Φαιδρά Πορτοκαλέα #066: Η καρεκλοαθανασία, ο «Μαζώ», η Πυθία, ο Τζήκας, η Κεραμέως, η αγανάκτηση του ελέγχου και οι μακρινοί «συγγενείς»

Η καρεκλοαθανασία της εξουσίας

Στα πλαίσια των φιλοσοφικών αναζητήσεων της πορτοκαλιάς μας είχαμε πολύωρη συζήτηση με τον Δρυίδη μας, θέλοντας να προσεγγίσουμε το φαινόμενο της ΚΑΡΕΚΛΟΑΘΑΝΑΣΙΑΣ,  που αποτελεί ένα πολύ  παράξενο σύνδρομο στην εξουσία.  Προσβάλλει κυρίως όσους κάθονται χρόνια σε μεγάλη καρέκλα και ακόμη περισσότερο, όσους στέκονται γύρω της. Ο ηγέτης μπορεί να έχει πάψει να κυβερνά ουσιαστικά, αλλά το περιβάλλον διαβεβαιώνει ότι «εργάζεται κανονικά», «ενημερώνεται συνεχώς» και «παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις». Τόσο στενά, ώστε μερικές φορές οι εξελίξεις περνούν από μπροστά και δεν τον χαιρετούν. 

Η πολιτική ιστορία γνωρίζει τέτοιες περιπτώσεις. Το πρόβλημα, όμως, δεν είναι μόνο ο άνθρωπος που δυσκολεύεται να αποχωριστεί το αξίωμα. Είναι ο αυλικός μηχανισμός που έχει χτίσει τη ζωή του γύρω από την υπογραφή, το γραφείο, την πρόσβαση και το «πείτε του ότι τηλεφώνησα». Εκεί γεννιέται η διοίκηση δι’ αντιπροσώπων, συγγενών, συνεργατών, συμβούλων και λοιπών αυτοφυών θεσμών. 🏛️

Και τότε αρχίζει η βιομηχανία της κανονικότητας. Ανακοινώσεις ότι όλα βαίνουν ομαλώς, φωτογραφίες αρχείου, συσκέψεις όπου όλοι συμφωνούν ότι έγινε σύσκεψη και αποφάσεις που περιμένουν κάποιον να αποφασίσει ποιος αποφασίζει. Η γραφειοκρατία έχει ταλέντο στο να παράγει κίνηση χωρίς μετακίνηση. 🎭

Και κάπως έτσι η θέση παύει να υπηρετεί τον θεσμό και ο θεσμός αρχίζει να υπηρετεί τη θέση. Στην Ελλάδα, όπου η καρέκλα συχνά θεωρείται συγγενής πρώτου βαθμού, η αποχώρηση αντιμετωπίζεται περίπου σαν εγκατάλειψη οικογενειακής εστίας. Κανείς δεν θέλει να φύγει πρώτος, μήπως και καθίσει άλλος. 🇬🇷

Η πραγματική πολιτική αξιοπρέπεια δεν μετριέται μόνο από το πώς ανεβαίνεις, μετριέται και από το αν καταλαβαίνεις πότε πρέπει να κατέβεις. Διότι υπάρχει μια στιγμή που η παραμονή δεν είναι προσφορά. Είναι απλώς η παράταση μιας κατάστασης που όλοι ξέρουν πως τελείωσε. 📸

«Ήρθε πια η ώρα να εγκαταλείψω έναν κόσμο που με εγκαταλείπει και που δεν νοσταλγώ»

François René de Chateaubriand, Γάλλος συγγραφέας, διπλωμάτης και πολιτικός.

