Όταν οι γέφυρες… “βυθίζονται”
Αρκεί η σχετική... σήμανση ενημέρωσης και προειδοποίησης των οδηγών και διερχομένων;
Η συγκεκριμένη χρησιμοποιείται κατά βάση από τον αγροτικό κόσμο της περιοχής, ωστόσο παρά τα προειδοποιητικά σήματα κυκλοφορίας υπάρχουν αναφορές ότι κατά περιόδους γίνεται διέλευση και φορτηγών βαρέως τύπου, προκειμένου να αποφύγουν τα διόδια των Μαλγάρων!

Η καθίζηση στη γέφυρα του παράδρομου Μαλγάρων-Κλειδίου, δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό, ούτε είναι η πρώτη φορά που η περιοχή και ο Λουδίας αντιμετωπίζουν τέτοια ζητήματα. Ήδη από το 2022 η παλιά μεταλλική γέφυρα αναφερονταν στις διαμαρτυρίες κατοίκων και διερχομένων ως εγκαταλελειμμένη, με σκουριασμένα στοιχεία και φθορές, χωρίς συντήρηση για δεκαετίες. Παρόμοια προβλήματα εμφανίζονται κι αλλού στον νομό. Το 2020 υπήρξε πρόβλημα σε γέφυρα στη Θέρμη, ενώ και στη γέφυρα του Αξιού απαιτούνταν εκτεταμένες εργασίες ενίσχυσης. Ακόμα και σε τμήματα του κύριου δικτύου χρειάστηκαν επείγουσες παρεμβάσεις, δείχνοντας ότι καμία υποδομή δεν μένει άτρωτη χωρίς συντήρηση
Υπάρχουν συμβάσεις και έργα για οπτικούς ελέγχους γεφυρών ενώ γίνονται προσπάθειες για «έξυπνες» γέφυρες και οργανωμένους ελέγχους. Ωστόσο, η πρόσφατη καθίζηση στον παράδρομο Μαλγάρων-Κλειδίου αποδεικνύει ότι σε δευτερεύοντα δίκτυα και παλιές κατασκευές το ενδιαφέρον παραμένει… περιορισμένο. Η αυτοψία από την Υποδιεύθυνση Τεχνικών Έργων της Μητροπολιτικής Ενότητας Θεσσαλονίκης φυσικά είναι αναγκαία αλλά δεν αρκεί από μόνη της. Χρειάζεται να ενταχθεί σε ένα ευρύτερο, συστηματικό πλαίσιο τακτικών ελέγχων, αξιοποιώντας την τεχνογνωσία που ήδη υπάρχει, με ενόργανη παρακολούθηση και προτεραιότητα στις πολύ παλιές κατασκευές, καλή ώρα. ΠΑΛΙΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΑΛΙΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ
Το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, μέσω του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών και του Εργαστηρίου Κατασκευών Οπλισμένου Σκυροδέματος και Φέρουσας Τοιχοποιίας, αναπτύσσει από το 2023 καινοτόμες λύσεις για τον ταχύ έλεγχο της στατικότητας υφιστάμενων γεφυρών. Παράλληλα, εθνικές εκθέσεις κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου εδώ και χρόνια. Η έκθεση της Dianeosis “Γέφυρες & Υποδομές στην Ελλάδα-Πώς θα σώσουμε τον εθνικό δομικό μας πλούτο” καταγράφει περίπου 2.500-3.000 γέφυρες μήκους άνω των 6 μέτρων στη χώρα, πολλές από τις οποίες κατασκευάστηκαν μεταξύ 1950 και 1980 και έχουν ξεπεράσει το… προσδόκιμο ζωής τους. Να σημειωθεί ότι μόνο 500 γέφυρες είχαν ελεγχθεί από το 2008 έως το 2019 ΠΡΟΣΕΙΣΜΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΓΕΦΥΡΩΝ
Η έλλειψη προληπτικής συντήρησης, τακτικών αυτοψιών και ουσιαστικού ενδιαφέροντος οδηγεί σε επαναλαμβανόμενα προβλήματα, κινδύνους για την ασφάλεια και οικονομικές επιβαρύνσεις από τις διακοπές. Όμως οδηγεί και σε αχρείαστα μποτιλιαρίσματα για εργαζόμενους που επιστρέφουν από τη δουλειά στα σπίτια τους όπως σήμερα. Έτσι το ζητούμενο παραμένει η μετάβαση από την… πυροσβεστική λογική σε μια προληπτική στρατηγική ή όπως συνηθίζεται τελευταία έστω η δημιουργία ενός ακόμη… κουμπαρά (βλ για την απορρύπανση Θερμαικού) ώστε να συντηρήσουμε τις γέφυρες και να μην απειλούμαστε από τις ξεχασμένες υποδομές μας (Εθνικό Σύστημα Εποπτείας Γεφυρών)


Έκθεση του Υπουργείου Περιβάλλοντος για τη διαχείριση κινδύνων πλημμύρας στην Κεντρική Μακεδονία (2024) μιλάει γενικά για τις περιοχές κινδύνου πλημμύρας που περιλαμβάνουν πεδινά τμήματα κοντά σε ποταμούς, ρέματα και θάλασσα γύρω από τη Θεσσαλονίκη. Εκεί υπάρχουν γέφυρες, δρόμοι και τεχνικά έργα που μπορεί να πλημμυρίσουν ή να υποστούν ζημιές σε έντονες βροχές. Οι κύριες περιοχές κινδύνου που αναφέρει κοντά στη Θεσσαλονίκη είναι οι χαμηλές ζώνες λεκάνης Αξιού-Λουδία-Γαλλικού (περιλαμβάνει περιοχές Δέλτα, Χαλάστρα, Ωραιόκαστρο κλπ.) Ρέματα γύρω από Θέρμη, Πολίχνη, Ευκαρπία, Περαία, Θερμαϊκό. Παραθαλάσσιες και πεδινές περιοχές που επηρεάζονται από υπερχείλιση ρεμάτων. Τονίζει ότι σε τέτοιες θέσεις χρειάζονται καλύτερα έργα προστασίας, καθαρισμούς κοίτης και παρακολούθηση υποδομών -όπως γέφυρες- για να μην υπάρχουν προβλήματα από πλημμύρες ή καθιζήσεις εδάφους. Η έκθεση ασχολείται με πλημμύρες και όχι με στατικότητα γεφυρών. Για τον Λουδία επισημαίνει ότι η περιοχή είναι ευάλωτη σε πλημμύρες που μπορεί να πλήξουν δρόμους και γέφυρες, γι’ αυτό προτείνει μέτρα προστασίας όπως ο καλύτερος καθαρισμός της κοίτης του ποταμού, έργα για να μην υπερχειλίζει το νερό, παρακολούθηση των δρόμων και των γεφυρών ώστε να μην πάθουν ζημιές. Αυτή η έκθεση… 122 σελίδων δεν τη διαβάζει ο μέσος πολίτης. Είναι ένα τεχνικό-επιστημονικό έγγραφο υπουργείου (Γενική Διεύθυνση Υδάτων) για να συμμορφωθεί με ευρωπαϊκή οδηγία για τις πλημμύρες. Την μελετούν κυρίως υπηρεσίες του κράτους, της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας (Πολιτική Προστασία, Τμήματα Πολεοδομίας, Τεχνικά Έργα, Δασαρχεία). Δήμοι όταν σχεδιάζουν έργα, δρόμους, γέφυρες ή ρυθμίζουν δόμηση. Ολόκληρη η τεχνική έκθεση Μηχανικοί, γεωλόγοι, υδρολόγοι και μελετητές που κάνουν μελέτες για αντιπλημμυρικά έργα, νέους δρόμους ή άδειες οικοδομών. Επίσης υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για να ελέγξει ότι η Ελλάδα κάνει σωστά τη δουλειά της και στελέχη συναρμοδίων υπουργειων για γενικότερο σχεδιασμό. Είναι εργαλείο για φορείς που αποφασίζουν πού χτίζουμε, πού βάζουμε γέφυρες, που τις στηρίζουμε γιατί καταρρέουν και πού χρειαζόμαστε προστασία από πλημμύρες. Γι’ αυτό – ίσως και για άλλους λόγους που δεν γνωρίζουμε- είναι γραμμένη με τόσες πολλές τεχνικές λεπτομέρειες που αν δεν έχεις δίπλωμα πολιτικού μηχανικού δεν βγάζεις άκρη…

