Δήμος Θερμαϊκού: Στην τελική ευθεία οι μελέτες για το Καταφύγιο τουριστικών σκαφών
Το χρονικό του έργου και το στοίχημα της χρηματοδότησης
Το Καταφύγιο τουριστικών σκαφών στην Νέα Μηχανιώνα επανέρχεται σήμερα στην επικαιρότητα στον δήμο Θερμαϊκού, καθώς θα τεθεί στην ειδική δημόσια συνεδρίαση λογοδοσίας της δημοτικής αρχής, έπειτα από σχετική ερώτηση που κατέθεσε ο δημοτικός σύμβουλος της μείζονος αντιπολίτευσης, από τη δημοτική παράταξη «Θερμαγικός», Ιωάννης Τσακμάκας.
«Εκτιμούμε ότι σε περίπου έναν μήνα θα παραλάβουμε την οριστική μελέτη», δηλώνει στο TheOpinion ο δήμαρχος Θερμαϊκού, Θεόδωρος Τζέκος, αναφερόμενος στην πορεία του σχεδιασμού για το καταφύγιο τουριστικών σκαφών στο λιμάνι της Νέας Μηχανιώνας.
Όπως εξηγεί, οι μελέτες έχουν ουσιαστικά ολοκληρωθεί, ωστόσο βρίσκονται σε εξέλιξη τροποποιήσεις που ζήτησε η δημοτική αρχή, με βασική αλλαγή τη διαμόρφωση του νέου βραχίονα, ο οποίος προτείνεται να «αγκαλιάζει» το υπόλοιπο λιμάνι.
Η παραλαβή των μελετών αναμένεται να αποτελέσει το επόμενο ουσιαστικό βήμα για το έργο, καθώς στη συνέχεια θα ακολουθήσει η διαδικασία στο αρμόδιο υπουργείο για την εκχώρηση της θαλάσσιας περιοχής στον δήμο. Πρόκειται, ωστόσο, για έναν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, με το ζήτημα της χρηματοδότησης να παραμένει καθοριστικό για την υλοποίησή του.
«Μέσα στο έτος θα παραλάβουμε τις μελέτες», σημειώνει ο δήμαρχος, προσθέτοντας ότι μετά την ολοκλήρωσή τους ο δήμος θα αναζητήσει τους απαραίτητους πόρους, είτε μέσω χρηματοδότησης είτε μέσα από σύμπραξη με τον ιδιωτικό τομέα.
Οι αλλαγές στον σχεδιασμό και το επόμενο βήμα
Σύμφωνα με τον Θεόδωρο Τζέκο, οι μελέτες είχαν ουσιαστικά ολοκληρωθεί και είχαν ήδη παρουσιαστεί στη δημοτική αρχή. Ωστόσο, κατά την εξέτασή τους, ζητήθηκαν ορισμένες τροποποιήσεις, οι οποίες βρίσκονται τώρα υπό επεξεργασία.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η μορφή που θα έχει ο νέος βραχίονας. Όπως αναφέρει ο δήμαρχος, είχαν εξεταστεί δύο ή τρία διαφορετικά σενάρια, με τη δημοτική αρχή να ζητά την προσαρμογή του σχεδιασμού σε μια διαφορετική λύση, ώστε ο βραχίονας να «αγκαλιάζει» το υπόλοιπο λιμάνι.
«Ουσιαστικά υπήρχαν δύο – τρία σενάρια που προέκριναν τη μορφή που θα έχει ο βραχίονας. Εμείς ζητήσαμε να υλοποιηθεί ένα άλλο σενάριο, βάσει του οποίου ο νέος βραχίονας θα “αγκαλιάζει” το υπόλοιπο λιμάνι», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Η οριστική μελέτη αναμένεται, σύμφωνα με την εκτίμηση του δημάρχου, να παραδοθεί περίπου μέσα στον επόμενο μήνα, ενώ η συνολική παραλαβή των μελετών τοποθετείται εντός του 2026.
Αμέσως μετά, ο φάκελος θα προωθηθεί στο αρμόδιο υπουργείο, προκειμένου να δρομολογηθεί η εκχώρηση της θαλάσσιας περιοχής στον δήμο Θερμαϊκού. Η συγκεκριμένη διαδικασία αποτελεί βασική προϋπόθεση για να μπορέσει στη συνέχεια η δημοτική αρχή να διεκδικήσει χρηματοδότηση για την υλοποίηση του έργου.
Το χρηματοδοτικό στοίχημα
Η ολοκλήρωση των μελετών δεν συνεπάγεται αυτομάτως και την έναρξη των κατασκευαστικών εργασιών. Αντίθετα, σηματοδοτεί τη μετάβαση στην επόμενη φάση, κατά την οποία θα πρέπει να εξασφαλιστούν οι απαραίτητοι πόροι και να αποσαφηνιστεί το μοντέλο υλοποίησης.
Όπως επισημαίνει ο δήμαρχος, ο δήμος θα εξετάσει τις διαθέσιμες επιλογές μετά την παραλαβή των μελετών και την προώθηση του φακέλου στο υπουργείο.
