MONEY & MARKET, ΘΕΜΑ THEOPINION
Hellenic Train: Αύξηση στα έσοδα παρά το μειωμένο έργο, λόγω κρατικών αποζημιώσεων
Πώς προέκυψαν αξιώσεις πάνω από 118 εκατ ευρώ από το δημόσιο για μεταφορικό έργο που δεν πραγματοποιήθηκε
Μία τονωτική «ένεση» για τα έσοδα της Hellenic Train αποτυπώνεται στα οικονομικά της στοιχεία για το 2025, που δημοσιεύτηκαν πρόσφατα στην ιστοσελίδα της. Ωστόσο, αυτή δεν προέρχεται από τη σιδηροδρομική μεταφορά επιβατών ή εμπορευμάτων αλλά από αξιώσεις της προς το ελληνικό δημόσιο.
Οι αξιώσεις, τις οποίες συμπεριέλαβε στα βασικά της οικονομικά στοιχεία για αυτό το έτος, βασίζονται στους αναθεωρημένους όρους της σύμβασης περί Υποχρέωσης Δημόσιας Υπηρεσίας (ΥΔΥ) που είχε υπογράψει με το δημόσιο το 2022, βάσει των οποίων πραγματοποιεί το μεταφορικό της έργο στην Ελλάδα.
Στα οικονομικά στοιχεία αναφέρονται αναλυτικά τα ποσά που ζητά η εταιρεία και οι λόγοι που επικαλείται για τη διεκδίκησή τους. Επίσης, γίνεται αναφορά στο επενδυτικό της πρόγραμμα για τον ελληνικό σιδηρόδρομο, με κορωνίδα την αγορά και δρομολόγηση των 23 νέων ηλεκτροκίνητων τρένων Coradia Stream, στα οποία είχε αναφερθεί με ρεπορτάζ του και το TheOpinion.
Παρόμοια έσοδα λόγω μεταφορικού έργου, πολύ περισσότερα λόγω αποζημίωσης
Ανατρέχοντας κανείς στα οικονομικά στοιχεία, βλέπει ότι οι μεταβολές στα έσοδα από τη μεταφορά επιβατών και εμπορευμάτων ή από τη συντήρηση τρένων, την οποία πραγματοποιεί κατ’ αποκλειστικότητα στην Ελλάδα η Hellenic Train ακόμα και για τρίτες εταιρείες, είναι αμελητέες. Εκεί που εμφανίζεται μεγάλη διαφορά είναι στα «έσοδα ΥΔΥ», τα οποία πέρσι διαμορφώθηκαν σε 165.717.383 ευρώ, έναντι μόλις 47.798.802 ευρώ το 2024!
Παράλληλα, η εταιρεία κατάφερε να «συμμαζέψει» τα έξοδα της, από 124.906.453 ευρώ το 2024 σε 122.561.012 ευρώ το 2025.