Ιατρική χωρίς έλεγχο

Ο θάνατος του Γιώργου Μαζωνάκη δεν είναι υπόθεση για εύκολο γέλιο. Είναι όμως υπόθεση που γεννά εκείνο το πικρό χαμόγελο, όταν ανακαλύπτουμε ξανά πως η χώρα διαθέτει νόμους, άδειες και ελέγχους και στο τέλος όλοι ψάχνουν ποιος κρατούσε το κλειδί. 🕯️

Το ιατρείο στο Κολωνάκι ερευνάται για πλασμαφαίρεση χωρίς την απαιτούμενη αδειοδότηση, ενώ ο ΙΣΑ δηλώνει ότι είχε πραγματοποιήσει ελέγχους χωρίς να εντοπίσει τα σχετικά μηχανήματα. Και κάπου εδώ εμφανίζεται ο Γιώργος Πατούλης να εξηγεί ότι δεν άνοιξαν στους ελεγκτές και να αναρωτιέται αν έπρεπε «να μπουν από το μπαλκόνι». Ελλάς, η χώρα όπου ο έλεγχος σταματά ευγενικά στο κουδούνι. 🔔Το πρόβλημα δεν είναι ένα ιατρείο. Είναι η πανσπερμία των «ολιστικών», «κβαντικών», «αναγεννητικών» και άλλων θαυματουργών λεξιλογίων που ντύνονται με επιστημονική γραβάτα και σερβίρουν ελπίδα με τιμοκατάλογο. Η εναλλακτική ιατρική γίνεται επικίνδυνη όταν το «εναλλακτική» σημαίνει εναλλακτική και προς τον νόμο. 🩺

Και εδώ βρίσκεται το ελληνικό θαύμα. Οι θεσμοί αποκτούν όραση μετά την τραγωδία, πριν βλέπουν θολά, ζητούν έγγραφα και περιμένουν καταγγελίες. Μετά εμφανίζονται όλοι με φακούς και αποφασιστικότητα. Η πρόληψη παραμένει η μόνη θεραπεία που εφαρμόζουμε εκ των υστέρων. 🔦

Τώρα η Εισαγγελία ερευνά και τον τρόπο των ελέγχων. Καλώς. Ο πολίτης δεν μπορεί να είναι ταυτόχρονα ασθενής, νομικός, τεχνικός και ντετέκτιβ. Ο Μαζωνάκης έφυγε στα 54. Μα ένας καλλιτέχνης που χάρισε φωνή, ιδιοσυγκρασία και αλήθεια σε τόσο κόσμο δεν φεύγει ποτέ ολόκληρος. Μένει στα τραγούδια, στις νύχτες, στις μνήμες και στη μαγική ιδιότητα της τέχνης να νικά, έστω για λίγο, τον χρόνο. Καλό ταξίδι, «ΜΑΖΩ», ας μείνει η τέχνη σου στις καρδιές όσων σε αγάπησαν. Το ελάχιστο που του οφείλουμε είναι να μη φύγει μαζί του και η κοινή λογική. 🌹

«Η μεγάλη τραγωδία της επιστήμης είναι η εξόντωση μιας όμορφης υπόθεσης από ένα άσχημο γεγονός»

Τόμας Χένρι Χάξλεϊ, Άγγλος βιολόγος και ανατόμος.

Προς Μαξίμου, η Πυθία κόβει τιμολόγιο μηδέν!!

Η κυβέρνηση έκανε επιτέλους κάτι που η Φαιδρά Πορτοκαλέα φώναζε εδώ και καιρό, έδωσε δεύτερη ευκαιρία σε ανθρώπους που είχαν μπει στον εξωδικαστικό, αλλά έχασαν τη ρύθμιση επειδή κάποια στιγμή δεν άντεξε η τσέπη τους. Ο νόμος 5313/2026 ανοίγει για έξι μήνες παράθυρο νέας αίτησης, ενώ από τις 21 Σεπτεμβρίου ενεργοποιούνται πρόσθετες δυνατότητες του μηχανισμού. Κάλλιο αργά παρά με κατασχετήριο. 🍊

