Κι άλλα «φρούτα» από νέες εμπορικές συμφωνίες της ΕΕ

Το αφορολόγητο όριο για ελαιόλαδο από Τυνησία είναι 57.600 τόνοι τον χρόνο, αλλά υπάρχει πρόταση να γίνει διπλασιασμός εξαγωγών στην ΕΕ σε… 100.000 τόνους τη στιγμή που η παραγωγή της φτάνει σε 400.000 με 500.000 τόνους τη σεζόν

Οι χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ετοιμάζονται να δεχτούν κι άλλα αγροτικά προϊόντα  χάρη σε νέες εμπορικές συμφωνίες που μάλλον θα αλλάξουν τη διατροφή μας αφού θα είναι και πιο φθηνά. Συμφωνία με την Ινδονησία θα μας φέρνει στο τραπέζι, εκτός από φρούτα και λαχανικά, φοινικέλαιο, κακάο, καφέ και μπαχαρικά. Το νέο ντιλ, καταργεί τους δασμούς σε πάνω από το 90% των προϊόντων και επιτρέπει να εξάγουμε ως ΕΕ αγροτικά προϊόντα αξίας ενός δισεκατομμυρίου ευρώ. Την ίδια στιγμή, οι συνομιλίες με την Ινδία προχωρούν γρήγορα και μπορεί να υπογραφεί εμπορική συμφωνία με την ΕΕ ακόμα και τον επόμενο μήνα, τον Φεβρουάριο του 2026. Αυτό σημαίνει ότι θα φτάνουν στις αγορές μας… ρύζι (!) μπαχαρικά, τσάι, καφές, φρούτα, λαχανικά, κρέας και γαλακτοκομικά.  Οι δασμοί θα πέσουν επίσης σε πάνω από το 90% των προϊόντων, οι εξαγωγές της Ινδίας προς χώρες μέλη της ΕΕ θα αυξηθούν κατά 20% σε αγροτικά και επεξεργασμένα τρόφιμα. Στη Νοτιοανατολική Ασία, οι διαπραγματεύσεις με τη Μαλαισία που ξεκίνησαν το 2025 μπορεί να ολοκληρωθούν μέχρι το 2027 και θα μας φέρουν κι άλλα τροπικά φρούτα και -ίσως άγνωστα- θαλασσινά. Οι Φιλιππίνες θα εξάγουν μπανάνες και ανανάδες, καρύδες, ψάρια και γαρίδες, περνώντας από απλές προνομιακές ρυθμίσεις σε πλήρη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου.

Από την Τυνησία, με τη συμφωνία που υπάρχει από το 1998 θα συνεχίσουμε να παίρνουμε ελαιόλαδο και άλλα μεσογειακά φρούτα και λαχανικά. Το αφορολόγητο όριο για ελαιόλαδο είναι 57.600 τόνοι τον χρόνο, αλλά υπάρχει πρόταση να γίνει… 100.000 τόνοι (!) τη στιγμή που η παραγωγή της Τυνησίας φτάνει σε ρεκόρ 400.000 με 500.000 τόνους για τη σεζόν 2025-2026. Τέλος, από άλλες αφρικανικές χώρες μέσω ειδικών οικονομικών συμφωνιών, θα έρχονται βοδινό κρέας από τη Μποτσουάνα, ψάρια από τη Ναμίμπια, κακάο, καφές, μπανάνες, ζάχαρη και φρούτα από χώρες όπως η Γκάνα και η Ακτή Ελεφαντοστού.  Όλα αυτά τα προϊόντα πρέπει να ακολουθούν τους αυστηρούς κανόνες της Ευρώπης, όπως να μην προέρχονται από αποψίλωση δασών για το φοινικέλαιο και να περνούν υγειονομικούς ελέγχους, αν και χρόνια τώρα ακούμε ότι δεν επαρκεί το προσωπικό για αυτούς!

Η μεγαλύτερη απειλή για τους Έλληνες αγρότες, όπως φοβούνται οι ίδιοι, έρχεται από την Τυνησία για το ελαιόλαδο. Η Ελλάδα είναι κορυφαία παραγωγός στην ΕΕ, αλλά η συγκεκριμένη χώρα  πιέζει για διπλασιασμό των αδασμολόγητων εξαγωγών διότι έχει τεράστιες ποσότητες. Το ελαιόλαδο της είναι φθηνότερο λόγω χαμηλότερων μισθών και μειωμένων περιβαλλοντικών κανονισμών κι αυτό μπορεί να ρίξει τις τιμές στην Ελλάδα, να βγάλει εκτός αγοράς μικρούς παραγωγούς και να οδηγήσει σε σταδιακή εγκατάλειψη ελαιώνων. Ήδη υπάρχουν καταγγελίες ότι ο ανταγωνισμός είναι αθέμιτος και “θυσιάζει” την ελληνική παραγωγή και τους Έλληνες ελαιοπαραγωγούς. Την ίδια ώρα, από Ινδονησία και Μαλαισία το φοινικέλαιο είναι έμμεσος ανταγωνιστής του ελαιολάδου σε βιομηχανικές χρήσεις (τρόφιμα, καλλυντικά). Είναι πολύ φθηνότερο και με μηδενικούς δασμούς μπορεί να πιέσει περαιτέρω τις τιμές, παρόλο που η ΕΕ έχει κανόνες κατά της αποψίλωσης δασών. Στα δε Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, όπου οι συζητήσεις προχωρούν εδώ και ένα χρόνο, τα αγροτικά προϊόντα θα είναι λιγότερα λόγω της ερήμου και θα αφορούν κυρίως χουρμάδες, ξηρούς καρπούς και επεξεργασμένα τρόφιμα.

Ωστόσο οι συμφωνίες ανοίγουν μεγάλες αγορές (Ινδία 1,4 δισ. καταναλωτές, Ινδονησία 270 εκατ.) για ελληνικά προϊόντα ΠΟΠ/ΠΓΕ, όπως ελαιόλαδο, φέτα, κρασί ή φρούτα (ακτινίδια, ροδάκινα). Η ΕΕ διαπραγματεύεται προστασία γεωγραφικών ενδείξεων και έχει ρήτρες ασφαλείας για “ξαφνικές” δηλαδή περισσότερες εισαγωγές. Αν οι Έλληνες αγρότες εστιάσουν σε ποιότητα, branding και εξαγωγές, μπορεί να βγουν κερδισμένοι μακροπρόθεσμα με συνεχή στήριξη της ΚΑΠ διαφορετικά οι αγροτικές κινητοποιήσεις θα συνεχιστούν για πολύ ακόμη. Φυσικά όλα αυτά ενδεχεται να αλλάξουν στη στιγμή από γεωπολιτικά γεγονότα, όπως πχ νέους δασμούς από τις ΗΠΑ, όμως ήδη προκαλούν ανησυχίες στους ευρωπαίους αγρότες που έχουν να αντιμετωπίσουν κι άλλο ανταγωνισμό εκτός από αυτό των χωρών της συμφωνίας mercosur. (Εδώ όλες οι εμπορικές συμφωνίες της ΕΕ https://policy.trade.ec.europa.eu/eu-trade-relationships-country-and-region/negotiations-and-agreements_en)

Διαβάστε κι αυτό: ΠΑΠΑΓΙΑ ΜΕ ΤΟΝ… ΤΟΝΟ