«Καμμένη Γωνιά»: Το κατσαρολάδικο που επιμένει να σερβίρει σπιτικό φαγητό (VIDEO)

Μυρωδιές από φρεσκομαγειρεμένο φαγητό, τραπέζια γεμάτα κόσμο και μια ουρά που σχηματίζεται για ένα πιάτο μαγειρευτό. 66 χρόνια μετά το άνοιγμά της το μυστικό της επιτυχίας της «Καμμένης Γωνιάς» παραμένει το ίδιο.

«Η κατσαρόλα. Το μυστικό είναι η κατσαρόλα», λέει στο TheOpinion ο κύριος Γιώργος, ένας άνθρωπος που γνωρίζει την ιστορία του εστιατορίου από το 1968, όταν πέρασε για πρώτη φορά την πόρτα του ως εργαζόμενος, σε ηλικία μόλις 14 ετών.

Φασόλια, ρεβίθια, φακές, γεμιστά και σουτζουκάκια εξακολουθούν να σερβίρονται στα πιάτα, τα τραπέζια γεμίζουν από παλιούς θαμώνες, οικογένειες και νεότερους πελάτες. Άλλωστε -όπως αναγράφεται και στον τιμοκατάλογο- το ζητούμενο είναι «να θυμούνται οι παλιοί και να μαθαίνουν οι νεότεροι».

Πίσω από το εστιατόριο που θα αντικρύσει κάποιος που θα διασχίσει τη Βασιλίσσης Όλγας, στο ύψος του Λαογραφικού Μουσείου, «κρύβεται» μια διαδρομή που ξεκινά το 1960, περνά από δύο καταστροφικές πυρκαγιές και φτάνει στις επισκέψεις πολιτικών, καλλιτεχνών και ανθρώπων της «διπλανής πόρτας» που άφησαν τις δικές τους ιστορίες στα τραπέζια του καταστήματος.

Από τη «Γωνιά» στην… «Καμμένη Γωνιά»

Ήταν το 1960 όταν ο Μιχαήλ Κωνστατζίκης άνοιξε -τουλάχιστον επίσημα- ένα μικρό γωνιακό κατάστημα, το οποίο λειτουργούσε ως καφενείο – ζυθεστιατόριο, προσφέροντας αρχικά λίγα φαγητά.

Τότε η περιοχή βρισκόταν σε περίοδο ανοικοδόμησης και οι εργάτες των οικοδομών άρχισαν να αναζητούν στα πέριξ την ξεκούραση σε ένα πιάτο μαγειρευτό φαγητό.

«Ήταν πολλοί εργάτες τότε που δούλευαν εδώ στις οικοδομές. Οπότε άρχισε να βάζει φασόλια και τέτοια πράγματα. Και άρχισε ο κόσμος να έρχεται», αφηγείται ο γιος του ιδρυτή, Στέργιος Κωστατζίκης, στο TheOpinion.

Η δουλειά μεγάλωσε γρήγορα και στην επιχείρηση μπήκε ως συνέταιρος ο αδελφός του ιδρυτή, Δημήτρης Κωστατζίκης, με τα ξαδέρφια Στέργιο και Νίκο να συνεχίζουν έως σήμερα τη λειτουργία της.

Για όσους έχουν καθίσει σε κάποιο από τα τραπεζάκια του εστιατορίου ή γνωρίζουν την περιοχή και μόνο το όνομά του «ξυπνά» αναμνήσεις: για κάποιους βιώματα και για άλλους διηγήσεις.

Το πρώτο όνομα του καταστήματος ήταν απλώς «Η Γωνιά». Μέχρι που, το 1969, μια πυρκαγιά το κατέστρεψε. «Μετά ο πατέρας μου είχε την ιδέα να το ονομάσει Καμένη Γωνιά. Και από τότε έμεινε το όνομα», εξηγεί ο Στέργιος Κωστατζίκης.

Ακολούθησε και μια δεύτερη πυρκαγιά, η οποία έδωσε στην επιγραφή ακόμη ένα «μ» και στην οικογένεια μια αφορμή για ένα αστείο που επαναλαμβάνεται μέχρι σήμερα: αν το μαγαζί καεί ξανά, θα προστεθεί ακόμη ένα «μ» στην επιγραφή του!

Από την εξορία στο «τιμόνι» του εστιατορίου

Πίσω από το εστιατόριο βρίσκεται ένας άνθρωπος που είχε γνωρίσει ομηρία, εξορία και πολιτικές διώξεις, ο Μιχαήλ Κωσταντζίκης. Έχοντας αριστερή πολιτική δράση, σύμφωνα με τον κύριο Γιώργο, αντιμετώπισε εμπόδια ακόμη και στην προσπάθειά του να δημιουργήσει τη δική του επιχείρηση.

