Dating apps: Κι αν υπάρχει κάποιος καλύτερος;

Η πληθώρα επιλογών, η ευαισθησία στην απόρριψη και η δυσκολία να δώσουμε χρόνο σε μια γνωριμία

Dating apps: Κι αν υπάρχει κάποιος καλύτερος;
Unsplash

Αρθρογραφεί στο TheOpinion η Κυριακή Λέντζιου, Κλινική Ψυχολόγος BSc, MSc, PhD© – Ψυχοθεραπεύτρια, Κλινική Υπνοθεραπεύτρια – Τραυματοθεραπεύτρια EMDR Οικογενειακή Συστημική Θεραπεύτρια – Συμβουλευτική Ζεύγους

Το ραντεβού πήγε καλά. Η κουβέντα κύλησε, γελάσατε και, λίγο πριν φύγετε, είπατε να τα ξαναπείτε. Στον δρόμο για το σπίτι ανοίγεις πάλι την εφαρμογή. Από συνήθεια, λες. Κι όμως, πριν καλά καλά σκεφτείς αν θα ήθελες να ξαναδείς τον άνθρωπο που μόλις γνώρισες, έχεις αρχίσει να τον συγκρίνεις με κάποιον που δεν έχεις συναντήσει ποτέ.

«Γνωρίζω κόσμο, αλλά τίποτα δεν προχωράει». Είναι μια φράση που ακούγεται στη θεραπεία. Η συζήτηση συχνά ξεκινά από ένα ραντεβού που δεν είχε συνέχεια ή από ένα μήνυμα που έμεινε αναπάντητο. Σιγά σιγά αναδύεται η κούραση του να αρχίζεις ξανά. Λες τα ίδια πράγματα για τον εαυτό σου, προσπαθείς να καταλάβεις αν υπάρχει αμοιβαίο ενδιαφέρον και, όταν η επικοινωνία σταματά, μένεις με μια απορία. Μήπως διάλεξες λάθος; Μήπως έκανες εσύ κάτι λάθος;

Η σύγκριση συνεχίζεται και μετά το ραντεβού

Οι εφαρμογές γνωριμιών μάς δίνουν τη δυνατότητα να συναντήσουμε ανθρώπους που δύσκολα θα συναντούσαμε στην καθημερινότητά μας. Κάνουν επίσης πολύ εύκολο να επιστρέψουμε στην αναζήτηση όσο ακόμη προσπαθούμε να καταλάβουμε πώς νιώσαμε σε μια συνάντηση. Αυτό αλλάζει κάτι σημαντικό στον ρυθμό της γνωριμίας. Η επόμενη επιλογή είναι ήδη μπροστά μας, πριν προλάβουμε να σκεφτούμε τι μας άφησε η προηγούμενη.

Ο ψυχολόγος Μπάρι Σβαρτς και οι συνεργάτες του περιέγραψαν δύο τρόπους με τους οποίους παίρνουμε αποφάσεις. Άλλοτε αναζητούμε την καλύτερη δυνατή επιλογή και άλλοτε αποφασίζουμε με βάση το αν μια επιλογή καλύπτει τα κριτήρια που έχουν σημασία για εμάς. Όταν θέλουμε να βεβαιωθούμε ότι διαλέξαμε το καλύτερο, η σύγκριση μπορεί να συνεχίζεται και μετά την απόφαση (Schwartz et al., 2002). Στις γνωριμίες, αυτή η αμφιβολία χωράει σε μια φράση. «Κι αν υπάρχει κάποιος που μου ταιριάζει περισσότερο;»

Η έρευνα για τις διαδικτυακές γνωριμίες δείχνει πώς μπορεί να εκδηλωθεί αυτή η δυσκολία. Σε μια σειρά μελετών, οι συμμετέχοντες απέρριπταν συχνότερα προφίλ όσο προχωρούσαν στην αξιολόγηση διαδοχικών επιλογών (Pronk & Denissen, 2020). Σε άλλη πειραματική μελέτη, η έκθεση σε περισσότερα προφίλ αύξησε την αίσθηση ότι οι επιλογές ήταν υπερβολικά πολλές και τον φόβο της ζωής χωρίς σύντροφο, ενώ μείωσε την αυτοεκτίμηση των συμμετεχόντων (Thomas et al., 2022).

