Λήμνος: Το ανεξερεύνητο ‘διαμάντι’ του Βορειοανατολικού Αιγαίου (ΦΩΤΟ)
Ντέπυ Χιωτοπούλου 
){kind=icon}
Αρώματα, χρυσά τοπία, γαλάζιες θάλασσες και μια αίσθηση ανεμελιάς με φόντο την κορυφή του Άθωνα. Ταξιδεύοντας στο Βορειοανατολικό Αιγαίο, στο ανεξερεύνητο ‘διαμάντι’ που ακούει στο όνομα Λήμνος!
Αποστολή + φωτ.: Ντέπυ Χιωτοπούλου (hiotopoulou@gmail.com)
Καβείρια Μυστήρια, Αρχαία Ηφαιστεία, προϊστορικός οικισμός Πολιόχνης, σπηλιά του Φιλοκτήτη.
Μικρό και Μεγάλο Φαναράκι, Χαβούλη, Σαράβαρη, Εβγάτης, Θάνος, Αυλώνας, Άγιος Ιωάννης, Κέρος.
Φλωμάρια, μελίχλωρο, καλαθάκι, μποχτσαδέλια, άφκος, βενιζελικά και Μοσχάτο Αλεξανδρείας και Λημνιό.
Τώρα, θα αναρωτηθείτε, τι είναι όλα αυτά, που σας αράδιασα… Κλείστε τα μάτια, αφήστε τη σκέψη σας να ταξιδέψει σ’ ένα ελληνικό νησί, πού; Στη Λήμνο, στο Βορειοανατολικό Αιγαίο, σ’ ένα νησί, που τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται τουριστικά με ήπιους ρυθμούς και κάθε φορά που θα το επισκέπτεστε όλο και κάτι νέο θα ανακαλύπτετε!
Λοιπόν, ας ξεκινήσουμε νοερά το ταξίδι μας, και εσείς δεν έχετε παρά να το βάλετε στο πρόγραμμα, σύντομα ή μελλοντικά να την επισκεφτείτε. Να ξέρετε όμως ότι ως το 8ο μεγαλύτερο νησί της Ελλάδας με έκταση 476 τ.χλμ. και μήκος ακτών 260 χλμ., θέλει να της αφιερώσετε χρόνο και σίγουρα να έχετε όχημα. Και φυσικά καλή διάθεση!
Εμείς, σας παραθέτουμε 10+1 λόγους που επιλέγουμε τη Λήμνο!
- Εναλλαγές τοπίων
Χρυσά τοπία, στάχυα και ανάμεσά τους εγκαταλελειμμένοι ανεμόμυλοι, χαρακτηριστικό τοπίο της Λήμνου. Έχουν πλούσιες εναλλαγές τα τοπία, με λίμνες, λιμνοθάλασσες και υδροβιότοπους, με κάστρα και λιμανάκια, με πεδιάδες και αμμώδεις λόφους -τις περίφημες αμμοθίνες-, με γραφικούς οικισμούς, ενδιαφέροντα μουσεία, αρχαιολογικούς χώρους, θέατρα και ιερά, με εκκλησιές και πάνω απ’ όλα με αυθεντικότητα, φιλοξενία, με γεύσεις και αρώματα Ελλάδας!
- Ιερό Καβείρων
Στο βορειανατολικό άκρο της Λήμνου, στο ακρωτήριο Χλόη, συναντούμε το Ιερό των Καβείρων, το οποίο ιδρύθηκε πιθανών στον ύστερο 8ο και στον πρώιμο 7ο αιώνα π.Χ. και ανήκε στην αρχαία πόλη της Ηφαιστίας. Ήταν αφιερωμένο στους Κάβειρους, μυστηριακές θεότητες που λατρεύονταν ως δαίμονες της μεταλλουργίας, της γονιμότητας, του κρασιού και της θάλασσας. Ήταν γιοι της θεάς της Λήμνου Καβειρούς και του ύψιστου θεού της Λήμνου Ήφαιστου προστάτη της φωτιάς και των μετάλλων.
Τα Καβείρια μυστήρια τελούνταν ετησίως στο ιερό και σχετίζονταν με την αναγέννηση της φύσης, τη σωτηρία των ταξιδιωτών και των ναυτικών. Οι γιορτές κρατούσαν εννέα μέρες και κατά τη διάρκεια της νύχτας γινόταν η μύηση των πιστών με καθαρμούς.
Εκτεταμένες ανασκαφικές έρευνες έγιναν από την Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή Αθηνών κατά τις δεκαετίες ’30, ’80 και ’90.
