Ενεργειακός «παίκτης» στα Βαλκάνια η Ελλάδα: Πώς ο τριπλασιασμός των εξαγωγών αερίου άλλαξε το τοπίο

Μία διττή στρατηγική σε ό,τι αφορά την επάρκεια στο φυσικό αέριο ακολούθησε και τον Αύγουστο η Ελλάδα, σύμφωνα με την πλέον πρόσφατη σχετική έκθεση της Grant Thornton: Σταθερή εισροή αερίου μέσω αγωγών από τη μία, στήριξη στην ευελιξία προ προσφέρουν οι εισαγωγές Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (ΥΦΑ) από την άλλη.

Σύμφωνα με την έκθεση, συγκεντρωτικά η τροφοδοσία της χώρας μας με φυσικό αέριο για τον τελευταίο μήνα του καλοκαιριού παρουσίασε αυτήν την εικόνα:

Supply Source	Quantity (TWh)	Share of Total Imports (%)
Pipeline Gas	4.3	59%
Liquefied Natural Gas (LNG)	3.0	41%

Αυτή η κατανομή 59/41 δείχνει την εμπιστοσύνη της αγοράς προς την προμήθεια μεγάλων όγκων αερίου μέσω των αγωγών αλλά και τη «ρεζέρβα» που προσφέρει το ΥΦΑ στις εισαγωγές, όταν για οποιονδήποτε λόγο οι αγωγοί… στερεύουν.

Σε ό,τι αφορά τα σημεία εισόδου αερίου μέσω αγωγών στην Ελλάδα, ο αγωγός στο Σιδηρόκαστρο παραμένει ο «πρωταγωνιστής», διοχετεύοντας στην επικράτεια περίπου 3,7 TWh (87%) φυσικού αερίου, κυρίως ρωσικής προέλευσης). Η Νέα Μεσήμβρια, το σημείο εισόδου του Διαδριατικού Αγωγού (TAP), συνέβαλε με τα υπόλοιπα 0,6 TWh (13%).

Σε ετήσια βάση (YoY), οι συνολικές ποσότητες φυσικού αερίου στις υποδομές του Διαχειριστή Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (ΔΕΣΦΑ) αυξήθηκαν κατά 13%, από περίπου 51 TWh σε 57 TWh. Αυτή η αύξηση οφείλεται σε τρεις βασικούς παράγοντες:

• Σταθερότητα της ροής των αγωγών: Οι συνολικές ροές μέσω των αγωγών παρέμειναν σταθερές, περίπου στα 29,5 TWh.
• Ανάπτυξη του τερματικού σταθμού ΥΦΑ: Οι εισαγωγές μέσω του τερματικού σταθμού της Ρεβυθούσσας (συγκεκριμένα από το σημείο εισόδου της Αγίας Τριάδας) αυξήθηκαν κατά 13%, φτάνοντας τα ~22,5 TWh.
• Επέκταση των FSRU: Η σημαντικότερη τεχνολογική αλλαγή παρατηρείται στο σημείο εισόδου «Αμφιτρίτη», το οποίο έφτασε τα ~5 TWh (αύξηση 4 TWh σε ετήσια βάση), υποδηλώνοντας τον κρίσιμο ρόλο της νέας υποδομής των Πλωτών Μονάδων Αποθήκευσης και Επαναεριοποίησης (FSRU).

Οι βραχυπρόθεσμοι, μηνιαίοι δείκτες υπογραμμίζουν τη λειτουργική ανθεκτικότητα του συστήματος, σύμφωνα με την έκθεση. Ενώ οι συνολικές ποσότητες στο δίκτυο του ΔΕΣΦΑ αυξήθηκαν κατά 3%, οι εισαγωγές ΥΦΑ ξεπέρασαν αυτή την τάση με αύξηση 6%.

Ραγδαία αύξηση των εξαγωγών δείχνουν τα στοιχεία κατανάλωσης ανά τομέα

Η Ελλάδα έχει μετατραπεί σε έναν υψηλής απόδοσης περιφερειακό ενεργειακό κόμβο, τονίζει η έκθεση. Αυτή η «μεταμόρφωση» οφείλεται σε μία επιθετική στρατηγικής εξαγωγών, που μεταβάλλει ριζικά το προφίλ της ζήτησης στο δίκτυο του ΔΕΣΦΑ.

Χαρακτηριστικός είναι ο τριπλασιασμός των εξαγωγών σε ετήσια βάση, οι οποίες αυξήθηκαν από ~4,5 TWh σε ~12 TWh. Μπορεί να φαίνεται παράδοξο αρχικά, αλλά αυτή η αύξηση στις εξαγωγές αποτελεί τον κύριο παράγοντα πίσω από την αύξηση των συνολικών εισαγωγών κατά 13% σε ετήσια βάση: Ενώ η εγχώρια κατανάλωση παρέμεινε σχετικά σταθερή στα ~46 TWh, το δίκτυο του ΔΕΣΦΑ αξιοποιείται κυρίως για τη διευκόλυνση της περιφερειακής διαμετακόμισης.

