Καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου: Στην τελική ευθεία η επανεκκίνηση των ερευνών με NAVTEX εντός του Σαββατοκύριακου

Πολύ κοντά στην επανέναρξη των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου – Κρήτης (GSI) βρίσκεται το έργο, καθώς η έκδοση της σχετικής NAVTEX αναμένεται πιθανότατα μέσα στο Σαββατοκύριακο. Η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να βάλει τέλος σε μια σημαντική εκκρεμότητα, η οποία αφορά τόσο την πορεία του έργου όσο και την άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στις 2 Νοεμβρίου ενημερώθηκαν τα μέλη της ειδικής διυπουργικής επιτροπής (ΕΧΑΕΘ), η οποία λειτουργεί υπό την εποπτεία του υπουργείου Εξωτερικών, προκειμένου να καταθέσουν έως την Παρασκευή τις εισηγήσεις τους για την αδειοδότηση του έργου.

Εφόσον η γνωμοδότηση είναι θετική, όπως εκτιμάται, το Λιμενικό θα προχωρήσει στην έκδοση της «άδειας εξαίρεσης» για το γαλλικό πλοίο Abeille Marengo, που φέρει γαλλική σημαία. Στη συνέχεια, η εταιρεία που διαχειρίζεται το έργο θα υποβάλει επίσημο αίτημα για την έκδοση NAVTEX, το οποίο θα διαβιβαστεί στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Αρμόδια για την έκδοσή της θα είναι η Υδρογραφική Υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού.

Η νέα NAVTEX αναμένεται να τεθεί σε ισχύ άμεσα, επιτρέποντας στο γαλλικό ερευνητικό πλοίο, το οποίο παραμένει ελλιμενισμένο στο Ηράκλειο, να αναχωρήσει για την περιοχή όπου θα πραγματοποιηθούν οι έρευνες.

Το νέο γεωπολιτικό περιβάλλον και η στάση της Τουρκίας

Όπως αναφέρει το protothema.gr, καθοριστικό ρόλο στην επανέναρξη των ερευνών εκτιμάται ότι διαδραματίζουν και οι γεωπολιτικές εξελίξεις, καθώς, σύμφωνα με καλά ενημερωμένες πηγές, το περιβάλλον που έχει διαμορφωθεί μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ θεωρείται ευνοϊκότερο.

Οι ίδιες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για περιορισμένες πιθανότητες επανάληψης του επεισοδίου του 2024, όταν οι έρευνες είχαν διακοπεί έπειτα από παρέμβαση τουρκικών πολεμικών πλοίων. Παράλληλα, η συνεννόηση που φέρεται να έχει προηγηθεί μεταξύ Γαλλίας και Τουρκίας εκτιμάται ότι μπορεί να αποτρέψει μια νέα σοβαρή ένταση.

Δεν αποκλείεται, πάντως, η Άγκυρα να περιοριστεί σε αντιδράσεις μέσω ασυρμάτου, τη γνωστή πρακτική του hailing, χωρίς να προχωρήσει σε πιο ουσιαστική κλιμάκωση.

Στο ίδιο πλαίσιο, εκτιμάται ότι η σύνθεση του νέου Κογκρέσου στις ΗΠΑ, όπου τον έλεγχο αποκτά το Δημοκρατικό Κόμμα, περιορίζει τα περιθώρια κινήσεων του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις. Ανάμεσα στα βασικά αιτήματα της Άγκυρας βρίσκεται η επιστροφή της στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35.

Μια ενδεχόμενη σοβαρή πρόκληση στην περιοχή θα μπορούσε να προκαλέσει την αντίδραση του αμερικανικού Κογκρέσου, εξέλιξη που, σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, η τουρκική πλευρά θα ήθελε να αποφύγει.

Επιπλέον, η Άγκυρα παρακολουθεί τις εξελίξεις στις σχέσεις ΗΠΑ – Ισραήλ, καθώς και την αυξανόμενη κριτική που δέχεται το Ισραήλ για τον πόλεμο στο Ιράν. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τις οικονομικές επιπτώσεις της σύγκρουσης, δημιουργεί ένα περιβάλλον στο οποίο μια νέα τουρκική ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο θα μπορούσε να αποδειχθεί κίνηση υψηλού ρίσκου.

Μια τέτοια εξέλιξη θα αποδυνάμωνε, παράλληλα, το επιχείρημα της Τουρκίας ότι η βασική πηγή αστάθειας στην περιοχή είναι ο Μπενιαμίν Νετανιάχου και το Ισραήλ, καθώς θα έφερνε και την ίδια στο επίκεντρο της διεθνούς κριτικής.

Η τουρκική προειδοποίηση και η γαλλική φόρμουλα

Παρά τις εκτιμήσεις για περιορισμένη αντίδραση, η Άγκυρα δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να αποδεχθεί ενέργειες που θεωρεί ότι αντιβαίνουν στις διεκδικήσεις της. Έχει, άλλωστε, προειδοποιήσει ότι θα προστατεύσει τα δικαιώματά της και δεν θα επιτρέψει, όπως υποστηρίζει, μη εξουσιοδοτημένες έρευνες σε περιοχή της τουρκικής υφαλοκρηπίδας.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η γαλλική πρόταση για προηγούμενη «ενημέρωση» της Τουρκίας σχετικά με τις έρευνες φαίνεται πως έχει γίνει αποδεκτή από την Άγκυρα. Η συγκεκριμένη φόρμουλα προσφέρει μια διέξοδο για την αποκλιμάκωση της κατάστασης, αν και έχουν διατυπωθεί επιφυλάξεις σχετικά με τη νομική της βάση.

Ειδικότερα, υπάρχουν απόψεις ότι η διαδικασία αυτή αφήνει περιθώρια παρερμηνειών, καθώς δεν προβλέπεται υποχρέωση ενημέρωσης άλλου κράτους πέραν εκείνου που έχει την αρμοδιότητα αδειοδότησης και έκδοσης της σχετικής NAVTEX για την υφαλοκρηπίδα του.

Η Τουρκία ενδέχεται, πάντως, να παρουσιάσει την ενημέρωση ως αίτημα για την εξασφάλιση άδειας και να προχωρήσει στην έκδοση δικής της NAVTEX για τις έρευνες.

Σε αυτή την περίπτωση, σύμφωνα με την πάγια πρακτική, ο αρμόδιος Σταθμός του Ηρακλείου αναμένεται να εκδώσει αντί-NAVTEX, επισημαίνοντας ότι οι έρευνες πραγματοποιούνται εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας και ότι η ελληνική NAVTEX έχει εκδοθεί από τον αρμόδιο σταθμό.

Η επανέναρξη των ερευνών για το καλώδιο Κύπρου – Κρήτης περνά, επομένως, στην τελική φάση των διαδικασιών, με το ενδιαφέρον να στρέφεται τόσο στην έκδοση της ελληνικής NAVTEX όσο και στον τρόπο με τον οποίο θα αντιδράσει η Άγκυρα.

Απειλή για βόμβα σε πτήσεις της AEGEAN – Η μία από Θεσσαλονίκη