Δείτε αναλυτικά τα βασικά μεγέθη της Hellenic Train
Η αναλυτική κατάσταση ως προς τα οικονομικά μεγέθη έχει ως εξής:
| Ποσά σε ευρώ | 1/1- 31/12/2025 | 1/1- 31/12/2024 |
| Έσοδα από μεταφορά επιβατών | 42.983.890 | 41.454.204 |
| Έσοδα από μεταφορά εμπορευμάτων | 9.913.549 | 9.035.364 |
| Έσοδα Υ.Δ.Υ. | 165.717.383 | 47.798.802 |
| Έσοδα από συντήρηση | 927.552 | 1.070.614 |
| Έσοδα από ανταλλαγή τροχαίου υλικού | 118.039 | 160.136 |
| Έσοδα από εισφορές | – | – |
| Λοιπά λειτουργικά έσοδα | 362.048 | 769.729 |
| Λοιπά έσοδα | 6.695.824 | 2.936.815 |
| Σύνολο Εσόδων | 226.718.286 | 103.225.665 |
| Αμοιβές και έξοδα προσωπικού και συναφείς προβλέψεις | (49.523.892) | (48.279.614) |
| Αναλώσεις λοιπών αποθεμάτων | (1.765.840) | (1.217.922) |
| Ηλεκτρική ενέργεια έλξης | (11.194.878) | (12.449.525) |
| Καύσιμα | (7.365.333) | (5.905.032) |
| Τέλη χρήσης δικτύου | (13.367.993) | (12.247.223) |
| Έξοδα από ανταλλαγή τροχαίου υλικού | (355.470) | (559.720) |
| Καθαρισμοί τ.υ. κλπ | (3.202.571) | (3.546.731) |
| Συντήρηση τροχαίου υλικού | (8.094.931) | (9.537.981) |
| Υπηρεσίες φύλαξης ακινήτων | (4.007.960) | (3.391.636) |
| Ενοίκια κτιρίων | (215.297) | (86.783) |
| Ενοίκια μεταφορικών μέσων | (3.602.339) | (4.187.738) |
| Διάφορα έξοδα | (19.864.508) | (23.496.549) |
| Σύνολο Εξόδων | (122.561.012) | (124.906.453) |
| Κέρδη/(Ζημίες) προ φόρων, χρηματοοικονομικών αποτελεσμάτων, αποσβέσεων και προβλέψεων (Adj. EBITDA) | 104.157.274 | (21.680.788) |
| Αποσβέσεις παγίων περιουσιακών στοιχείων | (23.731.034) | (22.331.490) |
| Προβλέψεις και διαγραφές για εκτάκτους κινδύνους και έξοδα | (7.904.870) | (6.429.435) |
| Κέρδη /(Ζημίες) προ χρηματοοικονομικών αποτελεσμάτων (EBIT) | 72.521.370 | (50.441.714) |
| Καθαρά χρηματοοικονομικά αποτελέσματα | (9.065.514) | (12.422.894) |
| Κέρδη /(Ζημίες) προ φόρων | 63.455.856 | (62.864.608) |
| Φόρος Εισοδήματος | – | – |
| Κέρδη/(Ζημίες) μετά φόρων | 63.455.856 | (62.864.608) |
Οι όροι της σύμβασης που δίνουν πάτημα για τις αξιώσεις προς το δημόσιο
Σύμφωνα με τους αναθεωρημένους όρους της σύμβασης, που επικυρώθηκαν με το Νόμο 4953/2025, το δημόσιο υποχρεώνεται σε ετήσια καταβολή στην εταιρεία ποσού μέχρι και 50 εκατ. ευρώ ως αποζημίωση για την εκτέλεση των δρομολογίων που της έχουν ανατεθεί, όντας ο μοναδικός πάροχος επιβατικού έργου με τρένα στην Ελλάδα.
Από την πρώτη στιγμή, η συγκεκριμένη καταβολή προκάλεσε αντιδράσεις λόγω του ότι αποζημίωση δεν προβλέπεται μόνο για συγκεκριμένες άγονες γραμμές αλλά για τα δρομολόγια σε ολόκληρη την επικράτεια, ακόμα και στον κεντρικό άξονα Αθήνα-Θεσσαλονίκη.
Να σημειωθεί, επί τη ευκαιρία, πως στην πιο πρόσφατη, αναπροσαρμοσμένη σύμβαση, προβλέπεται η προσαρμογή της αποζημίωσης βάσει του Γενικού Δείκτη Καταναλωτή, κάτι που όμως έχει ως πρώτο έτος εφαρμογής το 2026 και θα αποτυπωθεί στις οικονομικές καταστάσεις του χρόνου.

Τυπικά, η σύμβαση προβλέπει ποινές για τα επιβατικά δρομολόγια που δεν πραγματοποιήθηκαν με ευθύνη του παρόχου, «εκτός αν έχουν αντικατασταθεί από άλλα σιδηροδρομικά δρομολόγια […] ή έχουν πραγματοποιηθεί με άλλα μέσα πλην των σιδηροδρομικών». Τυπικά, αυτή η μάλλον «χαλαρή» διατύπωση καλύπτει τη Hellenic Train ακόμα και όταν υποκαθιστά σιδηροδρομικά δρομολόγια με λεωφορεία, πρακτική που υιοθετεί κατά κόρον, είτε εκτάκτως σε βλάβες είτε σε καθημερινή βάση, λόγω της πολύ κακής κατάστασης των γραμμών (π.χ. στο τμήμα Δράμα-Αλεξανδρούπολη).