Στο βόρειο πλάτωμα του Ιερού βρίσκεται το ελληνιστικό Τελεστήριο που κατασκευάστηκε στο τέλος του 3ου αιώνα π.Χ. Λεηλατήθηκε και κάηκε κατά τους ρωμαϊκούς αυτοκρατορικούς χρόνους (2ος αι. μ.Χ.).
Ώρες λειτουργίας, 08.30 – 15.30, καθημερινά εκτός Τρίτης. Τελευταία προσέλευση επισκεπτών 15.10. Είσοδος 5 ευρώ.
Σπηλιά του Φιλοκτήτη. Κάτω από το Ιερό, εντός του αρχαιολογικού χώρου, βρίσκεται η θαλάσσια σπηλιά του Φιλοκτήτη, που σύμφωνα με τη μυθολογία φιλοξένησε τον ήρωα της Τροίας, ο οποίος ως περίφημος τοξοβόλος και κάτοχος των όπλων του Ηρακλή, συμμετείχε με επτά πλοία και πενήντα οπλίτες, προκειμένου να φέρει την Ωραία Ελένη πίσω στις Μυκήνες.
Ωστόσο, φαρμακερό φίδι δάγκωσε τον Φιλοκτήτη στο πόδι, ο οποίος φρόντισε το τραύμα του με την ‘Λημνία γη’ που φημίζεται για τις θεραπευτικές της ιδιότητες.
Η σπηλιά του Φιλοκτήτη βρίσκεται ανάμεσα σε βράχια, πάνω από τα οποία οι επισκέπτες βουτούν στη θάλασσα, λιάζονται και βγάζουν αναμνηστικές φωτογραφίες.
- Αρχαία Ηφαιστία
Είναι μια από τις δυο πιο σημαντικές αρχαίες πόλεις της Λήμνου, και για το λόγο αυτό είναι γνωστή και ως ‘δίπολις’. (σ.σ. η άλλη σημαντική αρχαία πόλη είναι η Μύρινα πρωτεύουσα της Λήμνου).
Η Αρχαία Ηφαιστία καταλαμβάνει όλη τη χερσόνησο της Παλαιόπολης, από δυτικά βρέχεται από τον όρμο του Γύρου στον κόλπο του Πουρνιά και στα βόρεια καταλήγει στο ακρωτήρι των Εκατό Κεφαλών.
Το θέατρο είναι το πιο επιβλητικό οικοδόμημα. Καθήστε στις κερκίδες του, αγναντέψτε το τοπίο, προσπαθήστε να πάρετε λίγη από την ενέργεια που διαχέεται στο χώρο και φανταστείτε να ‘ανεβαίνει’ στη σκηνή έργο του αρχαίου κόσμου.
Τα πρώτα ίχνη του αρχαίου θεάτρου εντοπίστηκαν το 1928 και 1930 από τον Ιταλό αρχαιολόγο Silvio Accame.
Ο αρχαιολογικός χώρος της Ηφαιστίας είναι ενταγμένος σε πρόγραμμα εκσυγχρονισμού από το υπουργείο Πολιτισμού, με το έργο να ολοκληρώνεται τον Δεκέμβριο του 2027 (ξεκίνησε Ιούνιο του 2024) και ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 1.200.000 ευρώ.
Ώρες λειτουργίας, 08.30 – 15.30, καθημερινά εκτός Τρίτης. Τελευταία προσέλευση επισκεπτών 15.10. Είσοδος 5 ευρώ. Για να φτάσετε από τον κεντρικό δρόμο, θα διανύσετε 5 χλμ. σε χωματόδρομο.
- Παραλίες
Πέντε βραβευμένες παραλίες με Γαλάζια Σημαία, 310 χιλιόμετρα ακτογραμμής σ’ όλο το νησί με παραλίες αμμώδεις -που κατά κύριο λόγο είναι με ρηχά νερά-, με κολπίσκους και χερσονήσους, με βράχια ή χωρίς, οργανωμένες, μη οργανωμένες, με ήσυχα beach bar αλλά και πιο θορυβώδη, με ταβερνάκια μπροστά στη θάλασσα, έτσι για να κάνετε τις βουτιές σας και στη συνέχεια να απολαμβάνετε τους μεζέδες σας, τα τηγανιτά ψαράκια, την αρωματική ντοματούλα και το ουζάκι σας.