«Με την παραλαβή των μελετών θέτουμε τη βάση. Άπαξ και πάει στο υπουργείο για την εκχώρηση της περιοχής, είτε θα βρούμε εμείς χρηματοδότηση για την υλοποίηση της μελέτης είτε θα πάμε σε μία συνέργεια με σύμπραξη με τον ιδιωτικό τομέα», τονίζει ο κ. Τζέκος, διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για έναν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται, επομένως, να ξεκαθαρίσει το τεχνικό σκέλος του σχεδιασμού, ενώ στη συνέχεια θα πρέπει να αντιμετωπιστούν τα ζητήματα της εκχώρησης της θαλάσσιας περιοχής και της χρηματοδότησης, προκειμένου το έργο να περάσει από το στάδιο των μελετών στην υλοποίηση.
Από τον σχεδιασμό του 2019 στον διεθνή διαγωνισμό
Το σχέδιο για τη δημιουργία καταφυγίου τουριστικών σκαφών στη Νέα Μηχανιώνα δεν αποτελεί μια νέα ιδέα, αλλά έναν σχεδιασμό που έχει διανύσει αρκετά χρόνια μέχρι να φτάσει στο σημερινό στάδιο.
Ένα σημαντικό βήμα έγινε το 2019, όταν εγκρίθηκε η χωροθέτηση του καταφυγίου, βάσει σχεδίου γενικής διάταξης που είχε θεωρηθεί από την αρμόδια υπηρεσία του υπουργείου Τουρισμού τον Αύγουστο του ίδιου έτους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της σχετικής νομοθετικής ρύθμισης, ο σχεδιασμός προέβλεπε χερσαία ζώνη 12.700 τετραγωνικών μέτρων και θαλάσσια ζώνη 55.000 τετραγωνικών μέτρων. Η χωροθέτηση αποτέλεσε ένα από τα βασικά θεσμικά βήματα για την προώθηση του έργου.
Η επόμενη σημαντική εξέλιξη ήρθε το 2023, όταν ο δήμος Θερμαϊκού προχώρησε στη διαδικασία ανάθεσης των απαραίτητων μελετών. Τον Σεπτέμβριο εκείνης της χρονιάς εκδόθηκε η περίληψη της διακήρυξης για ανοικτό διεθνή ηλεκτρονικό διαγωνισμό, με αντικείμενο την εκπόνηση των μελετών για τη δημιουργία του καταφυγίου και προϋπολογισμό 491.400 ευρώ, πλέον ΦΠΑ 24%. Η σχετική προκήρυξη αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του δήμου τον Νοέμβριο του 2023.
Η διαδικασία αφορούσε την εκπόνηση του συνόλου των απαιτούμενων τεχνικών μελετών, οι οποίες θα καθορίσουν τις παρεμβάσεις που πρέπει να γίνουν στον λιμένα, ώστε να μπορέσει να λειτουργήσει ως καταφύγιο τουριστικών σκαφών.
Οι 300 θέσεις ελλιμενισμού και οι αντιδράσεις των αλιέων
Το επόμενο βήμα πραγματοποιήθηκε τον Φεβρουάριο του 2025, όταν υπογράφηκε στο δημαρχείο Θερμαϊκού η σύμβαση για την εκπόνηση των μελετών, παρουσία του δημάρχου Θεόδωρου Τζέκου. Το ποσό της σύμβασης ανήλθε σε 338.331,85 ευρώ και η χρηματοδότηση εξασφαλίστηκε από το πρόγραμμα «ΦιλόΔημος ΙΙ» του υπουργείου Εσωτερικών.
Η υπογραφή της σύμβασης σηματοδότησε την έναρξη της μελετητικής διαδικασίας για την ωρίμανση του έργου, έπειτα από τον διεθνή ηλεκτρονικό διαγωνισμό που προηγήθηκε.
Ο σχεδιασμός προβλέπει την αξιοποίηση και επέκταση της υφιστάμενης λιμενολεκάνης, με στόχο τη δημιουργία ενός καταφυγίου δυναμικότητας περίπου 300 σκαφών αναψυχής διαφόρων μεγεθών, συμπεριλαμβανομένων μεγάλων πολυτελών θαλαμηγών, γνωστών ως mega yachts.
Σήμερα, ο λιμένας διαθέτει περίπου 200 θέσεις ελλιμενισμού, οι οποίες χρησιμοποιούνται σε μεγάλο βαθμό από αλιευτικά σκάφη. Η προοπτική της επέκτασης φιλοδοξεί να αναβαθμίσει τις δυνατότητες εξυπηρέτησης σκαφών αναψυχής και να ενισχύσει τον τουριστικό χαρακτήρα της περιοχής.
Ωστόσο, αλιείς που δραστηριοποιούνται στην περιοχή έχουν εκφράσει έντονους προβληματισμούς, οι οποίοι κάνουν λόγο για υποβίβαση της αλιευτικής τους δραστηριότητας.
Σημειώνεται ότι στο λιμάνι της Νέας Μηχανιώνας κινούνται καθημερινά δεκάδες μηχανότρατες και γρι-γρι, δηλαδή αλιευτικά σκάφη μεγάλης έκτασης, με αποτέλεσμα οι αλιείς να κοιτούν με ιδιαίτερο σκεπτικισμό το εν λόγω έργο καθώς εκφράζουν τις έντονες ανησυχίες τους για το ενδεχόμενο διατάραξης της κίνησης.
Υπενθυμίζεται ότι η Νέα Μηχανιώνα διαθέτει έναν από τους μεγαλύτερους και πιο οργανωμένους αλιευτικούς στόλους στην Ελλάδα και τα Βαλκάνια ενώ στην ίδια περιοχή λειτουργεί και η δεύτερη μεγαλύτερη ιχθυόσκαλα της χώρας.