Πώς συνδέεται η άσκηση στην παιδική ηλικία με την κατάθλιψη στην ενήλικη ζωή

Αν και είναι γνωστό ότι η σωματική δραστηριότητα στην παιδική ηλικία ωφελεί το σώμα, φαίνεται πως η καλή φυσική κατάσταση μπορεί να συνδέεται και με την ψυχική υγεία αρκετές δεκαετίες αργότερα.

Σύμφωνα με νέα μελέτη, με επικεφαλής ερευνητές του Menzies Institute for Medical Research του Πανεπιστημίου της Τασμανίας, παιδιά και έφηβοι που είχαν καλύτερη καρδιοαναπνευστική ικανότητα εμφάνιζαν μικρότερο κίνδυνο να αναπτύξουν κατάθλιψη στην ενήλικη ζωή. Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο Journal of Affective Disorders και έχει ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό: οι επιστήμονες επέστρεψαν στους ίδιους ανθρώπους περισσότερες από τρεις δεκαετίες μετά την πρώτη αξιολόγησή τους.

Τι άλλαξε από την παιδική στη μέση ηλικία

Στην ανάλυση συμμετείχαν περισσότεροι από 1.000 άνθρωποι. Το 1985, όταν ήταν παιδιά και έφηβοι ηλικίας 7 έως 15 ετών, οι ερευνητές είχαν αξιολογήσει τη φυσική τους κατάσταση μέσω συγκεκριμένων δοκιμασιών. Μεταξύ αυτών ήταν το τρέξιμο 1,6 χιλιομέτρων, μέσω του οποίου μετρήθηκε η καρδιοαναπνευστική ικανότητα, καθώς και το άλμα εις μήκος χωρίς φόρα, για την αξιολόγηση της μυϊκής ισχύος. Μια μικρότερη ομάδα υποβλήθηκε επίσης σε δοκιμασία ποδηλασίας και σε μέτρηση της δύναμης της λαβής. Περισσότερα από 30 χρόνια αργότερα, όταν οι συμμετέχοντες ήταν πλέον ηλικίας 36 έως 49 ετών, αξιολογήθηκαν μέσω διαγνωστικής συνέντευξης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ώστε να διαπιστωθεί αν είχαν εμφανίσει κατάθλιψη κάποια στιγμή στη ζωή τους. Αυτό που ξεχώρισε ήταν η καρδιοαναπνευστική ικανότητα. Η καλύτερη επίδοση κατά την παιδική και εφηβική ηλικία συνδέθηκε με χαμηλότερο κίνδυνο κατάθλιψης στην ενήλικη ζωή, ενώ η συσχέτιση φάνηκε ισχυρότερη στις γυναίκες.

Αντίθετα, οι συσχετίσεις με τη μυϊκή δύναμη ήταν ασθενέστερες, ενώ για τη μυϊκή ισχύ δεν προέκυψε σαφής συσχέτιση. «Τα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν σε διάστημα 30 ετών μάς έδωσαν μια σπάνια ευκαιρία να εξετάσουμε πώς η φυσική κατάσταση στα πρώτα χρόνια της ζωής συνδέεται με την ψυχική υγεία αργότερα», εξηγεί ο δρ Brooklyn Fraser, ερευνητής του Menzies Institute. Όπως σημειώνει, «διαπιστώσαμε ότι τα παιδιά και οι έφηβοι με καλύτερη καρδιοαναπνευστική ικανότητα είχαν μικρότερο κίνδυνο να εμφανίσουν κατάθλιψη ως ενήλικες». «Οι ισχυρότερες και πιο σταθερές συσχετίσεις στη μελέτη μας παρατηρήθηκαν στην καρδιοαναπνευστική ικανότητα, δηλαδή στη φυσική κατάσταση που αναπτύσσεται μέσα από δραστηριότητες οι οποίες μας κάνουν να λαχανιάζουμε», συμπληρώνει.

Η φυσική κατάσταση δεν καθορίζει αν ένα παιδί θα εμφανίσει κατάθλιψη

Τα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι ένα παιδί που δεν βρίσκεται σε καλή φυσική κατάσταση θα εμφανίσει αργότερα κατάθλιψη. Η κατάθλιψη είναι μια σύνθετη διαταραχή στην οποία εμπλέκονται πολλοί διαφορετικοί παράγοντες. «Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που συμβάλλουν στην κατάθλιψη, επομένως κανένας μεμονωμένος παράγοντας δεν μπορεί από μόνος του να εξηγήσει τον κίνδυνο. Η φυσική κατάσταση μπορεί να αποτελεί ένα κομμάτι του παζλ», επισημαίνει η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, δρ Kylie Smith. Όπως ξεκαθαρίζει, «παρότι δεν μπορούμε να πούμε ότι η κακή φυσική κατάσταση στην παιδική ηλικία προκαλεί κατάθλιψη στους ενήλικες, τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι τα οφέλη της καλής φυσικής κατάστασης στην παιδική ηλικία ενδέχεται να εκτείνονται πέρα από τη σωματική υγεία».

Μια επένδυση που μπορεί να αποδίδει δεκαετίες μετά

Το ενδιαφέρον των ερευνητών στρέφεται πλέον στους μηχανισμούς που θα μπορούσαν να εξηγούν τη σχέση ανάμεσα στη φυσική κατάσταση κατά την παιδική ηλικία και την ψυχική υγεία πολλά χρόνια αργότερα. Ο καθηγητής Grant Tomkinson από το Πανεπιστήμιο της Αδελαΐδας επισημαίνει ότι έχει ιδιαίτερη σημασία να εντοπιστούν παράγοντες που μπορούν να τροποποιηθούν κατά τη διάρκεια της ζωής.

«Γνωρίζουμε ήδη ότι η σωματική δραστηριότητα κάνει καλό στην ψυχική υγεία και προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι οι ενήλικες με καλύτερη φυσική κατάσταση έχουν μικρότερη πιθανότητα να εμφανίσουν κατάθλιψη», αναφέρει. Μέχρι σήμερα, όμως, υπήρχαν πολύ λιγότερα στοιχεία σχετικά με το κατά πόσο η φυσική κατάσταση στα πρώτα χρόνια της ζωής συνδέεται με την ψυχική υγεία δεκαετίες αργότερα. Αυτό είναι, σύμφωνα με τον καθηγητή Tomkinson, ένα από τα πιο ενδιαφέροντα μηνύματα της έρευνας: «Η φυσική κατάσταση είναι κάτι που μπορούμε να αλλάξουμε. Ενδέχεται να αποτελεί έναν σημαντικό στόχο για τη βελτίωση της ψυχικής υγείας μακροπρόθεσμα».