Όσο για τις παραλίες που έχουν βραβευτεί με τη Γαλάζια Σημαία είναι o Άγιος Ιωάννης Κάσπακας, o Ζεματάς (Εβγάτης), η παραλία του Θάνους, το Πλατύ και τα Ρηχά Νερά.
Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι οι υπόλοιπες παραλίες, δεν ξεχωρίζουν για τα πεντακάθαρα νερά τους και την ομορφιά τους.
Νέα Μάδυτος μέσα στη Μύρινα, Ρωμαίικος Γιαλός στη σκιά του Κάστρου, Ρηχά Νερά οργανωμένη και με ταβερνάκια, Αυλώνα μεταξύ Ρωμαίικου και Άη Γιάννη Κάσπακα, Μεγάλο και Μικρό Φαναράκι στον Μούδρο οργανωμένες, Χαβούλη επίσης στον Μούδρο, Διαπόρι και Γομάτι βόρεια, Μακρύς Γιαλός και Κοκκινόβραχος στην Πολιόχνη, Λουρί μετά τη Σκανδάλη νότια, Παρθενόμυτος, Σαράβαρη στο δρόμο για το Ιερό των Καβείρων (1,7 χλμ. χωματόδρομος) με beach bar- ταβέρνα και λίγα ενοικιαζόμενα δωμάτια, Νευτίνα επίσης κοντά στο Ιερό των Καβείρων, Κότσινας με καφέ, ταβερνάκια, Κέρος, δημοφιλή παραλία για τους λάτρεις του windsurfing και kitesurfing, η οποία βρίσκεται εντός προστατευόμενου οικοσυστήματος Natura 2000, σ’ έναν κόλπο μήκους 3 χλμ., και διαθέτει 5-6 σχολές για τα θαλάσσια σπορ, κλπ.
- Τοπικά προϊόντα – Γαστρονομία
Η τοπική κουζίνα της Λήμνου διατηρεί την παράδοσή της και αξιοποιεί με τον καλύτερο τρόπο τα τοπικά προϊόντα. Σίγουρα θα έχετε ακούσει για το Μοσχάτο Αλεξανδρείας. Πρόκειται για τη βασική λευκή ποικιλία σταφυλιού της Λήμνου, αρωματικό σταφύλι που καλλιεργείται στο ηφαιστειακό χώμα του νησιού. Είναι Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης (ΠΟΠ) – ΠΟΠ Μοσχάτος Λήμνου (γλυκό) και ΠΟΠ Λήμνος (ξηρό).
Είναι όμως και το Λημνιό, από τις αρχαιότερες ποικιλίες της Ελλάδας, ερυθρό κρασί, που συνδέεται μάλιστα ιστορικά με το νησί, απ’ όπου και πήρε το όνομα Λήμνος.
Σε νησί είμαστε όμως, φρέσκα ψάρια και θαλασσινά περιλαμβάνονται στις γεύσεις που θα απολαύσουμε κατά την παραμονή μας, αλλά και κρεατικά (ψητά, σούβλα, μαγειρευτά και premium κοπές).
Μαγειρευτά όπως κόκορας κοκκινιστός με φλωμάρια (ντόπια ζυμαρικά), αρνάκι κασπακινό με ρύζι και φρέσκο τυρί Λήμνου, δροσερές σαλάτες όπως η Λημνιά με ντοματίνια, καλαθάκι (τυρί), δυόσμο, κουκουνάρι, τυροκομικά με το μελίχλωρο (ή μελίπαστο) σαγανάκι στη σχάρα, καλαθάκι Λήμνου ΠΟΠ, κασκαβάλι, φέτα κ.ά., μποχτσαδέλια (πουγγάκια με τυρί), κλίκια (ντόπια τυρόπιτα), άφκος δηλαδή φάβα κλπ.
Από γλυκά τα φημισμένα βενιζελικά (φοντάν σοκολάτας με γλάσο βανίλιας), λουκούμια και αμυγδαλωτά, χαλβάς Λήμνου, σασμάδες με τραγανό φύλλο και σουσάμι, γλυκά του κουταλιού (άγριο σύκο, ντοματάκι, κολοκύθι κλπ.), συκοπαγίδες (αποξηραμένα σύκα), θυμαρίσιο μέλι κ.ά.
- Μύρινα
Χτισμένη στο δυτικό άκρο του νησιού, η Μύρινα είναι η πρωτεύουσα και το κύριο λιμάνι της Λήμνου. Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, πήρε το όνομά της από τη σύζυγο του πρώτου βασιλιά του νησιού, του Θόαντα.