Προβλέπεται, μάλιστα, και πριμ αποδοτικότητας, σύμφωνα με το οποίο η Hellenic Train κρατά το 80% τυχόν των κερδών (συμπεριλαμβανομένης της αποζημίωσης) του λογιστικού έτους, ενώ το 20% το λαμβάνει το δημόσιο. Επίσης, καθορίζεται ελάχιστο κέρδος 2 εκατ. ευρώ κάθε χρόνο για το μεταφορικό κλάδο του παρόχου.
Γιατί στη φετινή οικονομική χρήση;
Πώς, όμως, «ξεκλειδώθηκε» η αποζημίωση φέτος, εκτοξεύοντας τα κέρδη της Hellenic Train;
Η αναθεωρημένη σύμβαση προβλέπει ότι αν τα έσοδα της εταιρείας είναι μικρότερα από τα έξοδα σε έως και δύο διαδοχικά έτη για λόγους «ανωτέρας βίας, απρόβλεπτων περιστάσεων ή/και εξαιτίας αποφάσεων του Δημοσίου ή του Διαχειριστή Υποδομής» (δηλαδή του ΟΣΕ, νυν Σιδηρόδρομοι Ελλάδος), τότε θα καλύψει η ίδια τη διαφορά και μετά θα τη λάβει πίσω με παρακράτηση από το ποσό υπέρ του δημοσίου σε επόμενη οικονομική χρήση.

Αν η ίδια κατάσταση συνεχιστεί και για τρίτο χρόνο και πλέον τα παρακρατημένα ποσά υπέρ του δημοσίου δεν επαρκούν για να επιστραφεί η διαφορά, τότε η συσσωρευμένη ζημία θα καλύπτεται απευθείας από το δημόσιο.
Οι εξωγενείς παράγοντες από τους οποίους αφορμάται η Hellenic Train για να ζητήσει αποζημιώσεις είναι:
- η ενεργειακή κρίση λόγω της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022
- η μεγάλη μείωση στην επιβατική κίνηση μετά την τραγωδία των Τεμπών το 2023, λόγω δυσπιστίας των επιβατών προς το τρένο και επιβολής μειωμένων δρομολογίων από τον ΟΣΕ
- οι καταστροφές στις σιδηροδρομικές υποδομές από την κακοκαιρία Daniel το ίδιο έτος, οι οποίες επηρέασαν –και συνεχίζουν να επηρεάζουν– την επιβατική κίνηση έκτοτε.
Με βάση τα παραπάνω, η Hellenic Train καταλήγει να απαιτεί 118.669.715 ευρώ από το δημόσιο.
Βέβαια, για να γίνει η καταβολή των χρημάτων θα πρέπει να αιτιολογηθούν εγγράφως όλα τα παραπάνω, ενώ και το δημόσιο δικαιούται, με περιθώριο 60 ημερών από την υποβολή των σχετικών εγγράφων, να μην την εγκρίνει, εφόσον κρίνει ότι η αιτιολόγηση δεν είναι επαρκής. Σε αυτήν την περίπτωση, δίνεται η δυνατότητα για προσφυγή στην Επιτροπή Επίλυσης Διαφορών.

Η Hellenic Train έχει ανοιχτούς λογαριασμούς με το ελληνικό δημόσιο και όσον αφορά τα λεγόμενα τέλη δικτύου, δηλαδή τα ποσά που καταβάλει στον ΟΣΕ (νυν Σιδηρόδρομοι Ελλάδος) για να έχει δικαίωμα να χρησιμοποιεί τις γραμμές. Έχει προχωρήσει, ειδικότερα, σε προσφυγές στη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ) ώστε να επαναϋπολογιστούν οι χρεώσεις για τα έτη 2020-2025.
