«Διασταυρώσεις»: Ίωνος Δραγούμη & Βενιζέλου – Ο δρόμος του Εθνικού Διχασμού 

Στην καρδιά του ιστορικού κέντρου της Θεσσαλονίκης, οι παράλληλες οδοί Ίωνος Δραγούμη και Βενιζέλου, εξυπηρετούν χιλιάδες κατοίκους και επισκέπτες. Πίσω από αυτή τη συνάντηση, όμως, κρύβεται μία από τις πιο δραματικές πολιτικές αντιπαραθέσεις της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Τα δύο πρόσωπα που χάρισαν τα ονόματά τους στους δρόμους υπήρξαν πρωταγωνιστές του Εθνικού Διχασμού, μιας σύγκρουσης που σημάδεψε ανεξίτηλα την Ελλάδα στις αρχές του 20ού αιώνα. 

Βρισκόμαστε στα χρόνια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα κρίσιμο δίλημμα: να παραμείνει ουδέτερη ή να συμμετάσχει στον πόλεμο στο πλευρό της Αντάντ. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος, οραματιστής της Μεγάλης Ιδέας και πρωθυπουργός της χώρας, υποστηρίζει πως η συμμετοχή στον πόλεμο αποτελεί ιστορική ευκαιρία για την επέκταση του ελληνικού κράτους. Απέναντί του βρίσκεται ο βασιλιάς Κωνσταντίνος Α΄, ο οποίος επιμένει στην ουδετερότητα. 

Ο Ίων Δραγούμης, διπλωμάτης, διανοούμενος και από τους σημαντικότερους εκφραστές του ελληνικού εθνικισμού της εποχής, τάσσεται υπέρ του βασιλιά και ασκεί έντονη κριτική στις επιλογές του Βενιζέλου. Αν και οι δύο άνδρες επιθυμούν την ενίσχυση του ελληνισμού, οι δρόμοι τους αποκλίνουν ριζικά ως προς τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να επιτευχθεί αυτός ο στόχος. Η πολιτική αντιπαράθεση μετατρέπεται σταδιακά σε προσωπική σύγκρουση και αντανακλά τον βαθύ διχασμό που διαπερνά ολόκληρη την ελληνική κοινωνία. 

Η κορύφωση έρχεται στις 31 Ιουλίου 1920. Λίγες ώρες μετά την αποτυχημένη απόπειρα δολοφονίας κατά του Ελευθερίου Βενιζέλου στον σιδηροδρομικό σταθμό της Λυών στο Παρίσι, το κλίμα στην Αθήνα γίνεται εκρηκτικό. Ο Ίων Δραγούμης συλλαμβάνεται από άνδρες του κυβερνητικού σώματος ασφαλείας και, χωρίς να έχει οποιαδήποτε εμπλοκή στην απόπειρα, εκτελείται εν ψυχρώ στη λεωφόρο Βασιλίσσης Σοφίας. Η δολοφονία του συγκλονίζει τη χώρα και αποτελεί μία από τις πιο σκοτεινές στιγμές του Εθνικού Διχασμού, αποτυπώνοντας το μέγεθος του πολιτικού μίσους που είχε κυριαρχήσει εκείνη την περίοδο. 

Σήμερα, οι οδοί Ίωνος Δραγούμη και Βενιζέλου συναντιούνται καθημερινά μέσα στην καρδιά της Θεσσαλονίκης, υπενθυμίζοντας πως ακόμη και οι πιο πολυσύχναστοι δρόμοι της πόλης μπορούν να κρύβουν ιστορίες που άλλαξαν την πορεία της Ελλάδας.