Μαζί με την Ηφαιστία ήταν οι δυο σημαντικότερες αρχαίες πόλεις της Λήμνου, κατοικήθηκε πριν από την εποχή του χαλκού ενώ η ίδρυσή της ανάγεται στον 12ο ή 13ο αιώνα, τότε που κυριαρχούσαν οι Μινύες. Πιθανότατα τότε χτίστηκε και το πρώτο κάστρο.
Το σημερινό κάστρο χτίστηκε το 1186 από τον Ανδρόνικο Α’ Κομνηνό, και σ’ όλες του τις εποχές αποτελούσε το ισχυρότερο φρούριο της Λήμνου, γι’ αυτό και η πόλη ονομαζόταν Κάστρο.
Ανεβείτε μέχρι το Κάστρο, θαυμάστε την πανοραμική θέα προς κάθε κατεύθυνση, και αν είστε τυχεροί, θα συναντήσετε και ελάφια!
Ο βράχος στον οποίο είναι χτισμένο το κάστρο χωρίζει τη Μύρινα σε δυο μέρη, στον Γιαλό της Νέας Μαδύτου (ή Τουρκικό Γιαλό) και τον Ρωμαίικο Γιαλό. Και οι δυο τοποθεσίες πήραν τα ονόματά τους από τους αντίστοιχους πληθυσμούς που κατοικούσαν κατά τους οθωμανικούς χρόνους.
Στο Γιαλό της Νέας Μαδύτου, αξίζει να επισκεφτείτε το ξεχωριστό μουσείο Παιδικού Παιχνιδιού & Βιβλίου με μια συλλογή με περισσότερα από 1.000 παιχνίδια (τηλ. 22540 29636) ενώ στο Ρωμαίικο Γιαλό με τα νεοκλασικά σπίτια θα δείτε το Αρχαιολογικό Μουσείο (τηλ. 22540 22990), το Εκκλησιαστικό μουσείο κ.ά.
Θα περπατήσετε στην κεντρική αγορά της Μύρινας με τα εμπορικά καταστήματα, θα πιείτε τους καφέδες σας, πιάστε και μια θέση στα ταβερνάκια γύρω από το λιμανάκι. Το δε βράδυ, που το κάστρο φωτίζεται το τοπίο γίνεται ακόμη πιο ειδυλλιακό!
- Χωριά
Βέβαια, δεν είναι μόνο η Μύρινα που θα της αφιερώσετε χρόνο. Η Λήμνος, ως 8ο μεγαλύτερο νησί όπως προαναφέραμε, αποτελείται από ένα σωρό χωριά και οικισμούς.
Σε πολύ κοντινή απόσταση είναι τα χωριά Πλατύ και Θάνος με τις ομώνυμες παραλίες τους οι οποίες απέχουν περίπου 2 χλμ. από τους οικισμούς.
Ο Κοντιάς είναι χαρακτηρισμένος παραδοσιακός οικισμός και ξεχωρίζει με τους ανεμόμυλους του, τα πέτρινα σπίτια, τα πλακόστρωτα δρομάκια, την Πινακοθήκη Σύγχρονης Βαλκανικής Τέχνης, τα Τσιμάνδρια όμορφο χωριουδάκι με ‘χρώμα’, το Πορτιανού με το Λαογραφικό μουσείο, το Συμμαχικό νεκροταφείο, τα αρχοντικά σπίτια, το Πεδινό και το Παλιό Πεδινό, η Νέα Κούταλη με το μουσείο Ναυτικής παράδοσης και Σπογγαλιείας.
Κοντά στο αεροδρόμιο το Λιβαδοχώρι και η Καλλιθέα, το Καρπάσι, η Ατσική από τα μεγαλύτερα χωριά της Λήμνου και το Προπούλι το τελευταίο χωριό πριν να ξεκινήσει ο χωματόδρομος μήκους περίπου 3 χλμ. για το Φαρακλό (ή Φαλακρό).
Το Βάρος επίσης πολύ κοντά στο αεροδρόμιο, χωριό με στενά δρομάκια, παλιά σπίτια πολλά από τα οποία έχουν αναπαλαιωθεί και λειτουργούν ως ξενώνες.
Στην είσοδο του Βάρος, σχετική πινακίδα σας οδηγεί σε λίγα μέτρα στον Απολιθωμένο κορμό. Αποτελεί τμήμα του Απολιθωμένου Δάσους της Λήμνου και έχει κηρυχθεί Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης. Ο κορμός του έχει διάμετρο μεγαλύτερη του ενός μέτρου και μήκος που ξεπερνάει τα 7 μ. Περιβάλλεται από ειδική περίφραξη.
