Θεσσαλονίκη: Τι κρύβουν τα στρώματα που εγκαταλείπονται στους δρόμους
Περισσότερα από 400.000 στρώματα αποσύρονται κάθε χρόνο στην Ελλάδα, με τα περισσότερα να καταλήγουν σε χωματερές
Δήμητρα Τσάτσου 
Όλοι κατά καιρούς έχουμε δει στη Θεσσαλονίκη στρώματα πεταμένα σε πεζοδρόμια, με κάποιους να τα παρατούν μπροστά σε έναν κάδο απορριμμάτων, ελπίζοντας ότι… θα τα μαζέψει ο δήμος.
Ενδεικτικό είναι και το πρόσφατο πρόστιμο που επέβαλε ο δήμος Θεσσαλονίκης για την ανεξέλεγκτη απόρριψη ογκωδών αντικειμένων. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, εκτός από στρώμα, είχαν εγκαταλειφθεί στον δρόμο παλέτες, έπιπλα και άλλα αντικείμενα όπως βλέπετε και στην κεντρική φωτογραφία του θέματος.
Να σημειωθεί ότι, περίπου 12.500 τόνοι ογκωδών αντικειμένων απομακρύνθηκαν από τον δήμο Θεσσαλονίκης το 2025, με τον όγκο των απορριμμάτων να παραμένει σε αντίστοιχα επίπεδα και το 2026. Το πρόβλημα αυτό δεν αφορά μόνο τη Θεσσαλονίκη, καθώς σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, υπολογίζεται ότι περισσότερα από 400.000 στρώματα αποσύρονται κάθε χρόνο στην Ελλάδα.
Πότε ένα στρώμα μπορεί να γίνει εστία διασποράς κοριών
Τα στρώματα που εγκαταλείπονται στα πεζοδρόμια δεν δημιουργούν μόνο άσχημη εικόνα, αλλά μπορεί να αποτελούν και εστία κοριών.
Για τους κινδύνους από τα εγκαταλελειμμένα στρώματα μιλά στο TheOpinion ο Γιώργος Λάμπρου, γεωπόνος και πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Απεντομώσεων και Μυοκτονιών Ελλάδος, εξηγώντας πώς μπορούν να προστατευτούν οι πολίτες.
«Ένα στρώμα που προέρχεται από χώρο με προσβολή από κοριούς μπορεί να φιλοξενεί έντομα και αυγά, στις ραφές και σε άλλα δυσπρόσιτα σημεία του. Εάν απορριφθεί χωρίς κατάλληλη διαχείριση, μπορεί να αποτελέσει μέσο διασποράς, ιδιαίτερα εάν κάποιος το παραλάβει από τον δρόμο και το μεταφέρει στην κατοικία του. Αυτό, βεβαίως, δεν σημαίνει ότι κάθε εγκαταλελειμμένο στρώμα έχει κοριούς ή έχει απορριφθεί γι’ αυτόν τον λόγο», αναφέρει ο κ. Λάμπρου.
«Ως προς τις επιπτώσεις στην υγεία, δεν έχει τεκμηριωθεί ότι οι κοριοί μεταδίδουν λοιμώδη νοσήματα στον άνθρωπο. Τα τσιμπήματά τους, όμως, μπορεί να προκαλέσουν έντονο κνησμό, αλλεργικές αντιδράσεις και δευτεροπαθείς δερματικές λοιμώξεις από το ξύσιμο. Μια επίμονη προσβολή μπορεί επίσης να επηρεάσει σημαντικά τον ύπνο και την ποιότητα ζωής», εξηγεί.
Αναφορικά με τον περιορισμό της διασποράς των κοριών από στρώματα που εγκαταλείπονται στους δρόμους, ο κ. Λάμπρου επισημαίνει την ανάγκη σωστής διαχείρισης πριν από την απομάκρυνσή τους και συντονισμένης αποκομιδής.
«Όταν υπάρχει γνωστή ή ύποπτη προσβολή, πρέπει να ενημερώνεται εκ των προτέρων η αρμόδια υπηρεσία αποκομιδής του δήμου, ώστε να οργανώνεται η παραλαβή με τον ενδεδειγμένο τρόπο και το συντομότερο δυνατό. Για τον περιορισμό της διασποράς κατά τη μεταφορά, το στρώμα πρέπει να συσκευάζεται πλήρως, πριν μεταφερθεί εκτός του προσβεβλημένου χώρου, με κατάλληλο κάλυμμα που το σφραγίζει. Η απλή εγκατάλειψή του ακάλυπτου στο πεζοδρόμιο πρέπει να αποφεύγεται. Αντίστοιχα, συστήνεται στους πολίτες να μη συλλέγουν εγκαταλελειμμένα στρώματα και υφασμάτινα έπιπλα άγνωστης προέλευσης για επαναχρησιμοποίηση», υπογραμμίζει.
«Η απόρριψη του στρώματος από χώρο όπου έχουν εντοπιστεί κοριοί, δεν εξαλείφει κατ’ ανάγκη την προσβολή. Οι κοριοί μπορεί να παραμένουν στον σκελετό του κρεβατιού, στο κεφαλάρι, σε άλλα έπιπλα και σε ρωγμές του δωματίου. Απαιτείται επομένως έλεγχος και ολοκληρωμένη διαχείριση από εξειδικευμένη επιχείρηση, με επιστημονική επίβλεψη», σημειώνει.
Νέο πλαίσιο για τη συλλογή και την ανακύκλωση των στρωμάτων
Τον Ιούνιο του 2026, ο Ελληνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης έθεσε σε δημόσια διαβούλευση σχέδιο Κοινής Υπουργικής Απόφασης για τη δημιουργία Προγράμματος Διευρυμένης Ευθύνης Παραγωγού για τα στρώματα ύπνου.
Το σχέδιο προβλέπει ότι οι παραγωγοί θα αναλάβουν την οργάνωση και τη λειτουργία πανελλαδικών συστημάτων εναλλακτικής διαχείρισης, καθώς και τη δημιουργία δικτύου σημείων συλλογής, όπου οι πολίτες θα μπορούν να παραδίδουν τα παλιά τους στρώματα χωρίς οικονομική επιβάρυνση. Στη συνέχεια, τα στρώματα θα μεταφέρονται σε κατάλληλες εγκαταστάσεις για διαλογή και διαχωρισμό των υλικών τους, με στόχο την ανακύκλωση ή άλλη μορφή ανάκτησης.
Υποχρεωτική χωριστή συλλογή από το 2028
Με βάση τις προβλέψεις του σχεδίου, από την 1η Ιανουαρίου 2028 προβλέπεται να καταστεί υποχρεωτική η χωριστή συλλογή των στρωμάτων ύπνου. Παράλληλα, τίθενται στόχοι για την ανακύκλωση ή ανάκτηση τουλάχιστον του 70% κατά βάρος των στρωμάτων που συλλέγονται χωριστά έως το τέλος του 2030 και του 90% έως το τέλος του 2035.