Και εδώ γεννάται το επιτελικό ερώτημα, γιατί το Μαξίμου να αναζητεί κάθε φορά τη σοφία σε συσκέψεις, συμβούλους, φακέλους και παρουσιάσεις με σαράντα διαφάνειες, όταν υπάρχει η Πυθία της Πορτοκαλιάς; Η δική μας δεν ζητά γραφείο, μετακλητό συνεργάτη, υπηρεσιακό αυτοκίνητο ή κωδικό εξόδων. Θέλει έναν καφέ, λίγο θυμίαμα και να την ακούνε πριν το πρόβλημα γίνει εγκύκλιος. 🔮

Η επανένταξη όσων έχασαν μια ρύθμιση δεν είναι χάρη, είναι κοινή λογική. Ο μικρομεσαίος που στραβοπάτησε δεν μεταμορφώθηκε ξαφνικά σε οικονομικό σατανά. Συνήθως έπεσε πάνω σε φόρους, εισφορές, ακρίβεια και έναν μήνα που είχε περισσότερες υποχρεώσεις από ημέρες. Αν μπορεί να ξαναμπεί, να πληρώνει και να συνεχίσει, κερδίζουν όλοι. 💶

Διότι, κακά τα ψέματα, όταν μια ιδέα ανακουφίζει τον πολίτη χωρίς νέο επίδομα, νέο φόρο και νέα πλατφόρμα αιτήσεων, αξίζει να ακούγεται πριν βαφτιστεί μελέτη από κάποιον επιτελικό εγκέφαλο. Γι’ αυτό προτείνουμε στο Μαξίμου μια μικρή διοικητική μεταρρύθμιση, πριν από κάθε νέα επιτροπή, να συμβουλεύονται την Πυθία μας. Το κόστος είναι μηδενικό και, μέχρι στιγμής, οι χρησμοί της έχουν καλύτερη σχέση τιμής και αποτελέσματος από αρκετές εκθέσεις που καταλήγουν στο συρτάρι. Κι αν θέλουν, στέλνουμε και IBAN, μόνο για συμβολικούς λόγους…😏

«Εμπειρία είναι το όνομα που δίνουν όλοι στα λάθη τους»

Όσκαρ Ουάιλντ, Ιρλανδός συγγραφέας και θεατρικός συγγραφέας

Η ΔΕΘ και η αναδρομική πατρότητα

Διαβάσαμε τον Τάσο Τζήκα στην «Καθημερινή» να ξετυλίγει τη δεκατετραετή θητεία του στη ΔΕΘ και, ομολογουμένως, πάθαμε ένα μικρό θεσσαλονικιώτικο ίλιγγο. Διότι παρουσιάζει την ανάπλαση περίπου ως τέκνο μιας μακράς κυοφορίας στην οποία ο ίδιος είχε πρωταγωνιστικό ρόλο. Μόνο που η σημερινή ανάπλαση δεν είναι ακριβώς εκείνο το σχέδιο που υπερασπιζόταν μέχρι πρότινος. Κι όμως, τώρα εμφανίζεται να έχει συμβάλει και στη νέα εκδοχή, λες και η πολεοδομία διαθέτει λειτουργία «αποθήκευση ως» για κάθε εποχή και κυβέρνηση. Η Ιστορία και η πορτοκαλιά μας , βλέπετε, έχουν ένα κακό χούι, κρατάν  πρακτικά. 📚

Το προηγούμενο σχέδιο των περίπου 300 εκατομμυρίων, με ιδιωτική συμμετοχή, ξενοδοχείο και επιχειρηματικό κέντρο, προκάλεσε αντιδράσεις στην πόλη. Ο ίδιος μάλιστα είχε πει το αλησμόνητο «ή θα γίνει αυτό το σχέδιο ή δεν θα γίνει τίποτε»!! Τελικώς έγινε άλλο σχέδιο και έγινε και κάτι. Η πραγματικότητα, ως γνωστόν, δεν διαβάζει πάντα τα δελτία Τύπου. 🎪

