάτων.