Αντιδράσεις για σχολικά βιβλία που παρουσιάζουν οικογένειες με γονείς ίδιου φύλου

Αντιδράσεις προκάλεσε το δημοσίευμα της εφημερίδας «Δημοκρατία» που αποκάλυψε εικόνες από σχολικά βιβλία που προορίζονται για μαθητές δημοτικού και περιλαμβάνουν αναφορές σε διαφορετικές μορφές οικογένειας.

Πρόκειται για τη «Γλώσσα» της Β’ Δημοτικού, και το βιβλίο της ΣΤ’ τάξης για το μάθημα «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή».

Τι αναφέρει το βιβλίο της Β΄ Δημοτικού

Στο βιβλίο της Γλώσσας της Β΄ Δημοτικού, στην πρώτη θεματική ενότητα με τίτλο «Ποιοι είναι οι σημαντικοί αγαπημένοι γύρω μας;», παρουσιάζονται μέσα από εικονογραφήσεις διαφορετικές οικογενειακές συνθέσεις.

Σύμφωνα με το υλικό που έχει δημοσιοποιηθεί, ανάμεσα στις εικόνες υπάρχουν οικογένειες στις οποίες εμφανίζονται δύο πατέρες ή δύο μητέρες. Η δραστηριότητα ζητά από τους μαθητές να παρατηρήσουν τις εικόνες, να τις σχολιάσουν και να αναγνωρίσουν με ποια από αυτές μοιάζει περισσότερο η δική τους οικογένεια, την οποία στη συνέχεια μπορούν να ζωγραφίσουν.

Η συγκεκριμένη παρουσίαση είναι αυτή που προκάλεσε τις εντονότερες αντιδράσεις, κυρίως λόγω της ηλικίας των παιδιών στα οποία απευθύνεται το βιβλίο και του ερωτήματος αν και με ποιον παιδαγωγικό τρόπο πρέπει να παρουσιάζονται διαφορετικές οικογενειακές πραγματικότητες στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού.

Εδώ, ωστόσο, υπάρχει μια κρίσιμη λεπτομέρεια: δεν πρόκειται για το μοναδικό βιβλίο που θα έχει στη διάθεσή του ο εκπαιδευτικός.

Στο πλαίσιο του Πολλαπλού Βιβλίου, το συγκεκριμένο βιβλίο της Γλώσσας Β΄ Δημοτικού αποτελεί μία από τέσσερις διαθέσιμες επιλογές, ενώ οι εκπαιδευτικοί θα επιλέγουν το διδακτικό υλικό που θα χρησιμοποιήσουν.

Τι λέει το βιβλίο της ΣΤ΄ Δημοτικού

Πιο αναλυτική είναι η αναφορά στην οικογένεια στο βιβλίο Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή της ΣΤ΄ Δημοτικού, το οποίο έχει συγγράψει ο κοινωνιολόγος Μανούσος Μαραγκουδάκης.

Στην πρώτη ενότητα, «Η ελληνική οικογένεια», το βιβλίο αναφέρεται στη «μεγάλη πολυμορφία» των οικογενειακών σχημάτων και παρουσιάζει διαφορετικούς τύπους οικογένειας.

Μεταξύ αυτών καταγράφονται η πυρηνική οικογένεια, η μονογονεϊκή, η εκτεταμένη και η θετή οικογένεια, ενώ υπάρχει επίσης ξεχωριστή αναφορά στην «οικογένεια με δύο γονείς του ίδιου φύλου».

Το θέμα δεν περιορίζεται στην απλή αναφορά. Σε επόμενη δραστηριότητα οι μαθητές καλούνται να χωριστούν σε ομάδες, να αναλάβουν έναν τύπο οικογένειας και να δημιουργήσουν σχετική αφίσα, χρησιμοποιώντας εικόνες και φωτογραφίες. Παράλληλα, καλούνται να απαντήσουν σε ποια κατηγορία ανήκει η δική τους οικογένεια.

Το συγκεκριμένο βιβλίο έχει κωδικό 95 στο Μητρώο Διδακτικών Βιβλίων, εντάχθηκε επισήμως στις 8 Απριλίου 2026 και έχει καταχωριστεί στο επίσημο ψηφιακό αποθετήριο «Μελίσπη» του ΔΙΟΦΑΝΤΟΥ. Η επίσημη καταχώριση αναφέρει ως συγγραφέα τον Μανούσο Μαραγκουδάκη και ως ανάδοχο του διδακτικού πακέτου τις Εκδόσεις Πουκαμισάς.

Και εδώ όμως υπάρχει μια σημαντική παράμετρος: το συγκεκριμένο βιβλίο αποτελεί μία από τρεις επιλογές για την Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή της ΣΤ΄ Δημοτικού στο νέο σύστημα.

Μαρινάκης: Αυξημένη ευαισθησία όταν επιλέγουμε προγράμματα σπουδών ειδικά παιδιά Δημοτικού

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, μιλώντας στο ραδιόφωνο του MEGA NEWS 104,6, τόνισε πως οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται πιο προσεκτικά.

«Θεωρώ ότι όταν επιλέγουμε βιβλία, όταν επιλέγουμε προγράμματα σπουδών ειδικά για παιδιά Δημοτικού, πολλώ δε μάλλον για παιδιά πρώτης, δευτέρας, τρίτης δημοτικού πρέπει να είμαστε ιδιαιτέρως προσεκτικοί και να δείχνουμε και αυξημένη ευαισθησία».

