Future Faking: Όταν οι υποσχέσεις για το «μαζί» γίνονται η μεγαλύτερη παγίδα μιας σχέσης (VIDEO)

Στην εποχή των γρήγορων γνωριμιών και των έντονων συναισθηματικών δεσμών, δεν είναι λίγοι εκείνοι που έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με μια σχέση η οποία έμοιαζε να έχει μέλλον από τις πρώτες κιόλας εβδομάδες.

Σχέδια για ταξίδια, συζητήσεις για συγκατοίκηση, αναφορές σε οικογένεια και κοινή ζωή δημιουργούν την αίσθηση ότι η σχέση βαδίζει σταθερά προς κάτι ουσιαστικό. Ωστόσο, σε αρκετές περιπτώσεις, αυτό το μέλλον παραμένει μόνο στα λόγια.

Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό ως «future faking» και τα τελευταία χρόνια απασχολεί ολοένα και περισσότερο ψυχολόγους και ειδικούς στις διαπροσωπικές σχέσεις. Πρόκειται για μια συμπεριφορά κατά την οποία κάποιος δημιουργεί την προσδοκία ενός κοινού μέλλοντος, χωρίς όμως να υπάρχει πραγματική πρόθεση ή δυνατότητα να το υλοποιήσει.

Η δύναμη του future faking βρίσκεται στο ότι αγγίζει βαθιές ανθρώπινες ανάγκες. Οι περισσότεροι άνθρωποι επιθυμούν να νιώσουν ότι κάποιος τους επιλέγει συνειδητά, ότι τους βλέπει ως σημαντικό κομμάτι της ζωής του και ότι υπάρχει προοπτική. Όταν λοιπόν ακούν φράσεις όπως «σε φαντάζομαι δίπλα μου σε λίγα χρόνια», «θέλω να γνωρίσεις την οικογένειά μου» ή «μαζί σου σκέφτομαι διαφορετικά το μέλλον», είναι φυσικό να επενδύουν συναισθηματικά.

Η ψυχολογία εξηγεί ότι ο εγκέφαλος δεν επεξεργάζεται αυτές τις δηλώσεις ως απλές λέξεις. Αντίθετα, αρχίζει να δημιουργεί εικόνες και σενάρια για το μέλλον. Έτσι γεννιέται η προσμονή, η οποία συχνά αποδεικνύεται ισχυρότερη ακόμη και από την ίδια την πραγματικότητα της σχέσης.

Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάθε άνθρωπος που κάνει μεγάλα σχέδια από νωρίς λειτουργεί με πρόθεση εξαπάτησης. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου ο ενθουσιασμός της αρχής οδηγεί κάποιον σε υποσχέσεις που πιστεύει πραγματικά τη στιγμή που τις εκφράζει. Καθώς όμως περνά ο χρόνος, διαπιστώνει ότι δεν μπορεί να ανταποκριθεί σε όσα υποσχέθηκε ή δεν διαθέτει την απαιτούμενη συναισθηματική ωριμότητα για να στηρίξει τη σχέση.

Υπάρχει όμως και η πιο προβληματική εκδοχή του φαινομένου. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι υποσχέσεις για ένα κοινό μέλλον χρησιμοποιούνται συνειδητά ως μέσο συναισθηματικής σύνδεσης και ελέγχου. Το άτομο γνωρίζει τι έχει ανάγκη να ακούσει ο άλλος και προσφέρει ακριβώς αυτή την εικόνα ασφάλειας και προοπτικής. Όταν όμως πετύχει τη συναισθηματική δέσμευση που επιδιώκει, η συμπεριφορά του αλλάζει αισθητά και οι υποσχέσεις αρχίζουν να απομακρύνονται.

Το πιο δύσκολο στοιχείο του future faking είναι ότι δεν εμφανίζεται πάντα μέσα από θεαματικές δηλώσεις αγάπης. Συχνά κρύβεται σε φαινομενικά αθώες καθημερινές κουβέντες. Μια αναφορά σε ένα ταξίδι που «θα γίνει το καλοκαίρι», μια υπόσχεση για γνωριμία με φίλους ή συγγενείς, ακόμη και μια συζήτηση για ένα σπίτι που «κάποια στιγμή θα δούμε μαζί», μπορεί να αποτελούν μέρος ενός μοτίβου που δεν οδηγεί ποτέ σε πραγματική δράση.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι το σημαντικότερο προειδοποιητικό σημάδι δεν είναι το μέγεθος της υπόσχεσης αλλά η επαναλαμβανόμενη απουσία πράξεων. Όταν οι δικαιολογίες διαδέχονται η μία την άλλη, όταν τα σχέδια αναβάλλονται διαρκώς και όταν η σχέση παραμένει στάσιμη παρά τις συνεχείς διαβεβαιώσεις, τότε αξίζει να εξεταστεί αν υπάρχει πραγματική πρόθεση δέσμευσης.

Το future faking συνδέεται συχνά και με το λεγόμενο love bombing, την υπερβολική δηλαδή εκδήλωση ενδιαφέροντος και συναισθημάτων στα πρώτα στάδια μιας γνωριμίας. Αν και οι δύο συμπεριφορές δεν ταυτίζονται, πολλές φορές συνυπάρχουν, δημιουργώντας μια έντονη συναισθηματική εμπειρία που κάνει δύσκολη την αντικειμενική αξιολόγηση της σχέσης.

Σε έναν κόσμο όπου οι ανθρώπινες σχέσεις γίνονται ολοένα και πιο σύνθετες, ίσως το πιο χρήσιμο ερώτημα να μην είναι τι υπόσχεται κάποιος για το μέλλον, αλλά τι κάνει στο παρόν. Γιατί η ουσιαστική σύνδεση δεν χτίζεται μέσα από όμορφες φράσεις και μεγάλες δηλώσεις. Χτίζεται μέσα από συνέπεια, σταθερότητα, αμοιβαία προσπάθεια και καθημερινές πράξεις που επιβεβαιώνουν όσα λέγονται.

Άλλωστε, η διαφορά ανάμεσα σε μια υγιή σχέση και σε μια σχέση που βασίζεται στην προσμονή είναι απλή: η πρώτη εξελίσσεται στην πραγματικότητα, ενώ η δεύτερη παραμένει εγκλωβισμένη σε ένα μέλλον που ίσως δεν φτάσει ποτέ.