Σύμφωνα με επιβεβαιωμένες παρασκηνιακές πληροφορίες της στήλης, η αρχική είσοδος του Τζήκα στη διοίκηση της ΔΕΘ είχε και πολιτική στήριξη από τη Δημοκρατική Αριστερά και τον χώρο του Φώτη Κουβέλη. Επίσης, κατά τις ίδιες πληροφορίες, η αποχώρησή του συνδέθηκε με τη σύγκρουση που είχε δημιουργηθεί γύρω από το προηγούμενο μοντέλο ανάπλασης. 🐦

Και κάπου εδώ έρχεται το καλύτερο. Ο πρώην πρόεδρος της ΔΕΘ είναι πλέον σύμβουλος του Ιβάν Σαββίδη στον ΠΑΟΚ. Από τα περίπτερα στην Τούμπα, από τις μακέτες στην αναδιάρθρωση και από την αστική ανάπλαση στην ποδοσφαιρική οργάνωση. Στη Θεσσαλονίκη τελικά τίποτε δεν χάνεται, απλώς αλλάζει διοικητικό συμβούλιο. ⚽

«Όσοι δεν μπορούν να θυμηθούν το παρελθόν είναι καταδικασμένοι να το επαναλάβουν»

Τζορτζ Σανταγιάνα, φιλόσοφος και συγγραφέας

Η γαλάζια πολυκατοικία και το επίδομα της έριδος

Η προηγούμενη Φαιδρά Πορτοκαλέα είχε αντιμετωπίσει θετικά την προσωπική παρέμβαση του Παύλου Μαρινάκη για το επίδομα ανεργίας. Ο ίδιος είπε ότι θέλει να ανοίξει συζήτηση ώστε, μετά από ένα διάστημα, η επιδότηση της ανεργίας να μετατρέπεται σε επιδότηση της εργασίας και σε μείωση ασφαλιστικών εισφορών. Δεν το παρουσίασε ως κυβερνητικό σχέδιο, αλλά ως προσωπική θέση. Κι εκεί άρχισε το γαλάζιο οικογενειακό συμβούλιο. Η Νίκη Κεραμέως έσπευσε να δηλώσει ότι η άποψη είναι «αυστηρά προσωπική» και ότι το επίδομα αποτελεί ανταποδοτικό ασφαλιστικό δικαίωμα. Σωστό ως ασφαλιστική παρατήρηση. Μόνο που υπάρχει μια μικρή πολιτική πορτοκαλόφλουδα, η ίδια η υπουργός είχε παρουσιάσει, παλαιότερα, μοντέλο επιδόματος που είναι υψηλότερο στην αρχή και μειώνεται στη συνέχεια, ακριβώς για να ενθαρρύνει την επιστροφή στην εργασία. Δηλαδή το κίνητρο προς την απασχόληση είναι καλό, αρκεί να μην το προτείνει ο διπλανός στο υπουργικό τραπέζι. 🍊 

Και μετά εμφανίστηκαν κι άλλοι γαλάζιοι, με πρώτο τον Στέλιο Πέτσα, να μιλούν για «άστοχη» δήλωση και να θυμίζουν ότι το επίδομα είναι ασφαλιστικό δικαίωμα. Η εσωκομματική συζήτηση απέκτησε ξαφνικά κάτι από συνέδριο εργατολόγων με κομματικές κονκάρδες. Την ίδια ώρα, η ΕΛΣΤΑΤ κατέγραψε 46.368 κενές θέσεις εργασίας στο δεύτερο τρίμηνο του 2026, αυξημένες κατά 19,4% σε έναν χρόνο. Αυτό δεν αποδεικνύει ότι οι άνεργοι «δεν θέλουν να δουλέψουν», αποδεικνύει όμως ότι υπάρχει πραγματικό πρόβλημα αντιστοίχισης ανθρώπων και θέσεων. 📊 

