Επιστροφή στο σχολείο χωρίς άγχος: Τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοήσουν οι γονείς

Το άγχος για την επιστροφή στο σχολείο δεν εκφράζεται πάντοτε με λόγια. Πόνος στην κοιλιά, νεύρα, δυσκολία στον ύπνο και άρνηση προετοιμασίας μπορεί να κρύβουν ανησυχίες που το παιδί δυσκολεύεται να περιγράψει.

Η επιστροφή στο σχολείο δεν συνοδεύεται μόνο από καινούργια βιβλία, συμμαθητές και προσδοκίες. Για αρκετά παιδιά σημαίνει ταυτόχρονα αλλαγή προγράμματος, αποχωρισμό από τους γονείς, προσαρμογή σε έναν νέο δάσκαλο ή φόβο για τις απαιτήσεις της σχολικής χρονιάς. Ένας βαθμός ανησυχίας πριν από το πρώτο κουδούνι είναι αναμενόμενος. Το παιδί, όμως, δεν είναι πάντα σε θέση να πει ξεκάθαρα «αγχώνομαι». Το συναίσθημα μπορεί να εμφανιστεί μέσα από αλλαγές στη συμπεριφορά, στον ύπνο, στην όρεξη ή ακόμη και μέσα από σωματικά συμπτώματα. Σύμφωνα με το βρετανικό Εθνικό Σύστημα Υγείας, το άγχος στα παιδιά μπορεί να εκδηλωθεί με ευερεθιστότητα, δυσκολία συγκέντρωσης, κλάμα, προσκόλληση στους γονείς, εφιάλτες, στομαχόπονο ή γενικό αίσθημα αδιαθεσίας.

Τα σημάδια που μπορεί να κρύβουν άγχος

Οι γονείς χρειάζεται να παρατηρούν αλλαγές σε σχέση με τη συνηθισμένη συμπεριφορά του παιδιού.

Πιθανές ενδείξεις σχολικού άγχους αποτελούν:

* Η δυσκολία στον ύπνο ή τα συχνά ξυπνήματα.

* Οι επαναλαμβανόμενοι πόνοι στην κοιλιά ή το κεφάλι, κυρίως πριν από το σχολείο.

* Ο έντονος εκνευρισμός και οι ανεξήγητες εκρήξεις θυμού

* Η υπερβολική προσκόλληση στους γονείς, ιδιαίτερα στις μικρότερες ηλικίες.

* Η συνεχής αναζήτηση διαβεβαίωσης ότι όλα θα πάνε καλά.

* Η αλλαγή στην όρεξη.

* Η άρνηση να συζητήσει ή να προετοιμαστεί για το σχολείο.

* Το κλάμα ή η άρνηση να μπει στην τάξη.

* Η απόσυρση από φίλους και δραστηριότητες που προηγουμένως απολάμβανε.

Η ύπαρξη ενός συμπτώματος δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το παιδί αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα.

Εάν, όμως, τα σημάδια είναι έντονα, επαναλαμβάνονται ή επηρεάζουν την καθημερινότητά του, χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή. Τα σωματικά συμπτώματα δεν πρέπει να αποδίδονται αυτόματα στο άγχος. Ο παιδίατρος είναι εκείνος που θα αποκλείσει μια οργανική αιτία, ιδιαίτερα όταν ο πόνος επιμένει ή συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα.

Τι μπορεί να φοβάται ένα παιδί

Οι λόγοι διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία.

Ένα μικρότερο παιδί μπορεί να δυσκολεύεται να αποχωριστεί τους γονείς του ή να φοβάται ότι δεν θα επιστρέψουν να το παραλάβουν. Τα μεγαλύτερα παιδιά μπορεί να ανησυχούν για την αποδοχή από τους συμμαθητές, τις σχολικές επιδόσεις, έναν αυστηρό εκπαιδευτικό ή την πιθανότητα εκφοβισμού. Οι έφηβοι αντιμετωπίζουν συχνά επιπλέον πίεση για την εμφάνιση, τις παρέες, τους βαθμούς και τις μελλοντικές επιλογές τους. Αντί για τη γενική ερώτηση «φοβάσαι να πας σχολείο;», οι γονείς μπορούν να δοκιμάσουν πιο συγκεκριμένες και ανοιχτές ερωτήσεις, όπως:  «Τι περιμένεις περισσότερο από τη νέα χρονιά;»  «Υπάρχει κάτι που σου φαίνεται δύσκολο;» «Τι θα σε βοηθούσε να νιώσεις πιο άνετα την πρώτη ημέρα;» Στόχος δεν είναι η ανάκριση, αλλά η δημιουργία χώρου ώστε το παιδί να μιλήσει όταν νιώσει έτοιμο.