Απίστευτο: Νέα αλιευτικά καταφύγια χωρίς αλιείς και… ψάρια
Το έργο ανάπλασης στο Δήμο Καλαμαριάς έχει καθυστερήσει... δεκαετίες ενώ ο στόλος των καϊκιών συνεχώς συρρικνώνεται σε σημείο κάποιοι να ανησυχούν ότι σύντομα θα μετεξελιχθεί σε μαρίνα τουριστικών σκαφών!
theopinion
Η παράκτια αλιεία στον Θερμαϊκό Κόλπο, μια από τις πιο παραδοσιακές δραστηριότητες της περιοχής που τροφοδοτεί εδώ και δεκαετίες την αγορά της Θεσσαλονίκης με γαρίδες, σαρδέλες, γαύρο και χταπόδια, βρίσκεται σε φάση βαθιάς… συρρίκνωσης, όπως δείχνουν τα πιο πρόσφατα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ (2024).
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΑΛΙΕΙΑ
Η παραγωγή από μικρά και μεσαία καΐκια έπεσε κατά 11% σε σχέση με το 2023, φτάνοντας μόλις τους 55.000 τόνους πανελλαδικά, ενώ ο αριθμός των σκαφών μειώθηκε κατά 5% σε περίπου 11.400 και η απασχόληση στον κλάδο κατά 7%. Ο Θερμαϊκός, μαζί με τους κόλπους της Χαλκιδικής, εξακολουθεί να δίνει το 22% της εθνικής παραγωγής, περίπου 12.000 τόνους, αλλά τα νούμερα αυτά κρύβουν μια σκληρή πραγματικότητα. Γερασμένο στόλο, υψηλά κόστη καυσίμων και εργαλείων, θαλάσσιους καύσωνες που διώχνουν τα είδη, εισβολή επικίνδυνων ψαριών όπως ο λαγοκέφαλος, ρύπανση από ποτάμια και βιομηχανίες που ακόμα προκαλεί ευτροφισμό, και υπεραλίευση που αδειάζει τα αποθέματα. Η Eurostat επιβεβαιώνει την εικόνα της ΕΛΣΤΑΤ και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Διαβάστε επίσης: Ξεκινά η ανάπλαση της χερσαίας ζώνης του αλιευτικού καταφυγίου
Η χώρα μας διατηρεί τον μεγαλύτερο στόλο μικρής κλίμακας αλιείας στην ΕΕ, με πάνω από 11.000-12.000 μικρά σκάφη, αλλά η παραγωγή από την άγρια αλιεία πέφτει σταθερά, ενώ οι ιχθυοκαλλιέργειες καλύπτουν πλέον τα δύο τρίτα της κατανάλωσης ψαριών στη χώρα. Το οξύμωρο είναι ότι την ίδια ώρα χρηματοδοτούνται νέα αλιευτικά καταφύγια από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας (EMFAF). Στη Νέα Κρήνη της Καλαμαριάς, για παράδειγμα, ένα έργο που ήταν “στο περίμενε” περισσότερα από τριάντα χρόνια με πρώτη μελέτη το 1995 και αλλεπάλληλες αναβολές από το 2010 μέχρι το 2023 προχωράει πια με συνολικό κόστος που ξεπερνά τα 8 εκατομμύρια ευρώ για… 83 θέσεις επαγγελματικών σκαφών, ενώ αρχικά η χερσαία ζώνη των 12 στρεμμάτων δεν προβλεπόταν καν να διαμορφωθεί, αφήνοντας τον κίνδυνο να παραδοθεί ένας αδιαμόρφωτος χώρος γεμάτος λάσπη!
