Θα σκάσει τελικά η οικονομική «φούσκα» της τεχνητής νοημοσύνης;

Επανέρχονται οι φόβοι για «σκάσιμο» της οικονομικής «φούσκας» που δημιουργεί η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, λόγω του μαζικού sell-off μετοχών στα παγκόσμια χρηματιστήρια που έφερε η ανάδειξη των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ.

Σε άρθρο γνώμης στους Financial Times, επισημαίνεται ότι, παρά την αποδεδειγμένη χρησιμότητα της τεχνολογίας, ο κλάδος παρουσιάζει προβλήματα βιωσιμότητας που θυμίζουν την κρίση των dot-com πριν περίπου 25 χρόνια.

Διαρθρωτικές αδυναμίες και κυκλική χρηματοδότηση

Η ανάλυση εστιάζει στα υψηλά επίπεδα δανεισμού και στην αμφισβητούμενη κερδοφορία των επενδύεων στο AI. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί, επίσης, το φαινόμενο της κυκλικής χρηματοδότησης, αφού σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS), σχεδόν το 29% των επενδυτικών συναλλαγών εταιρειών AI αφορά άλλες εταιρείες του ίδιου κλάδου. Επιπλέον, περισσότερο από το 50% των εισερχόμενων επενδύσεων σε επιχειρήσεις AI προέρχεται από ομοειδείς εταιρείες.

Η δομή αυτή εγκυμονεί τον κίνδυνο για ένα «κυκλικό εκτελεστικό απόσπασμα» σε περίπτωση συστημικής κρίσης, χαριτολογεί η αρθρογράφος Κέιτ Μάρτιν.

Καταλυτικές οι αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές

Ενώ το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ προσέφερε αρχικά πρόσκαιρη ανακούφιση στις αγορές —πιέζοντας παράλληλα την τιμή του πετρελαίου Brent κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι λόγω προσδοκιών για αποκλιμάκωση της σύγκρουσης με το Ιράν—, οι επενδυτές δεν μπόρεσαν να αγνοήσουν το ισχυρό σήμα απόρριψης της ανεξέλεγκτης ανάπτυξης υποδομών AI που έστειλαν οι αμερικανοί ψηφοφόροι.

Σε πολλές πολιτείες υπερψηφίστηκαν μέτρα για τον περιορισμό ή την αναστολή κατασκευής γιγαντιαίων κέντρων δεδομένων (data centers) λόγω της τεράστιας κατανάλωσης ενέργειας και νερού. Σύμφωνα με τη Citadel Securities (Frank Flight), η ανάγκη εξασφάλισης εναλλακτικών τοποθεσιών, αδειών και ηλεκτρικής ισχύος θα επιφέρει σημαντικές καθυστερήσεις, αύξηση του κόστους και συγκράτηση της βραχυπρόθεσμης κατασκευαστικής δραστηριότητας για έργα που βασίζονται σε υψηλή μόχλευση κεφαλαίων.

Οι κραδασμοί στις αγορές και η προτετοιμασία για τα χειρότερα

Η πίεση αποτυπώθηκε έντονα στις αγορές την περασμένη Πέμπτη, με τον δείκτη Nasdaq Composite να υποχωρεί κατά 5% (τη μεγαλύτερη πτώση των τελευταίων 19 μηνών). Εταιρείες με αποκλειστική έκθεση στην AI δέχθηκαν τα ισχυρότερα πλήγματα:

• CoreWeave: -10% στη συνεδρίαση (συνολική πτώση 70% από τα υψηλά Μαΐου).
• Sandisk: -22%.
• Micron: -17%.

Αναφορικά με το χειρότερο σενάριο μιας πλήρους διόρθωσης, η TS Lombard (Dario Perkins) εκτιμά ότι μια ενδεχόμενη κατάρρευση θα μπορούσε να προκαλέσει πτώση τουλάχιστον 30% στις αμερικανικές μετοχές (επαναφέροντας τα μερίδια του τεχνολογικού τομέα στα επίπεδα προ της περιόδου ChatGPT) και να πυροδοτήσει πιστωτικές ζημίες έως και 200 δισ. δολαρίων μέσω κύματος αθετήσεων πληρωμών. Στο περιβάλλον αυτό, τα κρατικά ομόλογα των ΗΠΑ και οι μετοχές εκτός Αμερικής προβάλλονται ως τα βασικά καταφύγια των επενδυτών.