Απώλεια γονέα – Διπλάσιος ο κίνδυνος ψυχικής διαταραχής για τα παιδιά

Η απώλεια ενός γονέα, είτε πρόκειται για θάνατο, χωρισμό είτε για απουσία λόγω κράτησης, μπορεί να συνδέεται με σημαντικές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία ενός παιδιού. Νέα μεγάλη μελέτη από το Πανεπιστήμιο Curtin διαπιστώνει ότι τα παιδιά που έχουν βιώσει κάποια μορφή γονεϊκής απώλειας έχουν περίπου διπλάσιες πιθανότητες να εμφανίσουν ψυχική διαταραχή σε σύγκριση με εκείνα που ζουν και με τους δύο βιολογικούς γονείς τους.

Η γονεϊκή απώλεια και οι ψυχικές διαταραχές

Συγκεκριμένα, το 21,4% των παιδιών που είχαν βιώσει κάποια μορφή γονεϊκής απώλειας παρουσίαζε ψυχική διαταραχή, όπως άγχος, κατάθλιψη ή ΔΕΠΥ. Στα παιδιά που δεν είχαν αντίστοιχη εμπειρία, το ποσοστό ήταν 10,8%. Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο Australian Journal of Psychology και βασίστηκε σε στοιχεία από περισσότερα από 6.300 νοικοκυριά στην Αυστραλία, στα οποία υπήρχαν παιδιά ηλικίας από 4 έως 17 ετών. Από τις διαφορετικές μορφές γονεϊκής απώλειας που εξετάστηκαν, ο θάνατος ενός γονέα συνδεόταν με το υψηλότερο ποσοστό ψυχικών διαταραχών. Στα παιδιά που είχαν χάσει έναν γονέα από θάνατο, το ποσοστό έφτανε το 28,8%, έναντι 13,7% μεταξύ των παιδιών που δεν είχαν βιώσει αντίστοιχη απώλεια.

Τι έδειξαν τα στοιχεία για τον χωρισμό και την κράτηση

Η μελέτη έδειξε επίσης ότι ο χωρισμός των γονέων συνδέεται με μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης ψυχικών δυσκολιών. Στα παιδιά των οποίων οι γονείς είχαν χωρίσει, το 20,2% παρουσίαζε κάποια ψυχική διαταραχή, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στα παιδιά των οποίων οι γονείς δεν είχαν χωρίσει ήταν 11,9%. Αντίστοιχα, όταν ένας γονέας βρισκόταν υπό κράτηση, το ποσοστό των παιδιών με ψυχική διαταραχή ανερχόταν στο 21,9%. Στα παιδιά που δεν είχαν βιώσει αντίστοιχη κατάσταση, το ποσοστό ήταν 13,9%. Συνολικά, στα παιδιά που δεν ζούσαν και με τους δύο βιολογικούς γονείς το ποσοστό των ψυχικών διαταραχών έφτανε το 21,3%, σχεδόν διπλάσιο από το 10,8% των παιδιών που ζούσαν και με τους δύο βιολογικούς γονείς.

Πόσο συχνή είναι η γονεϊκή απώλεια

Τα στοιχεία της έρευνας δείχνουν παράλληλα ότι η εμπειρία της γονεϊκής απώλειας δεν είναι σπάνια. Μέχρι την ηλικία των 17 ετών, το 31,8% των παιδιών είχε βιώσει τον χωρισμό των γονιών του, ενώ το 2,5% είχε χάσει έναν βιολογικό γονέα από θάνατο. Επιπλέον, το 0,3% είχε γονέα υπό κράτηση. Συνολικά, το 37,8% των παιδιών δεν ζούσαν και με τους δύο βιολογικούς γονείς. «Η γονεϊκή απώλεια είναι πιο συχνή απ’ όσο συνειδητοποιούν πολλοί άνθρωποι και έχει σαφή και μετρήσιμη επίδραση στην ψυχική υγεία των παιδιών», ανέφερε η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, καθηγήτρια Lauren Breen.

Όπως εξήγησε, ιδιαίτερα στα μικρότερα παιδιά οι συνέπειες μπορεί να είναι εντονότερες. «Η μελέτη ενισχύει τα μακροχρόνια στοιχεία που δείχνουν ότι το πένθος για την απώλεια ενός γονέα είναι μία από τις πιο οδυνηρές εμπειρίες της παιδικής ηλικίας και συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο προβλημάτων ψυχικής υγείας», σημείωσε.

Η σημασία της έγκαιρης υποστήριξης

Η μελέτη δεν υποστηρίζει ότι κάθε παιδί που βιώνει μια απώλεια θα αναπτύξει ψυχική διαταραχή. Κρίσιμο στοιχείο θεωρείται η έγκαιρη αναγνώριση των δυσκολιών και η πρόσβαση στην κατάλληλη υποστήριξη. Η καθηγήτρια Breen αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν πολλές οικογένειες όταν προσπαθούν να διαχειριστούν το πένθος.

«Τα παιδιά που πενθούν και οι οικογένειές τους συχνά αντιμετωπίζουν εμπόδια όπως οι μεγάλες λίστες αναμονής, το υψηλό κόστος και η έλλειψη ενημέρωσης για το πού μπορούν να ζητήσουν βοήθεια», σημείωσε. Σύμφωνα με την ίδια, τα ευρήματα αναδεικνύουν την ανάγκη για καλύτερη αναγνώριση των παιδιών που βιώνουν γονεϊκή απώλεια, αλλά και για ευκολότερη πρόσβαση σε τεκμηριωμένες υπηρεσίες ψυχικής υγείας, ψυχολογικές θεραπείες και οικογενειακά προγράμματα υποστήριξης. «Το να κατανοήσουμε πόσο συχνή είναι η γονεϊκή απώλεια είναι μόνο το πρώτο βήμα. Τώρα χρειάζεται να διασφαλίσουμε ότι τα παιδιά που περνούν αυτές τις εμπειρίες αναγνωρίζονται έγκαιρα και συνδέονται με την υποστήριξη που χρειάζονται», κατέληξε.