NORTH STORIES, ΘΕΜΑ THEOPINION
ΕΣΥ: Για άλλο μπαίνεις στο νοσοκομείο και για άλλο… νοσηλεύεσαι!
Ένα στα έξι εργαστηριακά επιβεβαιωμένα βακτηριακά περιστατικά σε όλο τον κόσμο είναι ήδη ανθεκτικό στα κοινά αντιβιοτικά σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας!
Μελίνα Καραπαναγιωτίδου
Πολλοί από τους ασθενείς που κάνουν εισαγωγή σε νοσοκομεία για επεμβάσεις ρουτίνας αντιμετωπίζουν επιπλοκές από λοιμώξεις που δεν σχετίζονται με την αιτία της εισαγωγής τους, πχ ένα χειρουργείο στο πόδι, αλλά την παροχή φροντίδας υγείας. Σύμφωνα με εκτιμήσεις από τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας στην Ελλάδα καταγράφονται ως 3.000 θάνατοι κάθε χρόνο (!) που αποδίδονται άμεσα σε νοσοκομειακές λοιμώξεις από ανθεκτικά βακτήρια. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) εκτιμά ότι κάθε χρόνο περισσότεροι από 35.000 άνθρωποι πεθαίνουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως άμεσο αποτέλεσμα λοιμώξεων από ανθεκτικά βακτήρια…
Δεν πιάνουν τα παλιά αντιβιοτικά!
Η Ελλάδα παρουσιάζει από τα υψηλότερα ποσοστά θνητότητας ανά 100.000 κατοίκους στην Ευρώπη, με περίπου 20 θανάτους ανά 100.000 κατοίκους, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι γύρω στους έξι! Πολλοί από αυτούς τους ασθενείς εισάγονται για επεμβάσεις ρουτίνας και αντιμετωπίζουν επιπλοκές όπως λοιμώξεις αίματος, αναπνευστικού ή χειρουργικών τραυμάτων. Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, το Υπουργείο Υγείας και ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας έχουν εντάξει δράσεις όπως η ανάπτυξη ηλεκτρονικής πλατφόρμας για την πραγματικού χρόνου καταγραφή νοσοκομειακών λοιμώξεων και της κατανάλωσης αντιβιοτικών, καθώς και η πρόσληψη επιτηρητών λοιμώξεων που τοποθετούνται στα νοσοκομεία για καθημερινή παρακολούθηση και εκπαίδευση προσωπικού. Όμως εκ του αποτελέσματος φαίνεται ότι χρειαζόμαστε πολλά παραπάνω. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, στις 11 Μαρτίου 2026, δημοσίευσε έγγραφα με τα ιατρικά κριτήρια που καθορίζουν ακριβώς τι χαρακτηριστικά πρέπει να έχουν τα καινούρια αντιβιοτικά που χρειαζόμαστε επειγόντως. Το πρώτο αφορά σε σοβαρές λοιμώξεις από πολυανθεκτικά Gram-αρνητικά βακτήρια. Πρόκειται για μικρόβια που προκαλούν βακτηριαιμίες, νοσοκομειακές πνευμονίες και λοιμώξεις ουροποιητικού, όπως αυτά που δεν υποχωρούν ούτε στα πιο ισχυρά αντιβιοτικά που χρησιμοποιούμε σήμερα. Το δεύτερο εστιάζει σε ανθεκτικά Gram-θετικά βακτήρια που προσβάλλουν κυρίως ασθενείς με εξασθενημένο ανοσοποιητικό ή που βρίσκονται σε κρίσιμη κατάσταση μέσα σε νοσοκομεία. Το τρίτο καλύπτει βακτηριακή μηνιγγίτιδα, δηλαδή λοιμώξεις του εγκεφάλου και των μηνίγγων που μπορεί να προκληθούν από ανθεκτικά μικρόβια, είτε στην κοινότητα είτε μέσα στα νοσοκομεία.