Όπως εξηγεί ο ίδιος, η «Γωνιά» είχε αρχίσει να λειτουργεί ανεπίσημα αρκετούς μήνες πριν από το 1960, καθώς η έκδοση της άδειας καθυστερούσε λόγω του πολιτικού παρελθόντος του.

Αν και μέσα στις κακουχίες, στα χρόνια της εξορίας του ο Μιχαήλ Κωσταντζίκης είχε αποκτήσει γνώσεις που αργότερα αξιοποίησε στη δουλειά του. «Έμαθε γράμματα στην εξορία, αλλά τα έμαθε από τους καλύτερους. Από καθηγητές πανεπιστημίου, από λογιστές», αναφέρει ο κύριος Γιώργος.

Παρότι είχε τελειώσει μόνο το δημοτικό, ο κτήτορας της «Καμμένης Γωνιάς» κρατούσε ο ίδιος τα λογιστικά βιβλία της επιχείρησης, με τον παλιό εργαζόμενο να θυμάται την ιδιαίτερη σχολαστικότητά του.

Παράλληλα, ο Μιχαήλ Κωσταντζίκης άφησε στους διαδόχους του και έναν συγκεκριμένο τρόπο λειτουργίας της επιχείρησης. Όπως θυμάται ο κύριος Γιώργος, ο ιδρυτής φρόντιζε να εξοφλεί τους προμηθευτές του και να πληρώνει όλους τους εργαζομένους στο τέλος της εβδομάδας, χωρίς να αφήνει εκκρεμότητες -μια πρακτική που -όπως αναφέρουν οι άνθρωποι της «Καμμένης Γωνιάς»- εξακολουθεί να ακολουθεί η οικογένεια μέχρι σήμερα.

Ο 14χρονος που έγινε κομμάτι της ιστορίας

Την πορεία της «Καμμένης Γωνιάς» έχει ζήσει σχεδόν από την αρχή ο κύριος Γιώργος, ο οποίος έπιασε δουλειά

Στα τέλη του καλοκαιριού, οκτώ -περίπου- χρόνια μετά την επίσημη έναρξη της λειτουργίας του, ένα 14χρονο αγόρι θα περνούσε την πόρτα του εστιατορίου. Περισσότερα από 58 χρόνια μετά τα βήματά του τον οδηγούν και πάλι εκεί.

«Ήμουν μικρό παιδί. 14 χρονών, σχολείο και δουλειά», θυμάται ο κ. Γιώργος.

Ο ίδιος ξεκίνησε από την προετοιμασία, στην κουζίνα, και στη συνέχεια πέρασε στο σέρβις, βιώνοντας εκ των έσω την καθημερινότητα του καταστήματος, αλλά και τις αλλαγές της περιοχής.

Οι αναμνήσεις του από την «Καμμένη Γωνιά» πολλές. Ξεχωριστή θέση ανάμεσά τους έχει η μεγάλη πυρκαγιά του 1969, όταν οι ξύλινες κατασκευές της κουζίνας του καταστήματος παραδόθηκαν στις φλόγες και μια εργαζόμενη να διασώζεται από τις φλόγες τελευταία στιγμή.

Ο κ. Γιώργος θυμάται με αγάπη τον ιδρυτή, τον οποίο περιγράφει ως άνθρωπο που διατηρούσε στενή σχέση με τους εργαζομένους του.

«Ο κυρ Μιχάλης ήταν άνθρωπος ο οποίος δεν έδιωχνε εργαζόμενους. Εγώ δεν θυμάμαι αδικαιολόγητη απόλυση», αναφέρει.

Άλλωστε, η σχέση του κυρίου Γιώργου με την οικογένεια Κωσταντζίκη ξεπερνά τα όρια μιας συνηθισμένης επαγγελματικής συνεργασίας. Όπως εξηγεί, από το κατάστημα έχουν περάσει ως εργαζόμενοι ο πατέρας του, ο αδελφός του και άλλα συγγενικά του πρόσωπα και -παρότι σήμερα είναι συνταξιούχος- εξακολουθεί να περνά πολύ συχνά το κατώφλι του.

Ο Καραμανλής, ο Σαββόπουλος και ο Ρασούλης

Από τα τραπέζια της «Καμμένης Γωνιάς» πέρασαν -όπως θυμούνται οι άνθρωποί της- πρόσωπα της πολιτικής και του πολιτισμού.

Ο κύριος Γιώργος θυμάται ιδιαίτερα μια επίσκεψη του Κωνσταντίνου Καραμανλή, όταν ήταν Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Όπως διηγείται, στην «Καμμένη Γωνιά» γευμάτιζε η προσωπική του φρουρά, όταν ο Πρόεδρος πέρασε το κατώφλι του εστιατορίου.

«Ξαφνικά παρατάνε τα πιρούνια. Όρθιοι όλοι. Και λέω, μύγα τους τσίμπησε; Από πίσω ήταν ο Καραμανλής, ο πρόεδρος», αφηγείται, περιγράφοντας τη στιγμή που αντιλήφθηκε ποιος βρισκόταν πίσω του.