Η ιεράρχηση της ζήτησης για τον Αύγουστο του 2026 ακολουθεί την παρακάτω κατανομή:

• Παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας: ~4,4 TWh (60% της συνολικής εξόδου). Παρά τη διαρθρωτική ετήσια μείωση κατά 0,5 TWh, ο τομέας αυτός παρέμεινε ανθεκτικός σε μηνιαία βάση λόγω των απαιτήσεων κατά τις καλοκαιρινές περιόδους αιχμής.
• Εξαγωγές: ~1,7 TWh (23% της συνολικής εξόδου), που αντιπροσωπεύουν αύξηση 15% σε μηνιαία βάση.
• Βιομηχανική χρήση: 0,7 TWh, αύξηση 11%.
• Διανομή: ~0,6 TWh.

Η μεγάλη αύξηση, σε μηνιαία βάση, του δείκτη των εξαγωγών ίσως δείχνουν μια σταδιακή στρατηγική αποσύνδεσης της εισαγωγής και χρήσης αερίου από την ηλεκτροπαραγωγή. Αντ’ αυτού, η Ελλάδα φαίνεται πως έχει θέσει ως προτεραιότητα τη μετατροπή της σε πάροχο περιφερειακής ενεργειακής ασφάλειας.

Περιφερειακή κατανομή και βιομηχανικές επιπτώσεις

Τον Αύγουστο, το τοπίο της διανομής χαρακτηρίστηκε από τη συγκέντρωση της βιομηχανικής κατανάλωσης και τις επιπτώσεις του πληθωρισμού στη συμπεριφορά των νοικοκυριών.

Η Αττική και η Κεντρική Ελλάδα παραμένουν οι κύριοι κόμβοι κατανάλωσης, με συνολική κατανάλωση ~234 GWh. Η βιομηχανική χρήση παραμένει ο κυρίαρχος παράγοντας της διανομής, αντιπροσωπεύοντας το 82% της συνολικής ζήτησης. Αξίζει να σημειωθεί ότι η αύξηση κατά 11% της βιομηχανικής κατανάλωσης υποστηρίχθηκε από μια αισθητή επέκταση της βάσης των τελικών χρηστών, με τον αριθμό των ενεργοποιημένων βιομηχανικών χρηστών να αυξάνεται από 353 σε 376.

Μια κρίσιμη διαπίστωση προκύπτει από τον τομέα της λιανικής: παρά την ενεργοποίηση 26.788 νέων Σημείων Παράδοσης (PoD) —μια επέκταση του δικτύου κατά 4%— η πραγματική οικιακή κατανάλωση παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό περιορισμένη. Αυτό υποδηλώνει ότι, ενώ η κάλυψη της υποδομής επεκτείνεται, η κατανάλωση των μεμονωμένων νοικοκυριών περιορίζεται από τις πληθωριστικές πιέσεις.

Η απόδοση των περιφερειακών δικτύων παρουσίασε έντονες αποκλίσεις:

• Enaon EDA: Κατέγραψε αύξηση 5% σε ετήσια βάση, χάρη στη συνδυασμένη ανάπτυξη στους τομείς της βιομηχανίας και των οικιακών εγκαταστάσεων. Στο δίκτυό της περιλαμβάνονται περιοχές όπως η Θεσσαλονίκη, η Θεσσαλία (Λάρισα, Βόλος, Tρίκαλα, Καρδίτσα), η Στερεά Ελλάδα (Χαλκίδα, Λαμία κ.α.),η Κεντρική Μακεδονία (Κατερίνη κ.α.), η Δυτική Μακεδονία (Καστοριά, Φλώρινα κ.α.), η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη (Δράμα, Ξάνθη, Κομοτηνή, Αλεξανδρούπολη, Ορεστιάδα κ.α.) και η Δυτική Ελλάδα και Ήπειρος
• Hengas Networks: Υπέστη πτώση 44%, κυρίως λόγω της κατάρρευσης της κατανάλωσης στον οικιακό τομέα κατά σχεδόν 50%. Στο δίκτυό της εντάσσονται ο Δήμος Δεσκάτης Γρεβενών, ο Δήμος Παιονίας, ο Δήμος Πολυγύρου, ο Δήμος Έδεσσας, ο Δήμος Τρίπολης της Περιφέρειας Πελοποννήσου, ο Δήμος Κορίνθου, ο Δήμος Μεγαλόπολης, ο Δήμος Σκύδρας, ο Δήμος Νάουσας ο Δήμος Σπάρτης ο Δήμος Καλαμάτας, ο Δήμος Βοΐου, ο Δήμος Σερβίων και ο Δήμος Βελβεντού.

Τέλος, οι τάσεις σε μηνιαία βάση (MoM) επηρεάστηκαν από τη μείωση της ζήτησης λόγω καλοκαιρινών διακοπών. Οι οικιακοί και εμπορικοί τομείς σημείωσαν πτώση 17-18% λόγω της μειωμένης κατανάλωσης ζεστού νερού και της μειωμένης επιχειρηματικής δραστηριότητας, ενώ ο βιομηχανικός τομέας κατέγραψε πτώση 19% (φτάνοντας τα 457 GWh), καθώς τα εργοστάσια προχώρησαν σε προγραμματισμένη προληπτική συντήρηση κατά τη διάρκεια της διακοπής λόγω των διακοπών.