Αξίζει να προσέξουμε τι ακριβώς συγκρίνουμε μετά από ένα ραντεβού. Από τον άνθρωπο που συναντήσαμε θυμόμαστε την αμηχανία στα πρώτα λεπτά, μια κουβέντα που δεν κύλησε ή κάτι που μας ξένισε. Από ένα καινούργιο προφίλ έχουμε λίγες φωτογραφίες και δυο γραμμές. Τα υπόλοιπα τα συμπληρώνουμε εμείς. Είναι εύκολο να αποδώσουμε σε κάποιον που δεν γνωρίζουμε ακόμη όλα όσα θα θέλαμε να βρούμε.

Τι μας ανακουφίζει στην ιδέα του επόμενου;

Μια γνωριμία μπορεί να γίνει πιο απαιτητική ακριβώς τη στιγμή που αρχίζει να μας ενδιαφέρει. Θέλουμε να στείλουμε και φοβόμαστε μήπως φανεί ότι θέλουμε περισσότερο. Θέλουμε να ξαναδούμε τον άλλον και χρειάζεται να περιμένουμε για να μάθουμε αν θέλει κι εκείνος το ίδιο. Μια καινούργια συνομιλία μπορεί τότε να προσφέρει προσωρινή ανακούφιση. Για λίγο, η απάντηση που περιμένουμε μοιάζει να έχει μικρότερη σημασία.

Ο τρόπος με τον οποίο έχουμε μάθει να βιώνουμε την εγγύτητα επηρεάζει το πώς αντιδρούμε σε αυτή την αβεβαιότητα. Η έρευνα για τον δεσμό στην ενήλικη ζωή περιγράφει πώς, όταν νιώθουμε ανασφάλεια σε μια σχέση, μπορεί να αναζητούμε πιο έντονα επιβεβαίωση ή να παίρνουμε αποστάσεις για να αισθανθούμε λιγότερο εκτεθειμένοι (Mikulincer & Shaver, 2016).

Στα dating apps αυτό μπορεί να φανεί με διαφορετικούς τρόπους. Κάποιος κοιτάζει διαρκώς το κινητό, προσπαθώντας να καταλάβει τι σημαίνουν λίγες ώρες σιωπής. Κάποιος άλλος αρχίζει να σκέφτεται όσα του λείπουν από τη γνωριμία ακριβώς όταν αυτή αποκτά σημασία. Και στις δύο περιπτώσεις έχει ενδιαφέρον η στιγμή που ανοίγουμε ξανά την εφαρμογή. Θέλουμε πράγματι να γνωρίσουμε κάποιον άλλο; Ή προσπαθούμε να ηρεμήσουμε επειδή έχει αρχίσει να μας νοιάζει η απάντηση ενός συγκεκριμένου ανθρώπου;

Όταν η σιωπή γίνεται προσωπική

Ένα μήνυμα που δεν ήρθε αφήνει χώρο για πολλές ερμηνείες. Συχνά, όμως, επιστρέφουμε σε εκείνη που πονάει περισσότερο. «Μίλησα πολύ». «Έδειξα ότι μου άρεσε». «Αν ήμουν πιο ενδιαφέρουσα, θα είχε στείλει». Μέσα σε λίγες ώρες, η σκέψη «δεν έχει απαντήσει ακόμη» μπορεί να έχει γίνει «πάλι δεν ήμουν αρκετή».

Αυτό συνδέεται με την ευαισθησία στην απόρριψη. Όταν περιμένουμε με αγωνία ότι ο άλλος θα μας απορρίψει, είναι πιο εύκολο να ερμηνεύσουμε μια αμφίσημη συμπεριφορά ως απόρριψη, ακόμη κι όταν ξέρουμε ελάχιστα για το τι συνέβη (Downey & Feldman, 1996).