Τα βιβλία εντάσσονται στον θεσμό του Πολλαπλού Βιβλίου, ο οποίος θα εφαρμοστεί από το σχολικό έτος 2027-2028.

Τα δύο βιβλία έχουν ήδη επίσημα εγκριθεί και ενταχθεί στο Μητρώο Διδακτικών Βιβλίων για το Δημοτικό Σχολείο.

Τι απαντά ο συγγραφέας

Ο συγγραφέας του βιβλίου της ΣΤ΄ Δημοτικού, Μανούσος Μαραγκουδάκης, απέρριψε τον χαρακτηρισμό περί «woke ατζέντας».

Μιλώντας στο MEGA NEWS 104,6, υποστήριξε ότι η αναφορά στις οικογένειες ομόφυλων ζευγαριών εντάσσεται στην παρουσίαση των σύγχρονων μορφών οικογένειας και δεν αποτελεί ιδεολογική προώθηση.

«Δεν υπάρχει κανένα στοιχείο woke ατζέντας στο δικό μου βιβλίο της έκτης Δημοτικού, αυτό το τονίζω γιατί είμαι 100% εναντίον της wοke ατζέντας. Απλώς στο βιβλίο της έκτης Δημοτικού αναφέρεται μαζί με άλλες σύγχρονες μορφές οικογένειας και οι οικογένειες ομοφύλων που δεν είναι woke ατζέντα ακριβώς. Είναι θέμα πραγματιστικό και θέμα συνταγματικό, έτσι όπως έχει καθοριστεί, ότι υπάρχουν και αυτές οι οικογένειες».

Η ανακοίνωση του υπουργείου Παιδείας

Από την πλευρά του, το υπουργείο Παιδείας (ΥΠΑΙΘΑ) και το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) εξέδωσαν αναλυτική απάντηση, υπεραμυνόμενοι της θεσμικής και επιστημονικής διαδικασίας αξιολόγησης, τονίζοντας ότι δεν υπήρξε καμία πολιτική ή διοικητική παρέμβαση στο περιεχόμενο των βιβλίων.

«Η αξιολόγηση πραγματοποιήθηκε από ανεξάρτητες, πενταμελείς επιστημονικές επιτροπές (συνολικά άνω των 900 μελών) μέσω ποσοτικών και ποιοτικών ελέγχων, με τα πορίσματα να υποβάλλονται στο ΙΕΠ. Τα μέλη των επιτροπών προέκυψαν από το Μητρώο Αξιολογητών του ΙΕΠ κατόπιν ανοιχτής πρόσκλησης, και η επιλογή έγινε με δημόσια κλήρωση και χρήση ειδικού αλγορίθμου για την τοποθέτησή τους ανά γνωστικό αντικείμενα».

Μάλιστα, υπογραμμίζεται ότι το «υπουργείο Παιδείας και το ΙΕΠ δημοσίευσαν τα βιβλία ακριβώς όπως εισηγήθηκαν οι επιτροπές, χωρίς καμία απολύτως αλλοίωση ή παρέμβαση, καθώς η τήρηση των πορισμάτων αποτελεί νομική και συμβατική δέσμευση στο πλαίσιο των αρχών της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης και της αμεροληψίας».

Η ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ

Ανακοίνωση εξεδώσε και ο ΣΥΡΙΖΑ με την υπογραφή της Έλενας Ακρίτας Τομεάρχη της ΚΟ Τομέα Ισότητας και Δικαιωμάτων της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του κόμματος.

«Το ακούσαμε από υπουργούς, κυβερνητικούς εκπροσώπους και τηλεοπτικούς σχολιαστές. Λες κι η ανθρώπινη ύπαρξη ορίζεται από την πολιτική της ομοφοβίας και της τρανσφοβίας. Όμως, η ζωή δεν στριμώχνεται στην ιδεολογία τους. Η επιστήμη δεν υπακούει στις πολιτικές τους σκοπιμότητες. Και κυρίως, οι τρανς, ίντερσεξ και μη δυαδικοί άνθρωποι δεν είναι «ατζέντα», ούτε πεδίο άσκησης συντηρητικών αντανακλαστικών. Είναι άνθρωποι με δικαιώματα.Και όταν τηλεοπτικός δημοσιογράφος παραπέμπει στον «ψυχίατρο» όποιον «έχει θέμα με το φύλο του», δεν εκφράζει απλώς μια σκοταδιστική άποψη. Ψυχιατρικοποιεί το δικαίωμα στην ισότητα και αναπαράγει ένα στίγμα που η κοινωνία πάλεψε δεκαετίες για να ξηλώσει. Κανένας υπουργός, κανένας κυβερνητικός εκπρόσωπος, κανένας αδαής σχολιαστής δεν αποφασίζει ποιος δικαιούται να υπάρχει.Η περηφάνεια και η διεκδίκηση δεν μπαίνουν σε δύο κουτάκια, επειδή αυτό βολεύει το αφήγημα της Ακροδεξιάς ρητορικής.Ελάτε στον αιώνα μας γιατί εμείς δεν θα γυρίσουμε πίσω στον δικό σας. »