Γιατί οι άνδρες νιώθουν άδειοι ακόμη κι όταν έχουν πετύχει τους στόχους τους

«Έχω την καριέρα που ήθελα, αλλά πλέον δεν με ενδιαφέρει». «Δεν καταλαβαίνω γιατί είμαι συνέχεια θυμωμένος». «Έχω φίλους, όμως δεν μιλάμε ιδιαίτερα». Πρόκειται για φράσεις που, σύμφωνα με τον Matthew Willner, LCSW, ψυχοθεραπευτή, εμφανίζονται συχνά στις συζητήσεις του με άνδρες που αναζητούν βοήθεια.

Όταν η ζωή που ονειρεύτηκαν δεν φέρνει την ευτυχία

Άνδρες που έχουν καταφέρει να δημιουργήσουν μια καλή επαγγελματική πορεία, μια σταθερή σχέση, ένα σπίτι και έναν κοινωνικό κύκλο μπορεί κάποια στιγμή να αναρωτηθούν γιατί όλα αυτά δεν τους προσφέρουν την ικανοποίηση που περίμεναν. Πίσω από το αίσθημα κενού, τον θυμό, το συναισθηματικό μούδιασμα ή την απομόνωση μπορεί να υπάρχει κάτι βαθύτερο: ένα πένθος για τη ζωή που θεωρούσαν ότι θα τους έκανε ευτυχισμένους.

Το «μη αναγνωρισμένο πένθος» για ένα διαφορετικό μέλλον

Περιγράφεται μια μορφή απώλειας που είναι δύσκολο να αναγνωριστεί. Δεν έχει προηγηθεί απαραίτητα κάποιο δυσάρεστο γεγονός. Αυτό που έχει χαθεί είναι η προσδοκία ότι η επαγγελματική επιτυχία, η οικονομική ασφάλεια, ο γάμος και η σταθερότητα θα οδηγούσαν σχεδόν αυτόματα σε μια ζωή με νόημα. «Διαπιστώνω ότι οι άνδρες που ζουν με αυτό είναι πιο πιθανό να βιώσουν συγκρούσεις στις σχέσεις τους και είναι λιγότερο πιθανό να διατηρήσουν στενές φιλίες ή να επιδιώξουν σχέσεις εκτός εργασίας», αναφέρει ο Willner.

Όταν αυτή η προσδοκία δεν επαληθεύεται, η απογοήτευση μπορεί να μετατραπεί σε πικρία. Ο άνθρωπος μπορεί να αισθανθεί εγκλωβισμένος μέσα στις ίδιες φιλοδοξίες και υποχρεώσεις που πίστευε ότι θα του έφερναν ευτυχία. Ο ψυχολόγος Kenneth Doka έχει χρησιμοποιήσει τον όρο «μη αναγνωρισμένο πένθος» (disenfranchised grief) για να περιγράψει απώλειες που δεν αναγνωρίζονται κοινωνικά και δεν συνοδεύονται από κάποιο τελετουργικό ή μια σαφή διαδικασία επεξεργασίας. «Πολλά αγόρια εξακολουθούν να μεγαλώνουν μαθαίνοντας ότι η ευαλωτότητα αποτελεί αδυναμία και η στωικότητα δύναμη», τονίζει.

Όταν η θλίψη μετατρέπεται σε θυμό και μούδιασμα

Το συγκεκριμένο πένθος δεν εκφράζεται απαραίτητα ως λύπη. Στην πράξη, παρατηρείται ότι μπορεί να εμφανίζεται ως θυμός, ευερεθιστότητα ή συναισθηματικό μούδιασμα. Οι αντιδράσεις αυτές μπορεί να λειτουργούν ως μηχανισμός προστασίας απέναντι σε πιο δύσκολα συναισθήματα. Κάποιοι άνδρες μπορεί να στραφούν ακόμη περισσότερο στη δουλειά, στα videogames, στο ατελείωτο scrolling ή σε άλλες συμπεριφορές που τους επιτρέπουν προσωρινά να αποφεύγουν όσα αισθάνονται. «Η ταυτότητα πολλών ανδρών εξακολουθεί να είναι συνδεδεμένη με την ικανότητά τους να επιτυγχάνουν και να παράγουν. Αν δεν μπορούν για τον έναν ή τον άλλο λόγο, αυτό τους αφήνει να νιώθουν άχρηστοι και αβοήθητοι», σημειώνει.

Η μοναξιά μπορεί να ενισχύσει το αίσθημα κενού

Η απομόνωση μπορεί, με τη σειρά της, να επιδεινώσει την κατάσταση. Σύμφωνα με στοιχεία της Gallup από τον Μάιο του 2025, το 25% των ανδρών ηλικίας 15-34 ετών στις ΗΠΑ δήλωσε ότι είχε αισθανθεί μοναξιά την προηγούμενη ημέρα, έναντι 18% των γυναικών. Παράλληλα, στοιχεία του Pew Research Center δείχνουν ότι οι άνδρες είναι λιγότερο πιθανό να αναζητήσουν υποστήριξη από το κοινωνικό τους δίκτυο.

Όταν η επαγγελματική επιτυχία καθορίζει την αυτοεκτίμηση

Ο Willner συνδέει το συγκεκριμένο μοτίβο και με εμπειρίες που μπορεί να έχουν ξεκινήσει από την παιδική ηλικία. Άνθρωποι που μεγάλωσαν με την αίσθηση ότι πρέπει να κερδίσουν την αποδοχή μέσα από την επίδοση ή την εκπλήρωση των προσδοκιών των άλλων ενδέχεται, ως ενήλικες, να επενδύσουν υπερβολικά στην καριέρα και στην επιτυχία. Με αυτόν τον τρόπο, η επαγγελματική πορεία μπορεί να πάψει να αποτελεί απλώς εργασία και να μετατραπεί σε μέσο επιβεβαίωσης της προσωπικής αξίας. Όταν ακόμη και η επιτυχία δεν καταφέρνει να απομακρύνει το αίσθημα κενού, η διάψευση μπορεί να είναι έντονη. «Όταν χάνουν κάτι κομβικό για τη ζωή τους, όπως τη δουλειά ή μια σύντροφο, δεν βιώνουν την αλλαγή ως απώλεια ή κάτι θλιβερό που τους λείπει. Το βλέπουν ως υπονόμευση του ποιοι είναι», εξηγεί.

Τι μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση

Σύμφωνα με τον ειδικό, η λύση δεν είναι απλώς να μιλήσει κάποιος για τα συναισθήματά του. Το πρώτο βήμα είναι να διερευνήσει τι βρίσκεται πίσω από τον θυμό ή το συναισθηματικό μούδιασμα και ποιο συναίσθημα προσπαθούν να προστατεύσουν. Στις περισσότερες περιπτώσεις, πίσω από αυτά μπορεί να βρίσκονται φόβοι ότι κάποιος είναι αδύναμος, ανάξιος, αποτυχημένος ή μη αγαπητός. Η αναγνώριση αυτών των συναισθημάτων μπορεί να βοηθήσει έναν άνθρωπο να αποσυνδέσει την αυτοεκτίμησή του από την επαγγελματική επιτυχία και να επενδύσει περισσότερο στις σχέσεις, στις φιλίες, στις κοινότητες και σε δραστηριότητες εκτός εργασίας. Το ζητούμενο δεν είναι να εγκαταλείψει κάποιος τη φιλοδοξία του. Είναι να πάψει να τη χρησιμοποιεί ως τη μοναδική απόδειξη ότι η ζωή του έχει αξία.