Τι θα γίνει με τα Λευκά Βέλη
Στο έγγραφο υπάρχει ρητή αναφορά και στα τρένα ETR 470, γνωστά και ως Λευκά Βέλη. Τα συγκεκριμένα τρένα είχαν δρομολογηθεί στη γραμμή Αθήνας-Θεσσαλονίκης το 2022, ως express intercity. Ωστόσο, πριν περίπου έναν χρόνο αποσύρθηκαν λόγω τεχνικών προβλημάτων και σήμερα παραμένουν ακινητοποιημένα στο Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό και το ηλεκτραμαξοστάσιο Θεσσαλονίκης.
Για αυτά τα τρένα προβλέπεται, λοιπόν, επένδυση ύψους 19 εκατ. ευρώ για την «αναβάθμιση-ανάταξη» αυτών των τρένων μέχρι το τέλος του 2029.
Ελλάδα: Η χώρα με τα πολλά εμπορικά λιμάνια και τα ελάχιστα σιδηροδρομικά εμπορευματικά δρομολόγια
Αναξιοποίητος θησαυρός θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν οι σιδηροδρομικές εμπορευματικές μεταφορές για την Hellenic Train. Σε μία χώρα με τόσα λιμάνια, ένα από τα οποία ο Πειραιάς (σταθερά στη δεκάδα των μεγαλύτερων λιμένων της Ευρώπης όσον αφορά τη μεταφορά εμπορευματοκιβωτίων), τα έσοδα των 9,9 περίπου εκατ. ευρώ το 2025 είναι πενιχρά, το λιγότερο. Και φαίνονται ακόμα πιο φτωχά, αν σκεφτεί κανείς ότι ακόμα και τώρα, που το τρένο έχει τόσο αρνητική φήμη στη συνείδηση των πολιτών, τα έσοδα από επιβατικές μεταφορές ήταν περίπου 43 εκατ. ευρώ, δηλαδή τέσσερις φορές και βάλε παραπάνω.

Αυτά τα φτωχά αποτελέσματα αντανακλούν το μικρό όγκο διακίνησης εμπορευμάτων με τρένο στην Ελλάδα. Σύμφωνα με την Eurostat, η Ελλάδα κατέγραψε το 2025 από τα χαμηλότερα επίπεδα σιδηροδρομικής μεταφοράς εμπορευμάτων ανά κάτοικο στην Ευρωπαϊκή Ένωση: μόλις 0,06 τόνοι ανά κάτοικο. Αντίθετα, πρωταθλητές αναδείχθηκαν το Λουξεμβούργο (10.7 τόνοι ανά κάτοικο), η Αυστρία (10.5 τόνοι ανά κάτοικο) και η Λιθουανία (8.5 τόνοι ανά κάτοικο).
Βέβαια, οι εξωγενείς περιορισμοί δεν λείπουν και εδώ. Πέρα από τους περιορισμούς στο δίκτυο που προαναφέρθηκαν, πολλά μεγάλα λιμάνια έχουν προβληματική ή ανύπαρκτη σιδηροδρομική σύνδεση, όπως αναλύσαμε και σε ρεπορτάζ για τα λιμάνια της Βόρειας Ελλάδας. Ακόμα, στο συγκεκριμένο πεδίο η Hellenic Train δεν έχει την αποκλειστικότητα, αφού δραστηριοποιούνται και άλλες εταιρείες.
Ωστόσο, η έλλειψη, στις οικονομικές καταστάσεις, οποιασδήποτε αναφοράς για τους στόχους που θέτει η Hellenic Train στο συγκεκριμένο πεδίο δείχνει ότι μάλλον δεν βιάζεται να αυξήσει τα έσοδα της δια της πραγματικής μεταφορικής δραστηριότητας. Την ίδια στιγμή, οι κρατικές αποζημιώσεις, που εδράζονται στη διαχρονική ανικανότητα (ή απροθυμία) της ελληνικής πολιτείας να κρατήσει το σιδηροδρομικό δίκτυο σε αξιοπρεπή κατάσταση, της προσφέρουν μεγαλύτερα –και εύκολα– έσοδα.