Η ΑΛΙΕΙΑ ΜΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ EUROSTAT
Παρόμοια έργα εξελίσσονται σε όλη τη χώρα, στη Νέα Καλλικράτεια Χαλκιδικής ολοκληρώνεται η δεύτερη φάση με νέα κρηπιδώματα και φωτισμό, στη Σκαλέτα Ρεθύμνου προχωρά επέκταση μώλων και δικτύων ύδρευσης με 4,7 εκατομμύρια, στον Πλατανιά Θεσσαλίας κατασκευάζονται κυματοθραύστες για σκάφη μέχρι 26 μέτρα, στον Τυρό Αρκαδίας προστίθενται χώροι στάθμευσης, στη Χρυσομηλιά Φούρνων Ικαρίας βελτιώνονται οι χερσαίες υποδομές, στο Ψαροπούλι Ευβοίας γίνονται εκβαθύνσεις, στον Αστακό Αιτωλοακαρνανίας αποκαθίσταται μώλος με 1,5 εκατομμύριο, και στη Γλύφα και το Αχλάδι Φθιώτιδας ξεκινούν επεκτάσεις για μεγαλύτερη ασφάλεια. Σε αρκετά από αυτά τα έργα, ωστόσο, έχουν εμφανιστεί αντιδράσεις όπως πχ στα Χανιά, στο λιμανάκι Κάτω Γαλατά, οι εργασίες διακόπηκαν το 2021 λόγω προχειρότητας μελετών και ελλείψεων σε περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις, στον Πλατανιά Θεσσαλίας ξέσπασε σύγκρουση μεταξύ συλλόγου αλιέων και περιφέρειας για τον σχεδιασμό, στη Φολέγανδρο η αδειοδότηση στον Όρμο Καραβοστάση προκάλεσε έντονες αντιρρήσεις από περιβαλλοντικές οργανώσεις για καταστροφή λιβαδιών Ποσειδωνίας, ενώ στη Λιχάδα Ευβοίας υπήρξαν δημόσιες κόντρες για καθυστερήσεις και ποιότητα εργασιών. Ακόμα και στη Νέα Κρήνη, πριν την πρόσφατη σύμβαση, κάτοικοι εξέφραζαν ανησυχίες για περιβαλλοντικές επιπτώσεις και κυκλοφοριακά προβλήματα, ενώ οι ψαράδες διαμαρτύρονταν παλιότερα για έλλειψη βασικών υποδομών όπως νερό και ρεύμα στις προσωρινές εγκαταστάσεις τους.
Πάντως χθες 12 Φεβρουαρίου 2026 περιφέρεια και δήμος υπέγραψαν τη σύμβαση για την ανάπλαση της χερσαίας ζώνης με 1,7 εκατομμύρια ευρώ από το Πρόγραμμα Αλιεία, Υδατοκαλλιέργεια και Θάλασσα, προβλέποντας πράσινο πάρκο 6.500 τ.μ. φύτευσης, μονοπάτια, πλατείες και φωτισμό που θα παραδοθεί το φθινόπωρο, σε μια προσπάθεια, πως δηλώνουν, να επιστρέψει ο χώρος στους πολίτες και να ενισχυθεί η αντιπλημμυρική προστασία. Μένει να φανεί αν, μέσα σε έναν κλάδο που συρρικνώνεται, αυτά τα καταφύγια και οι χώροι που τα περιβάλλουν θα μείνουν στη διάθεση των εναπομεινάντων ψαράδων και των κατοίκων της ευρύτερης περιοχής ή θα ακολουθήσουν την τύχη πολλών άλλων, που σταδιακά μετατρέπονται σε… τουριστικές μαρίνες.