Το ζήτημα δεν είναι να βαφτίσουμε ούτε τον άνεργο τεμπέλη ούτε το επίδομα ιερό κειμήλιο. Είναι να προστατεύεται αυτός που πραγματικά το χρειάζεται και ταυτόχρονα να υπάρχουν κίνητρα για επιστροφή στην εργασία. Κι αν αυτό συζητιέται μέσα στη ΝΔ με περισσότερη θερμοκρασία απ’ όση χρειάζεται. Τελικά στη γαλάζια πολυκατοικία η προσωπική άποψη επιτρέπεται. Αρκεί προηγουμένως να έχει εγκριθεί από τη διαχείριση. 🏢🍊

«Η εργασία απομακρύνει από εμάς τρία μεγάλα κακά, την ανία, το πάθος και την ανάγκη»

 Βολταίρος, Γάλλος φιλόσοφος και συγγραφέας

Όταν ο έλεγχος γίνεται αγανάκτηση

Κυρία Κεραμέως, υπάρχει ένα απλό ερώτημα που δεν χρειάζεται ούτε επιτροπή, ούτε σύσκεψη, ούτε δεκαεπτά υπογραφές για να απαντηθεί. Ελέγχονται οι επιχειρήσεις σε όλη την Ελλάδα με την ίδια ένταση ή σε ορισμένες περιοχές ο ελεγκτικός ζήλος έχει γίνει σχεδόν τοπικό έθιμο; Διότι έλεγχος χρειάζεται. Κανείς σοβαρός δεν ζητά να μετατραπεί η αγορά σε ξέφραγο αμπέλι. Άλλο όμως έλεγχος και άλλο να γνωρίζεις τον ελεγκτή καλύτερα από τον λογιστή σου. 🔍

Ο e-ΕΦΚΑ διαθέτει έντεκα Περιφερειακά Ελεγκτικά Κέντρα Ασφάλισης. Εκείνο που δεν διαθέτει, τουλάχιστον σε μορφή που να καταλαβαίνει άνθρωπος χωρίς ειδικότητα στην αποκρυπτογράφηση δημοσίων εγγράφων, είναι ένας καθαρός συγκριτικός πίνακας. Πόσοι ελεγκτές υπηρετούν σε κάθε περιοχή; Πόσοι έλεγχοι γίνονται ανά χίλιες επιχειρήσεις; Πόσοι είναι επανέλεγχοι; Πόσα πρόστιμα ακυρώνονται; Απλές ερωτήσεις, οι οποίες στο ελληνικό Δημόσιο αποκτούν συχνά τη δυσκολία αρχαίου παπύρου. 📊

Αν λοιπόν η Βόρεια Ελλάδα, η Θεσσαλία, η Πελοπόννησος, η Αττική ,η νησιωτική Ελλάδα και  η Κρήτη δεν αντιμετωπίζονται με αναλογικά κριτήρια, τότε γεννιέται κάτι πολύ πιο επικίνδυνο από ένα πρόστιμο, η αίσθηση ότι κάποιοι βρίσκονται μονίμως στο μάτι του ελεγκτικού κυκλώνα. Και ο μικρομεσαίος, εκτός από βιβλία εσόδων και εξόδων, κρατά και τεφτέρι αγανάκτησης. Αυτό, δυστυχώς για τις κυβερνήσεις, δεν κλείνει στο τέλος της χρήσης. 🧾

Δεν μπορούμε να πούμε ότι οι δημοσκοπικές απώλειες της Νέας Δημοκρατίας οφείλονται στους ελέγχους. Μπορούμε όμως να πούμε ότι η συνεχής διοικητική πίεση παράγει πολιτικό εκνευρισμό. Και όταν ο πολίτης δεν βρίσκει άλλη υπηρεσία να κάνει ένσταση, υπάρχει πάντα η κάλπη. Εκεί μάλιστα δεν χρειάζεται ούτε ραντεβού ούτε ΑΦΜ. 🗳️

Η λύση είναι απλή, ίδια μέτρα, ίδια σταθμά και δημόσια στοιχεία. Γιατί ο δίκαιος έλεγχος προστατεύει την αγορά. Ο άνισος έλεγχος προστατεύει μόνο την καχυποψία. 🍊

«Το φως του ήλιου λέγεται πως είναι το καλύτερο απολυμαντικό»

Λούις Μπράνταϊς, Αμερικανός νομικός και δικαστής του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ.