Όταν τέτοιες εμπειρίες επαναλαμβάνονται, μπορεί να μπούμε στο επόμενο ραντεβού ήδη απασχολημένοι με το πώς θα μας δει ο άλλος. Προσέχουμε πόσο μιλάμε, τι δείχνουμε, ποιος θα στείλει πρώτος. Κι όταν γυρίζουμε σπίτι, μπορούμε να θυμηθούμε με ακρίβεια τη στιγμή που ίσως φανήκαμε αμήχανοι, αλλά δυσκολευόμαστε να απαντήσουμε σε κάτι πιο απλό. Περάσαμε καλά;

Πόσο χρόνο δίνουμε σε μια γνωριμία;

Υπάρχουν ραντεβού που τελειώνουν και ξέρουμε ότι δεν θέλουμε να ξαναδούμε τον άλλον. Υπάρχουν κι εκείνα από τα οποία φεύγουμε με μια μικρή περιέργεια. Μας έμεινε κάτι που είπε. Γελάσαμε σε μια στιγμή που δεν το περιμέναμε. Για λίγη ώρα μιλούσαμε χωρίς να παρακολουθούμε διαρκώς πώς φαινόμαστε. Μια δεύτερη συνάντηση μπορεί να ξεκινήσει απλώς από εκεί.

Η οικειότητα χρειάζεται χρόνο, γιατί στην αρχή έχουμε λίγες πληροφορίες ο ένας για τον άλλον. Χρειάζεται και κάποια ανοχή στην αμηχανία. Μια κουβέντα που για λίγο κόλλησε ή μια διαφορά που μας ξάφνιασε μπορεί να αποκτήσει άλλη σημασία όταν γνωριστούμε καλύτερα. Αυτό έχει χώρο να συμβεί όταν υπάρχει αμοιβαίο ενδιαφέρον και νιώθουμε άνετα να συνεχίσουμε.

Αν πιάνουμε τον εαυτό μας να ανοίγει την εφαρμογή αμέσως μετά το ραντεβού, μπορούμε κάποιες φορές να περιμένουμε ως την επόμενη μέρα. Να αφήσουμε λίγο χρόνο να περάσει και να δούμε τι μας έμεινε από τη συνάντηση. Πώς ένιωθα μαζί του; Μου έβγαινε να μιλήσω όπως μιλάω συνήθως; Υπάρχει κάτι που θα ήθελα ακόμη να μάθω γι’ αυτόν τον άνθρωπο;

Το «κι αν υπάρχει κάποιος καλύτερος;» μπορεί να μείνει ανοιχτό όσο συνεχίζουμε να ψάχνουμε. Το «θέλω να σε ξαναδώ;» ζητά κάτι πιο απλό. Να δώσουμε λίγη προσοχή σε αυτό που νιώσαμε με τον άνθρωπο που ήταν πράγματι απέναντί μας.

Βιβλιογραφία

  • Downey, G., & Feldman, S. I. (1996). Implications of rejection sensitivity for intimate relationships. Journal of Personality and Social Psychology, 70(6), 1327–1343. Άρθρο
  • Mikulincer, M., & Shaver, P. R. (2016). Attachment in adulthood: Structure, dynamics, and change (2η έκδ.). Guilford Press. Βιβλίο
  • Pronk, T. M., & Denissen, J. J. A. (2020). A rejection mind-set: Choice overload in online dating. Social Psychological and Personality Science, 11(3), 388–396. Άρθρο
  • Schwartz, B., Ward, A., Monterosso, J., Lyubomirsky, S., White, K., & Lehman, D. R. (2002). Maximizing versus satisficing: Happiness is a matter of choice. Journal of Personality and Social Psychology, 83(5), 1178–1197. Άρθρο
  • Thomas, M. F., Binder, A., & Matthes, J. (2022). The agony of partner choice: The effect of excessive partner availability on fear of being single, self-esteem, and partner choice overload. Computers in Human Behavior, 126, 106977. Άρθρο