Πριν ο θυμός γίνει bullying: Εκατοντάδες μαθητές της Θεσσαλονίκης μαθαίνουν να εκφράζουν όσα νιώθουν
Η βιωματική δράση θα συνεχιστεί σε διαφορετικές γειτονιές της Θεσσαλονίκης
Δήμητρα Τσάτσου 
Εκατοντάδες μαθητές και μαθήτριες από σχολεία της Θεσσαλονίκης συμμετείχαν στη βιωματική δράση «Ανασαίνω Λέξεις», η οποία εφαρμόστηκε σε 96 σχολικές μονάδες και αποτέλεσε τη βάση για τη δημιουργία μιας νέας πρωτοβουλίας με επίκεντρο τη συναισθηματική έκφραση των εφήβων.
Η δράση «Νιώθω Σαν…» ξεκίνησε τις προηγούμενες ημέρες από το Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο, με στόχο να δώσει στους μαθητές εργαλεία ώστε να αναγνωρίζουν και να εκφράζουν όσα αισθάνονται.
Τα στοιχεία που προβληματίζουν
Σύμφωνα με την UNESCO, περίπου ένας στους τρεις μαθητές παγκοσμίως έχει υποστεί εκφοβισμό στο σχολείο τουλάχιστον μία φορά μέσα στον προηγούμενο μήνα. Παράλληλα, ο διαδικτυακός εκφοβισμός αφορά περίπου ένα στα δέκα παιδιά. Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ένας στους επτά εφήβους ηλικίας 10 έως 19 ετών αντιμετωπίζει κάποια διαταραχή ψυχικής υγείας.
Από τις λέξεις στην αναγνώριση των συναισθημάτων
Η δράση «Νιώθω Σαν…» αναπτύχθηκε με βάση την ανατροφοδότηση μαθητών και εκπαιδευτικών που συμμετείχαν στην προηγούμενη δράση «Ανασαίνω Λέξεις». Το εργαστήριο με αφετηρία την ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη, εφαρμόστηκε σε 96 σχολικές μονάδες και τιμήθηκε με το Education Leaders Award 2026, στην κατηγορία «Εμπειρία Μαθητή».
Η επικοινωνιολόγος και συγγραφέας Στέλλα Τενεκετζή, δημιουργός της μεθόδου Keywords μίλησε στο TheOpinion για τις δράσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη. «Εάν δεν μπορέσεις να εκφράσεις ένα συναίσθημα την ώρα που δημιουργείται, εκεί αρχίζει το πρόβλημα», τονίζει η κ.Τενεκετζή.
«Η γλώσσα δεν χρησιμοποιούνταν πλέον ως σύστημα αξιολόγησης, αλλά ως ένα όσο το δυνατόν πιο ανοιχτό μέσο αυτοέκφρασης, ως μια ουσιαστική γέφυρα επικοινωνίας», αναφέρει. Σύμφωνα με την ίδια, οι εκπαιδευτικοί βρίσκονται συχνά αντιμέτωποι με πιέσεις από διαφορετικές πλευρές, ενώ καλούνται να διαχειριστούν μέσα στην ίδια τάξη μαθητές με διαφορετικές ανάγκες και εμπειρίες.
Κανένα παιδί έξω από τη δράση
«Δεν αφήνουμε κανένα παιδί έξω από τη δράση», υπογραμμίζει κι εξηγεί ότι, «η επιλογή να συμμετέχει ολόκληρη η τάξη ήταν συνειδητή, ακόμη και όταν υπήρχαν μαθητές για τους οποίους οι εκπαιδευτικοί εξέφραζαν επιφυλάξεις».
«Εγώ, σχεδόν ενστικτωδώς, ήθελα να συμπεριλάβω εξαρχής ολόκληρο το μικροσύστημα της τάξης, όπως ακριβώς ήταν», συμπληρώνει. Η ίδια αναφέρεται τόσο στην έννοια του «safe space» όσο και σε εκείνη του «brave space», που συνδέεται με το θάρρος της συμμετοχής, ακόμη και για τα παιδιά που συνήθως επιλέγουν να παραμένουν αόρατα.
«Το safe space είναι ένα πλαίσιο εμπιστοσύνης, μέσα στο οποίο κάθε άτομο μπορεί να μιλήσει χωρίς να φοβάται την κριτική. Υπάρχει, όμως, πλέον και η έννοια του brave space. Πρόκειται για τη δημιουργία μιας συνθήκης που δίνει σε κάθε άτομο το θάρρος να εκφραστεί και να συμμετάσχει, ακόμη και σε εκείνο που συνήθως δεν μιλάει και επιδιώκει να παραμένει αόρατο», αναφέρει η κ. Τενεκετζή.
Τα 36 συναισθήματα
Η νέα δράση ξεκινά από 36 συναισθήματα και περιλαμβάνει βιωματικές ασκήσεις, παιχνίδια ρόλων και δραστηριότητες δημιουργικής γραφής. Οι μαθητές και οι μαθήτριες καλούνται να δημιουργήσουν από έναν στίχο, με στόχο να συνθέσουν όλοι μαζί το συλλογικό «συναισθηματικό έπος της εφηβείας».
Στην υλοποίηση αξιοποιούνται στοιχεία από το θεατρικό παιχνίδι, ασκήσεις δημιουργικής γραφής. «Έχουμε δημιουργήσει ένα ασκησιολόγιο με πρακτικές ασκήσεις που βοηθούν τα παιδιά να σταματούν το σκρολάρισμα όταν το θέλουν, αλλά δυσκολεύονται να το κάνουν», σημειώνει.
Η πρώτη εφαρμογή της δράσης πραγματοποιήθηκε στο Αναγνωστήριο του Βαφοπουλείου Πνευματικού Κέντρου, με τη συμμετοχή του τμήματος ΒΥ2 της Β΄ Λυκείου, από τον Τομέα Υγείας του 8ου ΕΠΑΛ Ευκλείδη. Οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί που τους συνόδευσαν γνώριζαν ότι συμμετείχαν στην πρώτη εφαρμογή και είχαν αναλάβει έναν επιπλέον ρόλο να καταγράψουν τις παρατηρήσεις τους και να επισημάνουν όσα θα μπορούσαν να βελτιωθούν.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Η δράση ταξιδεύει στις γειτονιές της Θεσσαλονίκης
Μετά την έναρξή της στο Βαφοπούλειο, η δράση θα συνεχιστεί στο OK!Thess και στη συνέχεια στο Πολιτιστικό Κέντρο της Β΄ Δημοτικής Κοινότητας, με στόχο να διευκολυνθεί η συμμετοχή σχολείων και από τις δυτικές περιοχές της Θεσσαλονίκης. Για το 2027 προβλέπεται η συνέχισή της σε δημοτικούς χώρους και σε άλλες γειτονιές της πόλης.
Κάθε εφαρμογή διαρκεί τρεις διδακτικές ώρες και απευθύνεται σε μαθητές και μαθήτριες Γυμνασίων και Λυκείων. Η συμμετοχή των σχολικών μονάδων είναι δωρεάν και θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας. Στην ανάπτυξη της δράσης συμβάλλει η Εταιρία Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης, ενώ το ME WE PROJECT πραγματοποιείται υπό την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού.