Το πρόσφατο παράδειγμα
Ο διευθυντής του τμήματος Αντιμικροβιακής Αντοχής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) δρ Γιβάν Χουτίν ξεκαθάρισε πρόσφατα ότι «χρειαζόμαστε ένα αξιόπιστο κανάλι νέων αντιβακτηριακών φαρμάκων που να είναι καινοτόμα, προσιτά στην τιμή και διαθέσιμα σε όλους όσοι τα χρειάζονται». Να θυμίσουμε ότι πριν από λίγες ημέρες, στην Αγγλία υπήρξε μια σοβαρή εστία βακτηριακής μηνιγγίτιδας τύπου B στην περιοχή του Πανεπιστημίου του Κεντ με πολλά κρούσματα να συνδέονται με φοιτητές και ένα νυχτερινό κέντρο όπου διασκέδαζαν. Μέχρι τώρα έχουν καταγραφεί περίπου 20 επιβεβαιωμένα κρούσματα και 2 θάνατοι, ενώ υπήρξε και ένα κρούσμα που συνδέεται με το Λονδίνο. Οι αρχές ξεκίνησαν άμεσα χορήγηση αντιβιοτικών και εμβολιασμό σε φοιτητές και στενές επαφές. Αυτό το περιστατικό έρχεται μόλις λίγες μέρες μετά την ανακοίνωση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, που δημοσίευσε, όπως είπαμε, τα νέα κριτήρια για την ανάπτυξη αντιβιοτικών. Ένα από τα τρία κριτήρια αφορά ακριβώς τη βακτηριακή μηνιγγίτιδα, τόσο στην κοινότητα όσο και μέσα στα νοσοκομεία, ιδίως όταν προκαλείται από ανθεκτικά μικρόβια. Δείχνει πόσο γρήγορα μπορεί να εξαπλωθεί ένα επικίνδυνο βακτήριο σε κλειστά περιβάλλοντα όπως τα πανεπιστήμια και γιατί χρειαζόμαστε επειγόντως νέα, πιο αποτελεσματικά αντιβιοτικά που θα λειτουργούν ακόμα και όταν τα σημερινά φάρμακα αποτυγχάνουν. Τα κριτήρια βασίστηκαν σε παγκόσμια διαβούλευση και δείχνουν τι πρέπει να περιλαμβάνει κάθε καινούριο φάρμακο, πώς θα χορηγείται, πόσο ασφαλές και αποτελεσματικό θα είναι, και πώς θα φτάνει γρήγορα και φθηνά σε όλες τις χώρες. Κι όλα αυτά λίγους μήνες μετά την τελευταία μεγάλη έκθεση επιτήρησης του ΠΟΥ, η οποία έδειξε ότι ένα στα έξι εργαστηριακά επιβεβαιωμένα βακτηριακά περιστατικά σε όλο τον κόσμο είναι ήδη ανθεκτικό στα κοινά αντιβιοτικά (ΤΑ ΠΙΟ ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΠΟΥ)
Ντιν νταγκ…
Να θυμίσουμε ότι τον Ιούλιο του 2021 ο καθηγητής λοιμωξιολογίας του ΕΚΠΑ Νίκος Σύψας είχε μιλήσει σε webinar όχι για απώλειες ζωών λόγω covid19 και μεταλλάξεων του αλλά ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων! Όπως είχε πει «είναι τεράστιο πρόβλημα και δεν θα πρέπει να το κρύβουμε κάτω από χαλί. Δεν μπορεί να συνεχιστεί αυτή η κατάσταση που αναδείχθηκε με την πανδημία ειδικά μέσα στην μονάδες κορονοϊού. Δεν χτυπάω καμπανάκι αλλά μεγάλες καμπάνες ότι έχουμε ήδη αργήσει. Κάτι πρέπει να κάνουμε, το οφείλουμε στον Έλληνα ασθενή. Σε κανέναν δημόσιο νοσοκομείο δεν υπάρχει οργανική θέση λοιμωξιολόγου, γιατί για την πολιτεία ήταν μια «άχρηστη» ειδικότητα. Σε ποια νοσοκομεία; Σε αυτά που τα βασανίζουν οι ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις, η κατάχρηση των αντιβιοτικών και η διασπορά των λοιμώξεων όπως η covid19…»