Στο εστιατόριο, όπως θυμάται, είχε βρεθεί και ο Κώστας Καραμανλής, ο οποίος επισκεπτόταν με τη μετέπειτα σύζυγό του, Νατάσα Παζαΐτη, το κοντινό μπόουλινγκ και συνέχιζαν την έξοδό τους γευματίζοντας στην «Καμμένη Γωνιά», τιμώντας τα φημισμένα σουτζουκάκια της.

Ανάμεσα στους πελάτες του εστιατορίου συγκαταλέγονται επίσης ο Διονύσης Σαββόπουλος, ο Κώστας Καστοριάδης και ο Μανώλης Ρασούλης, ο οποίος, σύμφωνα με τον κύριο Γιώργο, έδειχνε ιδιαίτερη αδυναμία στα ρεβίθια που προσέφερε το κατάστημα.

Η κατσαρόλα που ανάβει από τις τέσσερις τα ξημερώματα

Αν και τα μεσημέρια στην «Καμμένη Γωνιά» σημαίνουν μικρές ή και μεγάλες ουρές, η ημέρα στο εστιατόριο ξεκινά πολύ πριν φτάσουν οι πρώτοι πελάτες.

Στις τέσσερις τα ξημερώματα ο μάγειρας ανάβει τους φούρνους και η προετοιμασία ξεκινά. Ακολουθούν τα μαγειρευτά, τα όσπρια και τα φαγητά φούρνου, ενώ από το μεσημέρι αρχίζουν να βγαίνουν και τα πιάτα της ώρας. Μάλιστα, σε ημέρες μεγάλης κίνησης, η κουζίνα μπορεί να «βγάλει» ακόμη και 500 μερίδες.

Και παρά τις νέες τάσεις στην εστίαση, η φιλοσοφία της «Καμμένης Γωνιάς» παραμένει διαφορετική.

Όπως εξηγεί ο κ. Γιώργος, οι πελάτες αναζητούν φαγητά που γνωρίζουν από το σπίτι τους. Και κάπως έτσι οι φακές, τα φασόλια, τα ρεβίθια, το πρασόρυζο και το σπανακόρυζο διατηρούν τη θέση τους στο μενού, δίπλα στα γεμιστά και τα σουτζουκάκια, αλλά και στα πιάτα της ώρας.

Αλλά χωρίς διαφήμιση και marketing πως γίνονται θαμώνες νεαρές παρέες; 

Και ίσως εδώ η διαφήμιση «στόμα με στόμα» να έχει τις καλύτερες εγγυήσεις, καθώς το ρόλο του «διαφημιστή» κατέχουν… γονείς και παππούδες.

Έχοντας δει διαφορετικές γενιές να περνούν από τα τραπέζια του εστιατορίου, ο κ. Γιώργος περιγράφει πώς γονείς που είχαν σπουδάσει στη Θεσσαλονίκη επιστρέφουν χρόνια αργότερα με τα παιδιά τους, συστήνοντάς τους το μέρος όπου συνήθιζαν να τρώνε ως φοιτητές.

Θυμάται, μάλιστα, έναν γιατρό από την Κρήτη, ο οποίος είχε περάσει στην Ιατρική το 1969 και επέστρεψε στο εστιατόριο πολλά χρόνια αργότερα, πλέον παππούς, μαζί με τα εγγόνια του.

Η ακρίβεια που πιέζει και η επόμενη ημέρα

Τα 66 χρόνια λειτουργίας δεν αφήνουν, πάντως, την επιχείρηση ανεπηρέαστη από τις σημερινές δυσκολίες.

Όπως αναφέρουν οι άνθρωποί της, το ενεργειακό κόστος έχει αυξηθεί σημαντικά από το 2021, με τους μηνιαίους λογαριασμούς να ανεβαίνουν από περίπου 2.500-3.000 ευρώ σε 7.000-8.000 ευρώ, ενώ αντίστοιχες αυξήσεις καταγράφονται στις πρώτες ύλες, πιέζοντας τόσο την επιχείρηση όσο και τους πελάτες.

Όσο για την επόμενη ημέρα, ευχή όλων είναι να συνεχιστεί η ιστορία της «Καμμένης Γωνιάς», με τη νεότερη γενιά να έχει ήδη αρχίσει να συμμετέχει στην καθημερινότητα της επιχείρησης.

Μέχρι τότε, στην «Καμμένη Γωνιά» η ημέρα εξακολουθεί να ξεκινά στις τέσσερις τα ξημερώματα. Οι φούρνοι ανάβουν, τα πρώτα φαγητά ετοιμάζονται και οι κατσαρόλες γεμίζουν με τις γεύσεις που μεγάλωσαν γενιές Θεσσαλονικέων.