The Lancet: Οι δύο μεγαλύτεροι κίνδυνοι για την ανθρωπότητα τα επόμενα χρόνια
Ένα σημαντικό στοιχείο είναι ότι δεν δρουν από μόνοι τους αλλά ο ένας επιδεινώνει τον άλλο με άγνωστες ακόμη συνέπειες...
Οι πραγματικές απειλές για την υγεία μας τον 21ο αιώνα δεν είναι αυτές που ακούμε πιο συχνά στα ειδησεογραφικά δελτία. Σύμφωνα με μεγάλη διεθνή μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet, η ζωή των ανθρώπων μέχρι το τέλος του αιώνα θα καθοριστεί από… δεκαεπτά διαφορετικούς κινδύνους που συνδέονται και έχουν να κάνουν με τον τρόπο που ζούμε, με τις αποφάσεις που παίρνουν οι κυβερνήσεις, με το περιβάλλον, με την τεχνολογία και με τις συγκρούσεις μεταξύ χωρών.
Δύο από αυτούς τους κινδύνους ξεχωρίζουν γιατί, αν ή όταν γίνουν πραγματικότητα, θα μπορούσαν να οδηγήσουν ακόμη και στην εξαφάνιση μεγάλου μέρους της ανθρωπότητας. Ο πρώτος είναι μια πυρηνική σύγκρουση και ο δεύτερος η κακόβουλη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, πχ για να κατασκευαστούν βιολογικά όπλα. Οι υπόλοιποι δεκαπέντε κίνδυνοι είναι πιο «συνηθισμένοι», αλλά εξίσου σοβαροί. Ανάμεσά τους βρίσκονται η μόλυνση του αέρα που αναπνέουμε, η ανθεκτικότητα των μικροβίων στα αντιβιοτικά που κάνει τις λοιμώξεις πιο δύσκολες στη θεραπεία, ο υποσιτισμός των παιδιών, η κλιματική αλλαγή, οι πόλεμοι, η μείωση της βοήθειας που δίνουν οι πλούσιες χώρες στις φτωχότερες για θέματα υγείας, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, η υψηλή αρτηριακή πίεση, οι μεγάλες διαφορές στα εισοδήματα, η χαμηλή εκπαίδευση, οι φυσικές πανδημίες, η παχυσαρκία, τα προβλήματα ψυχικής υγείας, το κάπνισμα και το γεγονός ότι οι άνθρωποι γερνούν χωρίς να έχουν καλή υγεία. Κάθε ένας από αυτούς τους παράγοντες μπορεί να προκαλέσει, μέχρι το 2100 μεγάλες απώλειες. Το σημαντικό είναι ότι αυτοί οι κίνδυνοι δεν δρουν από μόνοι τους αλλά ο ένας επιδεινώνει τον άλλο. Για παράδειγμα, η φτώχεια και η χαμηλή εκπαίδευση κάνουν τους ανθρώπους πιο ευάλωτους στην κλιματική αλλαγή και στις ασθένειες. Ανάλογοι συσχετισμοί υπάρχουν σε όλους τους κινδύνους.
Όπως εξηγεί ο επικεφαλής της μελέτης J. Stephen Morrison το βασικό μήνυμα είναι ότι οι κυβερνήσεις και οι διεθνείς οργανισμοί οφείλουν να σταματήσουν να σκέφτονται βραχυπρόθεσμα και τοπικά. «Οι πρόσφατες κρίσεις μάς έδειξαν πόσο γρήγορα μπορούν να αλλάξουν τα πράγματα. Χρειαζόμαστε έναν πιο συστηματικό τρόπο να εντοπίζουμε τους κινδύνους και να προετοιμαζόμαστε γι’ αυτούς». Προτείνονται τρεις βασικές κατευθύνσεις, πρώτη να φτιάξουμε συστήματα υγείας που να αντέχουν σε μεγάλες κρίσεις, δεύτερη να επενδύσουμε σε νέες λύσεις εκεί που σήμερα λείπουν και τρίτη να παρακολουθούμε καλύτερα τους νέους κινδύνους που εμφανίζονται. Οι δε αποφάσεις που παίρνουμε σήμερα σε θέματα υγείας, οικονομίας, περιβάλλοντος, ασφάλειας και τεχνολογίας θα καθορίσουν πόσο καλά ή πόσο άσχημα θα ζήσουν οι επόμενες γενιές. “Η δύναμη να αλλάξουμε την πορεία παραμένει ακόμη στα χέρια μας, αρκεί να την χρησιμοποιήσουμε… έγκαιρα”