Από το Βάρος, οδεύοντας βορειοανατολικά περνάτε από τον Κότσινα με την εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής και το αγίασμα (θα κατεβείτε τα σκαλοπάτια) και το άγαλμα της Μαρούλας που πρωτοστάτησε στον αγώνα με τους Τούρκους το 1478 κατά την πολιορκία του κάστρου. Εκεί κοντά και το σημείο εξόρυξης της Λημνίας Γης.
Το Ρεπανίδι με την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου -την παλαιότερη της Λήμνου-, το Κοντοπούλι με την όμορφη πλατεία του περιτριγυρισμένη από καφέ, ταβέρνες, wine bars, και σε κοντινή απόσταση από την Ηφαιστία και το Ιερό των Καβείρων, καθώς επίσης και από το χωριό Καλλιόπη, τις δυο λίμνες – την Αλυκή και την Χορταρόλιμνη-, από τον όρμο του Κέρους και την ομώνυμη παραλία.
Στο βορειοανατολικό άκρο της Λήμνου, η Παναγιά και η Πλάκα, στα 13 χλμ. από το Κοντοπούλι.
Νότια, ο Μούδρος με αξιόλογη τουριστική υποδομή, το γραφικό του λιμάνι, το ναό της Ευαγγελίστριας στην είσοδο του οικισμού, το Κέντρο Ιστορίας και Ναυτικής Παράδοσης, το λαογραφικό μουσείο, το μνημείο όπου υπογράφηκε η Συνθήκη Ανακωχής του Μούδρου στις 30/10/1918 μεταξύ των Συμμάχων και των Τούρκων στην εκστρατεία της Καλλίπολης κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου πολέμου, τα συμμαχικά κοιμητήρια του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου έξω από τον οικισμό κ.ά.
Για την ιστορία, το 1915 ο Μούδρος υπήρξε ναυτική βάση, χώρος επιμελητείας και ορμητήριο για την επιχείρηση απόβασης των συμμαχικών δυνάμεων της Αντάντ στη χερσόνησο της Καλλίπολης.
Σε κοντινή απόσταση από τον Μούδρο είναι το Ρουσσοπούλι, τα Καμίνια, η Πολιόχνη, η Αγιά Σοφιά, η Φυσίνη, η Σκανδάλη. Επίσης, προς το βορρά, το Ρωμανού όμορφο χωριό και τα Λύχνα.
Από τη Μύρινα και δυτικά, ο Κάσπακας και η παραλία του Άγιου Ιωάνννη με το ξωκλήσι πάνω σε βράχο, ο Κορνός με ιαματικές πηγές, οι Σαρδές, η Δάφνη και το Κατάλακκο εκεί όπου βρίσκονται οι αμμοθίνες. Ο Αγ. Δημήτριος είναι κοντά στη Μύρινα.
- Φαλακρό (ή Φαρακλό)
Πρόκειται για γεωλογικούς ηφαιστειογενείς σχηματισμούς των βράχων, οι οποίοι αποδίδονται στη «συνάντηση» της λάβας με τη θάλασσα. Τα ιζηματογενή στρώματα που σχηματίστηκαν σε ένα υποθαλάσσιο κανάλι πριν από 27-33 εκατομμύρια χρόνια καλύπτουν την περιοχή. Η χημική διάβρωση των στρωματόμορφων ψαμμιτών παράγει γεωμορφές εξαιρετικής φυσικής ομορφιάς, δημιουργώντας μοναδικά αριστουργήματα. Τους παράξενους σχηματισμούς, οι ντόπιοι τους αποκαλούν «φραγκοκέφαλα».
- Παναγία Κακαβιώτισσα
Χτισμένη σε βράχο, σε σπηλιά, σε υψόμετρο 240 μέτρων, κοντά στο χωριό Πλατύ και στη Μύρινα, η Παναγία Κακαβιώτισσα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα τοπόσημα του νησιού.
Το εκκλησάκι είναι χτισμένο μέσα σε βραχοσπηλιά, δίχως σκεπή ενώ ως φυσικό σκέπαστρο έχει τον ίδιο το βράχο. Η έκτασή του είναι μικρή ενώ στην ίδια θέση μαρτυρείται η ύπαρξη μονυδρίου το οποίο τον 14ο αιώνα έγινε μετόχι και περιήλθε στη Μονή Μεγίστης Λαύρας του Αγίου Όρους. Επίσης, να πούμε ότι Θεία Λειτουργία τελείται κάθε Τρίτη της Διακαινησίμου Εβδομάδας και μεταφέρεται η εικόνα της Παναγίας Κακαβιώτισσας, η οποία αποτελεί το μοναδικό σωζόμενο μνημείο από το μετόχι.
