Aνοιχτή επιστολή μιας εκπαιδευτικού στους γονείς: Η σημασία της συνεργασίας σχολείου και οικογένειας

Στον ρόλο των εκπαιδευτικών και τη σημασία του αμοιβαίου σεβασμού στη συνεργασία σχολείου και οικογένειας, αναφέρεται με ανοιχτή επιστολή της, μέσω του TheOpinion, προς τους γονείς μαθητών η δασκάλα, υποδιευθύντρια 4ου δημοτικού της Περαίας, Θεοδώρα Ραπασάνη. 

«H παιδαγωγική πράξη περιλαμβάνει όχι μόνο την ενθάρρυνση και την επιβράβευση, αλλά και τη θέσπιση ορίων, την υπενθύμιση κανόνων και την καθοδήγηση των μαθητών προς την υπευθυνότητα και την αυτονόμησή τους», αναφέρει μεταξύ αλλων, σκιαγραφώντας έτσι μια πραγματικότητα που δύσκολα ως γονείς μπορούμε να αντιληφθούμε, εφόσον δεν είμαστε στην τάξη.

Η επιστολή

«Αγαπητοί γονείς και κηδεμόνες,

Η εύρυθμη λειτουργία του σχολείου και η ουσιαστική πρόοδος των μαθητών μας στηρίζονται σε μια σχέση εμπιστοσύνης, συνεργασίας και αμοιβαίου σεβασμού ανάμεσα στην οικογένεια και τους εκπαιδευτικούς. Κοινός στόχος όλων μας είναι η ολόπλευρη ανάπτυξη των παιδιών, η γνωστική τους πρόοδος, η συναισθηματική τους ενδυνάμωση και η διαμόρφωση υπεύθυνων, αυτόνομων και ενεργών ανθρώπων.

Με αφορμή περιστατικό που ανέδειξε την ανάγκη να υπενθυμίσουμε τις αρχές της επικοινωνίας μεταξύ γονέων και εκπαιδευτικών, θεωρούμε σημαντικό να διευκρινίσουμε ορισμένα ζητήματα που αφορούν τον ρόλο και την αποστολή του εκπαιδευτικού στο σχολικό περιβάλλον.

Ο εκπαιδευτικός δεν περιορίζεται στη μετάδοση γνώσεων. Είναι ο επαγγελματίας που οργανώνει και υλοποιεί τη μαθησιακή διαδικασία, σχεδιάζει τη διδασκαλία σύμφωνα με τους παιδαγωγικούς στόχους, αξιολογεί την πρόοδο των μαθητών, εντοπίζει δυσκολίες και αναζητά τρόπους υποστήριξής τους. Παράλληλα, διαχειρίζεται καθημερινά μια σύνθετη παιδαγωγική πραγματικότητα, μέσα στην οποία καλείται να ανταποκριθεί στις διαφορετικές ανάγκες, δυνατότητες και συμπεριφορές κάθε παιδιού.

Το έργο αυτό απαιτεί επιστημονική κατάρτιση, παιδαγωγική επάρκεια, υπευθυνότητα, συνεχή προσπάθεια και ουσιαστική αφοσίωση. Η επαγγελματική ιδιότητα του εκπαιδευτικού, η εκπαίδευση που έχει λάβει και η ευθύνη που αναλαμβάνει μέσα στην τάξη δεν μπορούν να αμφισβητούνται με απαξιωτικούς ή προσβλητικούς χαρακτηρισμούς. Ερωτήματα που διατυπώνονται με ειρωνική ή υποτιμητική διάθεση, δεν συνιστούν εποικοδομητικό διάλογο, αλλά προσβάλλουν την επαγγελματική αξιοπρέπεια του ανθρώπου που βρίσκεται καθημερινά δίπλα στα παιδιά σας και εργάζεται για την πρόοδό τους.

Αυτό, βεβαίως, δεν σημαίνει ότι ο εκπαιδευτικός βρίσκεται υπεράνω κριτικής. Κάθε γονέας έχει το δικαίωμα να εκφράζει προβληματισμούς, να ζητά διευκρινίσεις για τη διδασκαλία, την αξιολόγηση ή τη συμπεριφορά που αφορά το παιδί του και να επιδιώκει την καλύτερη δυνατή εκπαιδευτική υποστήριξή του. Η διαφωνία, όταν εκφράζεται με επιχειρήματα, ψυχραιμία και σεβασμό, μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

Ωστόσο, άλλο είναι η διατύπωση μιας εύλογης ανησυχίας και άλλο η προσωπική προσβολή, η ειρωνεία ή η ατεκμηρίωτη απαξίωση της επιστημονικής και παιδαγωγικής επάρκειας ενός εκπαιδευτικού. Η συνεργασία δεν μπορεί να οικοδομηθεί όταν η επικοινωνία μετατρέπεται σε αντιπαράθεση και όταν η προσωπική επίθεση υποκαθιστά τον διάλογο.

