Θεσσαλονίκη: Όταν εργοδότες και εργαζόμενοι είναι οι… ίδιοι άνθρωποι

Στην περιφέρεια όπως η Θεσσαλονίκη η αυτοαπασχόληση αποτελεί ακόμη πιο διαδεδομένο τρόπο βιοπορισμού, συνδεδεμένο με παραδοσιακές δραστηριότητες, το εμπόριο και τις υπηρεσίες μικρής κλίμακας. Το αποτέλεσμα είναι μια οικονομία που στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό σε ανθρώπους που είναι ταυτόχρονα εργοδότες και εργαζόμενοι της δικής τους επιχείρησης.

Η Ελληνική Στατιστική Αρχή παρουσίασε πριν από λίγες ημέρες τα στοιχεία του Στατιστικού Μητρώου Επιχειρήσεων για το 2023 και η εικόνα είναι αποκαλυπτική. Η ελληνική επιχειρηματικότητα εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από μικρή κλίμακα και έντονα οικογενειακό χαρακτήρα. Οι περισσότερες επιχειρήσεις στηρίζονται στον ίδιο τον ιδιοκτήτη και στα μέλη της οικογένειάς του, χωρίς μεγάλο αριθμό μισθωτών.

Η αυτοαπασχόληση παραμένει ο βασικός πυλώνας της οικονομικής δραστηριότητας σε μεγάλο μέρος της χώρας. Το βάρος αυτό γίνεται ιδιαίτερα αισθητό στην Αττική και στην Κεντρική Μακεδονία. Σε αυτές τις δύο περιοχές συγκεντρώνεται ο μεγαλύτερος όγκος τόσο των επιχειρήσεων όσο και των ανθρώπων που εργάζονται για λογαριασμό τους. Τα δύο μεγάλα αστικά κέντρα λειτουργούν ως μαγνήτης της επιχειρηματικής ζωής, όμως ακόμη και μέσα σε αυτά κυριαρχεί το μικρό μέγεθος και η προσωπική ενασχόληση του ιδιοκτήτη. Δεν πρόκειται για μεγάλες εταιρείες με οργανωμένες δομές, αλλά για χιλιάδες μικρές μονάδες που στηρίζονται στην προσωπική εργασία και συχνά στην οικογενειακή συμμετοχή.

Η ίδια τάση εμφανίζεται και στην υπόλοιπη χώρα, αν και με διαφορετική ένταση. Αυτή η δομή έχει τα πλεονεκτήματά της. Προσφέρει ευελιξία και ανθεκτικότητα σε δύσκολες περιόδους, καθώς οι μικρές οικογενειακές μονάδες προσαρμόζονται πιο εύκολα. Ταυτόχρονα όμως περιορίζει τις δυνατότητες ανάπτυξης, επενδύσεων και δημιουργίας σταθερών θέσεων εργασίας. Η ελληνική επιχειρηματικότητα παραμένει κατακερματισμένη και προσωπική.

Τα μέτρα που ανακοίνωσε το Σάββατο ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ και εξειδίκευσαν χθες οι συναρμόδιοι υπουργοί στοχεύουν ακριβώς σε αυτή την κατηγορία των μικρών και οικογενειακών επιχειρήσεων. Η βασική αλλαγή αφορά τους συνεπείς αυτοαπασχολούμενους και τις ατομικές επιχειρήσεις. Από το επόμενο φορολογικό έτος καταργούνται οι πρόσθετες προσαυξήσεις που επιβάλλονταν στο ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα με βάση τον τζίρο και τη μισθοδοσία. Αυτό σημαίνει ότι όποιος πληρώνει κανονικά φόρους και εισφορές και δηλώνει την πραγματική του δραστηριότητα δεν θα επιβαρύνεται επιπλέον μόνο και μόνο επειδή έχει κάποιο προσωπικό ή μεγαλύτερο κύκλο εργασιών.

Για χιλιάδες οικογενειακές μονάδες αυτό μεταφράζεται σε χαμηλότερο φόρο και μεγαλύτερη προβλεψιμότητα. Παράλληλα μειώνεται η προκαταβολή φόρου για τους ελεύθερους επαγγελματίες και προβλέπεται σταδιακή κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, πρώτα στην περιφέρεια και αργότερα στην Αττική. Το τέλος αυτό αποτελούσε σταθερό βάρος ακόμα και για πολύ μικρές επιχειρήσεις. Η κατάργησή του αφαιρεί ένα πάγιο κόστος που επιβάρυνε ιδιαίτερα όσους λειτουργούν με οικογενειακή μορφή και περιορισμένο προσωπικό. Προστίθεται επίσης νέα χρηματοδότηση μέσω της Αναπτυξιακής Τράπεζας, ώστε οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις να έχουν ευκολότερη πρόσβαση σε δάνεια και εγγυήσεις για επενδύσεις ή κεφάλαιο κίνησης. Τα μέτρα δεν αλλάζουν τη δομή της ελληνικής επιχειρηματικότητας. Δεν μετατρέπουν τις οικογενειακές μονάδες σε μεγάλες εταιρείες. Διευκολύνουν όμως την καθημερινή τους λειτουργία μειώνοντας φορολογικές αβεβαιότητες και πάγιες επιβαρύνσεις. Ιδιαίτερα για όσους δραστηριοποιούνται στα δύο μεγάλα κέντρα, όπου συγκεντρώνεται ο μεγαλύτερος αριθμός αυτοαπασχολούμενων, η ελάφρυνση μπορεί να αποδειχθεί ουσιαστική, αρκεί να τηρηθούν τα κριτήρια συνέπειας που θέτει το νέο πλαίσιο…