Από τον κεντρικό δρόμο όπου υπάρχει ταμπελίτσα, θα διανύσετε 2,6 χλμ. σε τσιμεντόδρομο – χωματόδρομο και από το σημείο που θα αφήσετε το όχημά σας θα ανηφορίσετε περί τα 200 σκαλοπάτια και στη συνέχεια θα περπατάτε στο μονοπάτι. Να υπολογίζετε περίπου κάνα 20λεπτο περπάτημα, άντε μισή ώρα.
- Αμμοθίνες
Οι Αμμοθίνες ή Παχιές Αμμούδες ή Έρημος της Λήμνου, είναι το ίδιο σημείο που θα επισκεφτείτε κατά την παραμονή σας στο νησί. Καπέλο, γυαλιά, νερό και ξεκινάμε.
Οι Αμμοθίνες απλώνονται σε έκταση περίπου 70 στρεμμάτων, θα τις συναντήσετε βόρεια του νησιού, 3 χιλιόμετρα πάνω από το χωριό Κατάλακκος, κοντά στην παραλία Γομάτι.
Αυτή η απρόσμενη έρημος μαρτυρά την παρουσία θάλασσας στην περιοχή, κατά τη παλαιολιθική εποχή.
Τόσο οι κινούμενες θίνες όσο και οι σταθερές με την ποώδη βλάστηση είναι οικότοποι και προστατεύονται «για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας».
- Πολιόχνη
Ο προϊστορικός οικισμός της Πολιόχνης είναι χαρακτηρισμένος ως «η αρχαιότερη πόλη της Ευρώπης». Η θέση του – απέναντι από την Τροία- και επάνω στους θαλάσσιους δρόμους του ΒΑ Αιγαίου, φαίνεται πως διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη του εμπορίου.
Η Πολιόχνη έχει ερευνηθεί σε έκταση 10 στρ., κατοικήθηκε αδιάλειπτα από τα μέσα περίπου σ’ όλη τη διάρκεια της 3ης χιλιετίας. Εκεί βρίσκεται το περίφημο Βουλευτήριο, η Σιταποθήκη, οι κατοικίες, έργα δημόσιου χαρακτήρα (πηγάδι, λιθόκτιστος αγωγός κ.ά.).
Η εγκατάλειψη της Πολιόχνης περίπου το 2.000 π.Χ. εικάζεται πως σηματοδοτείται από καταστρεπτικό σεισμό. Έκτοτε, ο οικισμός ποτέ δεν αναβίωσε. Ο οικισμός εντοπίστηκε και ερευνήθηκε συστηματικά από την Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή Αθηνών κατά τις δεκαετίες του ’30 και ’50.
Το 2016 ξεκίνησε το έργο «Αποκατάσταση, συντήρηση και ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου Πολιόχνης Λήμνου». Δημιουργήθηκε χώρος με νέο ενημερωτικό υλικό και εκπαιδευτικά προγράμματα με τη χρήση νέων τεχνολογιών.
Ώρες λειτουργίας, 08.30 – 15.30, καθημερινά εκτός Τρίτης. Τελευταία προσέλευση επισκεπτών 15.10. Είσοδος 5 ευρώ.
+ Πυραμίδα
Όσο για την Πυραμίδα της Λήμνου – γνωστή και ως Κενοτάφιο-, βρίσκεται στο ακρωτήρι της Πούντας, κοντά στα χωριά Πεδινό και Νέα Κούταλη και χτίστηκε το 1920 όταν εκατοντάδες Κοζάκοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους, να επιβιβαστούν σε αγγλογαλλικά πλοία της Αντάντ (η συμμαχία Μεγάλης Βρετανίας, Γαλλίας, Ρωσίας κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο) και να πάρουν το δρόμο της εξορίας. Στη Λήμνο έφτασαν τμηματικά 5.000 από αυτούς και στρατοπέδευσαν σε πρόχειρα καταλύματα. Πολλοί από αυτούς απεβίωσαν καθώς οι συνθήκες διαβίωσης ήταν σκληρές και εκείνοι που επέζησαν, αποφάσισαν να φτιάξουν ένα κενοτάφιο για να τιμήσουν τους νεκρούς τους.