Παράλληλα, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι η παιδαγωγική πράξη περιλαμβάνει όχι μόνο την ενθάρρυνση και την επιβράβευση, αλλά και τη θέσπιση ορίων, την υπενθύμιση κανόνων και την καθοδήγηση των μαθητών προς την υπευθυνότητα και την αυτονόμησή τους. Κάθε παιδί είναι ξεχωριστό και χρειάζεται κατάλληλη αντιμετώπιση, υπομονή και υποστήριξη. Οι εκπαιδευτικοί οφείλουν να επιδιώκουν πάντοτε τη διατήρηση της αξιοπρέπειας των μαθητών και να επιλέγουν παιδαγωγικά κατάλληλους τρόπους επικοινωνίας. Αντίστοιχα, οι γονείς καλούνται να συνεργάζονται με το σχολείο, ώστε τυχόν δυσκολίες να αντιμετωπίζονται με νηφαλιότητα και με γνώμονα το πραγματικό συμφέρον του παιδιού.

Η αξιολόγηση της μαθησιακής πορείας, η αναγνώριση εκπαιδευτικών αναγκών και η πρόταση πρόσθετης υποστήριξης δεν αποτελούν πράξεις επίκρισης ή στιγματισμού. Αποτελούν μέρος της ευθύνης του εκπαιδευτικού να εντοπίζει τις ανάγκες των μαθητών και να συμβάλλει στην πρόοδό τους. Η συνεργασία της οικογένειας με το σχολείο είναι καθοριστική, προκειμένου να διαμορφώνονται οι κατάλληλες συνθήκες για την κάλυψη μαθησιακών κενών και την ενίσχυση της αυτοπεποίθησης κάθε παιδιού.

Θα πρέπει, επίσης, να θυμόμαστε ότι ο τρόπος με τον οποίο οι ενήλικες επικοινωνούμε μεταξύ μας αποτελεί παράδειγμα για τα παιδιά. Όταν οι μαθητές βλέπουν γονείς και εκπαιδευτικούς να συνομιλούν με σεβασμό, ακόμη και όταν διαφωνούν, διδάσκονται έμπρακτα την υπευθυνότητα, την ευγένεια, την αποδοχή της διαφορετικής άποψης και την ειρηνική επίλυση των διαφορών.

Για όλους αυτούς τους λόγους, θεωρούμε αυτονόητο ότι κάθε επικοινωνία με τους εκπαιδευτικούς του σχολείου μας θα πρέπει να πραγματοποιείται σε κλίμα ευγένειας, αξιοπρέπειας και αμοιβαίας εμπιστοσύνης. Τυχόν παράπονα ή διαφωνίες μπορούν και πρέπει να συζητούνται μέσα από τις προβλεπόμενες διαδικασίες, με την κατάλληλη ενημέρωση και, όπου χρειάζεται, με τη συνδρομή της Διεύθυνσης του σχολείου.

Ο σεβασμός προς τον εκπαιδευτικό δεν αποτελεί προσωπική απαίτηση ούτε ζήτημα κύρους. Αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ουσιαστική συνεργασία σχολείου και οικογένειας, για την εύρυθμη λειτουργία της σχολικής κοινότητας και, πρωτίστως, για την προστασία του παιδαγωγικού έργου προς όφελος των ίδιων των παιδιών.

Το σχολείο μας παραμένει ανοιχτό στον διάλογο, στις προτάσεις και στους προβληματισμούς όλων των γονέων. Προσδοκούμε, όμως, ότι η επικοινωνία μας θα διέπεται πάντοτε από αμοιβαία εκτίμηση, υπευθυνότητα και σεβασμό στον ρόλο κάθε μέλους της σχολικής κοινότητας.

Με κοινό στόχο την πρόοδο, την ασφάλεια και την ευημερία των μαθητών μας, προσβλέπουμε στη συνέχιση μιας ουσιαστικής και εποικοδομητικής συνεργασίας.

Με εκτίμηση,

Ραπασάνη Θεοδώρα

Δασκάλα ΠΕ70

Υποδιευθύντρια 4^ουΔημ. Σχ. Περαίας»