ΚΑΙ ΨΑΡΙΑ ΑΦΡΙΚΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΤΗΣ ΕΕ
ΟΙ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ
Άλλα ψάρια του βορρά κι άλλα του… νότου
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει Κοινή Αλιευτική Πολιτική, που ισχύει από το 2014 και μετά, με στόχο να προστατεύει τα ψάρια ώστε να μην εξαφανιστούν, ενώ ταυτόχρονα βοηθάει τους αλιείς να έχουν δουλειά και εισόδημα. Τα τελευταία στοιχεία από το 2025 δείχνουν μια βελτιωμένη εικόνα όχι όμως… παντού. Στις κρύες θάλασσες της Ευρώπης, όπως Βόρεια Θάλασσα και Ατλαντικός, τα περισσότερα είδη αλιεύονται πια σε βιώσιμα επίπεδα, δηλαδή δεν πιάνουμε περισσότερα από όσα προλαβαίνουν να αναπαραχθούν. Όμως στη Μεσόγειο η πρόοδος είναι πολύ πιο αργή. Το 2024 υπήρχαν περίπου 69.000 σκάφη σε όλη την ΕΕ (από 22 χώρες με ακτές), αλλά ο αριθμός πέφτει χρόνο με το χρόνο γιατί πολλά σκάφη βγαίνουν εκτός λειτουργίας! Το 2023 δούλευαν περίπου 53.000 ενεργά σκάφη και απασχολούσαν πάνω από 155.000 άτομα. Τα αλιεύματα ήταν γύρω στους 3,4 εκατομμύρια τόνους. Οικονομικά, μετά από δύσκολες περιόδους με υψηλά κόστη καυσίμων και άλλα προβλήματα, η κατάσταση βελτιώνεται. Στην αγορά, οι Ευρωπαίοι ξόδεψαν το 2024 περίπου 63 δισεκατομμύρια ευρώ σε ψάρια και θαλασσινά, αλλά αγόρασαν λίγο λιγότερο σε ποσότητα (περίπου 5% λιγότερο) επειδή οι τιμές ανέβηκαν σε πολλά είδη. Η ΕΕ εισάγει ακόμα πολλά ψάρια από άλλες χώρες, γιατί η δική της παραγωγή δεν φτάνει για να καλύψει όλη την κατανάλωση.
ΕΥΘΥΝΕΤΑΙ Η ΕΕ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ…
Τι ζητούν οι ευρωβουλευτές σε σχετικές ερωτήσεις
Οι σχετικές ερωτήσεις των ευρωβουλευτών τα τελευταία χρόνια εστιάζουν κυρίως στη Μεσόγειο και πολλές είναι ακόμα χωρίς απάντηση, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χρειάζεται συνήθως εβδομάδες ή μήνες για να ανταποκριθεί. Μια ερώτηση (E-004223/2025) αφορά το πολυετές σχέδιο αλιείας για τη δυτική Μεσόγειο τονίζοντας ότι το σχέδιο θα μειώσει κι άλλο τις ημέρες αλιείας το 2026, ειδικά για τα γρι-γρι δημιουργώντας μεγάλη αβεβαιότητα και οικονομικά προβλήματα στους αλιείς. Άλλη ερώτηση την ίδια περίοδο (E-004044/2025) αναφέρεται στην ελληνική κυβέρνηση η οποία ανακοίνωσε νέα θαλάσσια πάρκα και πλήρη απαγόρευση γρι-γρι σε όλες τις προστατευόμενες περιοχές. Επίσης με άλλη ερώτηση (E-003713/2025) τέθηκε το θέμα της παράνομης αλιείας από τουρκικά σκάφη σε ελληνικά χωρικά ύδατα. Οι ευρωβουλευτές πολλές φορές ζητούν τροποποίηση του κανονισμού στη δυτική Μεσόγειο, λαμβάνοντας υπόψη τις κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις στους αλιείς προτείνοντας πιο ισορροπημένα μέτρα. Όμως έχουν τεθεί και θέματα για τις επιπτώσεις των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας π.χ. αιολικά πάρκα στη θάλασσα στην αλιεία επισημαίνοντας ότι το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο εντόπισε προβλήματα. Γενικότερα η γήρανση στόλου, έλλειψη νέων αλιέων, μετάβαση σε πράσινη ενέργεια και ψηφιοποίηση είναι κυρίαρχα στις συζητήσεις αναδεικνύοντας ανησυχία κυρίως για τη… Μεσόγειο από την οποία “βρέχεται” και η Ελλάδα