Ολόκληρη η ανακοίνωση για τη διακοπή της κυκλοφορίας στη γέφυρα μεταξύ Μαλγάρων – Κλειδίου, στο ύψος του Λουδία από την αντιπεριφέρεια Θεσσαλονίκης: Σχετικά με τη γέφυρα στον παράδρομο της εθνικής οδού Θεσσαλονίκης – Αθηνών, μεταξύ Μαλγάρων και Κλειδίου στο ύψος του Λουδία, όπου έχει διακοπεί η κυκλοφορία των οχημάτων από τις 15.00 μ.μ. σας ενημερώνουμε ότι πρόκειται για μεταλλική γέφυρα τύπου Bailey με ξύλινο κατάστρωμα. Κατασκευάστηκε το 1950 στον οδικό άξονα της παλιάς εθνικής Θεσσαλονίκης – Βέροιας για να ενώσει οδικά τους νομούς Θεσσαλονίκης και Ημαθίας. Είχε συντηρηθεί στο πρόσφατο παρελθόν και είναι σε εξέλιξη οι διαδικασίες των υπηρεσιών της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας για την εκ νέου συντήρηση της. Στη συγκεκριμένη γέφυρα επιτρέπεται μόνο η κυκλοφορία ΙΧ αυτοκινήτων και αγροτικών μηχανημάτων που δεν υπερβαίνουν τους 5 τόνους, ενώ υπάρχει και η σχετική σήμανση ενημέρωσης και προειδοποίησης των οδηγών. Χρησιμοποιείται κατά βάση από τον αγροτικό κόσμο της περιοχής, ωστόσο παρά τα προειδοποιητικά σήματα κυκλοφορίας, υπάρχουν αναφορές ότι κατά περιόδους γίνεται διέλευση και φορτηγών βαρέως τύπου, προκειμένου να αποφύγουν τα διόδια των Μαλγάρων. Σε συνεννόηση με την Τροχαία η κυκλοφορία επί της γέφυρας έχει διακοπεί. Κλιμάκιο της Υποδιεύθυνσης Τεχνικών Έργων της Μητροπολιτικής Ενότητας Θεσσαλονίκης θα διενεργήσει αύριο αυτοψία για να ελέγξει την στατικότητά της.
Η ανακοίνωση της αντιπεριφέρειας (18 /6/2026)
Κλιμάκιο μηχανικών της Υποδιεύθυνσης Τεχνικών Έργων της Μητροπολιτικής Ενότητας Θεσσαλονίκης, πραγματοποίησε σήμερα, αυτοψία στη γέφυρα που βρίσκεται στον παράδρομο Μαλγάρων – Κλειδίου, στο ύψος του Λουδία. Δεν διαπιστώθηκαν προβλήματα στατικότητας, (κλίση ή καθίζηση) της σιδερένιας γέφυρας. Το κλιμάκιο εντόπισε φθορές στο ξύλινο κατάστρωμα, λόγω της κακής χρήσης της γέφυρας. Συγκεκριμένα, – αν και είχε συντηρηθεί στο πρόσφατο παρελθόν- ,διαπίστωσε ότι έχει καταπονηθεί, εξαιτίας της συνεχούς διέλευσης φορτηγών βαρέως τύπου, παρά το γεγονός ότι υπάρχουν προειδοποιητικές πινακίδες απαγόρευσης οχημάτων άνω των 5 τόνων, καθώς και σήμανση για ιδιαίτερα χαμηλές ταχύτητες διέλευσης. Οι αρμόδιες υπηρεσίες θα προχωρήσουν στην άμεση αποκατάσταση του ξύλινου καταστρώματος, ώστε η γέφυρα να δοθεί σύντομα στην κυκλοφορία, καθώς οι κυριότεροι χρήστες της είναι οι αγρότες της ευρύτερης περιοχής και οι ανάγκες μετακινήσεων τους μεσούσης της καλλιεργητικής περιόδου, είναι πολλές. Στο μεταξύ, για λόγους ασφάλειας των οδηγών, σε συνεννόηση με την Τροχαία, θα συνεχίσει να ισχύει η απαγόρευση κυκλοφορίας επί της γέφυρας. Ήδη από χτες, βαν ταχείας επέμβασης στο οδικό δίκτυο, της Αντιπεριφέρειας Θεσσαλονίκης, έχει τοποθετήσει πλαστικά στηθαία (τύπου new jersey), αναλάμποντες φανούς και πινακίδες απαγόρευσης της κυκλοφορίας στις δύο εισόδους της γέφυρας από τα Μάλγαρα και από το Κλειδί. Πέραν της προσωρινής λύσης αποκατάστασης της κυκλοφορίας, η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας έχοντας έτοιμη μελέτη και εξασφαλισμένη χρηματοδότηση, κινεί ήδη τη διαγωνιστική διαδικασία για το «ξήλωμα» του ξύλινου καταστρώματος και την τοποθέτηση σιδερένιου, σε συνδυασμό με νέα συντήρηση του μεταλλικού σκελετού της γέφυρας»