Η Τζέιν που μας έμαθε να κοιτάμε αλλιώς τους χιμπατζήδες

Η Τζέιν Γκούντολ έκανε κάτι που σήμερα μοιάζει σχεδόν αυτονόητο, αλλά το 1960 ήταν επιστημονική μικρή επανάσταση. Κοίταξε έναν χιμπατζή και δεν είδε «δείγμα υπ’ αριθμόν 17», είδε χαρακτήρα, οικογένεια, ιδιοτροπίες, συμπάθειες και αντιπάθειες. Κι όταν διαπίστωσε ότι οι χιμπατζήδες κατασκευάζουν και χρησιμοποιούν εργαλεία, ο άνθρωπος αναγκάστηκε να μαζέψει λίγο τα φτερά της μοναδικότητάς του. Διότι είναι κάπως ενοχλητικό να θεωρείσαι η κορωνίδα της δημιουργίας και ξαφνικά να εμφανίζεται ο ξάδελφος από το Γκόμπε με ένα κλαδάκι στο χέρι και να σου χαλάει το βιογραφικό. 🐒

Στην Τανζανία η Γκούντολ παρατηρούσε επί δεκαετίες χιμπατζήδες να μεγαλώνουν τα μικρά τους, να κάνουν παρέες, να μαλώνουν, να συμφιλιώνονται, να κυνηγούν και να διεκδικούν θέση στην ιεραρχία. Με δυο λόγια, βρήκε μια κανονική κοινωνία, απλώς χωρίς υπουργικά συμβούλια, προεκλογικές συγκεντρώσεις και πρωινάδικα. 🌿

Και είχε κι ένα ακόμη επιστημονικό «κουσούρι», τους έδινε ονόματα!!!!!, Φλο, Φίφι, Ντέιβιντ. Η ακαδημαϊκή ορθοδοξία προτιμούσε αριθμούς, διότι οι αριθμοί είναι σοβαροί και δεν παρεξηγούνται. Εκείνη όμως επέμενε ότι πίσω από τα δεδομένα υπήρχαν προσωπικότητες. Τελικά οι χιμπατζήδες κράτησαν τα ονόματά τους και η επιστήμη αναθεώρησε αρκετές από τις βεβαιότητές της. 🔬

Αργότερα η Γκούντολ έγινε παγκόσμια φωνή για το περιβάλλον και την προστασία των ζώων. Ταξίδευε ακούραστα, μιλούσε σε νέους και επέμενε πως υπάρχει ακόμη ελπίδα, αρκεί να σηκωθούμε από τον καναπέ και να κάνουμε κάτι γι’ αυτήν. Εξαιρετικά ενοχλητική άποψη για όσους προτιμούν να σώζουν τον πλανήτη αποκλειστικά με αναρτήσεις. 🌍

Έφυγε στα 91 της, αφήνοντας πίσω της κάτι πολύ περισσότερο από επιστημονικές ανακαλύψεις. Μας άφησε έναν καθρέφτη και μέσα του φάνηκε πως οι χιμπατζήδες είναι πολύ πιο ανθρώπινοι απ’ όσο νομίζαμε και οι άνθρωποι, ορισμένες ημέρες, αισθητά λιγότερο. 🕊️

«Αυτό που κάνεις κάνει τη διαφορά. Και πρέπει να αποφασίσεις τι είδους διαφορά θέλεις να κάνεις».

Τζέιν Γκούντολ, ηθολόγος και πρωτευοντολόγος.