Έφυγε από τη ζωή ο γνωστός ζωγράφος και ποιητής Χρήστος Μαρκίδης

Νεκρός εντοπίστηκε το βράδυ της Δευτέρας 24 Αυγούστου στο σπίτι του στα Εξάρχεια ο ζωγράφος, ποιητής και δοκιμιογράφος Χρήστος Μαρκίδης, σε ηλικία 72 ετών.

Ο καλλιτέχνης είχε να δώσει σημεία ζωής για αρκετές ημέρες, γεγονός που κινητοποίησε τις αρχές. Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, οι αστυνομικές αρχές εξετάζουν ως πιθανότερο ενδεχόμενο την αυτοχειρία, χωρίς μέχρι στιγμής να έχουν γίνει γνωστές περισσότερες λεπτομέρειες για τις συνθήκες του θανάτου του. Την προανάκριση έχει αναλάβει το Αστυνομικό Τμήμα Εξαρχείων.

Ο Χρήστος Μαρκίδης υπήρξε μια ιδιαίτερη παρουσία στα ελληνικά εικαστικά και λογοτεχνικά πράγματα, καθώς κινήθηκε σταθερά ανάμεσα στη ζωγραφική και τη γραφή. Γεννημένος στη Δράμα το 1954, σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας από το 1974 έως το 1979, έχοντας ως αντικείμενα τη ζωγραφική, τη νωπογραφία, την ιστορία της τέχνης, τη ρυθμολογία και την παιδαγωγική ψυχολογία. Αργότερα έζησε και εργάστηκε για ένα διάστημα στο Παρίσι, ενώ από το 1985 έως το 1988 υπήρξε υπότροφος του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών για την εκπόνηση καλλιτεχνικού έργου στην Ελλάδα.

Η εικαστική του πορεία ξεκίνησε ουσιαστικά από τη δεκαετία του 1980 και εξελίχθηκε μέσα από ατομικές και ομαδικές παρουσιάσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Τα έργα του φιλοξενήθηκαν σε σημαντικούς εκθεσιακούς χώρους και γκαλερί, ενώ συμμετείχε σε περισσότερες από εβδομήντα ομαδικές εκθέσεις, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δημοσιευτεί για το έργο του. Παράλληλα, ασχολήθηκε με διαφορετικές μορφές χαρακτικής και εφαρμοσμένης τέχνης, δημιουργώντας μεταξύ άλλων χαλκογραφίες, λιθογραφίες, εξώφυλλα βιβλίων και δίσκων, θεατρικά προγράμματα και ετικέτες. Για περισσότερες από δύο δεκαετίες δίδαξε Ελεύθερο Σχέδιο και Χρώμα στο Vakalo Art & Design College.

Η ζωγραφική αποτέλεσε τον βασικό άξονα της καλλιτεχνικής του έκφρασης, χωρίς όμως να περιορίσει το ενδιαφέρον του για τον λόγο. Ο ίδιος είχε περιγράψει τη δουλειά του ως μια διαδρομή που περιστρεφόταν γύρω από δύο βασικά θέματα: τη μοναχική ανθρώπινη φιγούρα και τη νεκρή φύση. Η γραφή, όπως είχε εξηγήσει σε συνέντευξή του, του έδωσε έναν διαφορετικό χώρο ελευθερίας και του επέτρεψε να κινηθεί σε περιοχές που ξεπερνούσαν τα όρια της ζωγραφικής.

Από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 κείμενα και ποιήματά του δημοσιεύτηκαν σε μια σειρά από λογοτεχνικά και πολιτιστικά περιοδικά, μεταξύ των οποίων η «Οδός Πανός», η «Βιβλιοθήκη της Ελευθεροτυπίας», το «Αντί», ο «Ιστός», το «Νέο Πλανόδιον» και τα «δε(κατα)». Η ποιητική του παρουσία αποτυπώθηκε σε μια σειρά εκδόσεων, από το «Μονόζυγο-Τέσσερα Σχεδιάσματα» και το «Έως» μέχρι το «Κιννάβαρι», το «Δράκων κατήλθες» και το «Έρεβος ή το άλλο φως». Το 2023 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αρμός η συγκεντρωτική έκδοση «Ποιήματα 1999-2020».

Η σχέση του με τη γραφή δεν περιορίστηκε στην ποίηση. Ο Μαρκίδης έγραψε επίσης δοκιμιακά πεζογραφήματα, με το «Κατάματα» να αποτελεί μία από τις χαρακτηριστικές εκδόσεις της συγκεκριμένης πλευράς του έργου του. Η έκδοση κυκλοφόρησε εκ νέου από τον Αρμό το 2022, ενώ η συγγραφική του δραστηριότητα συνολικά συνέδεε συχνά την τέχνη με τη φιλοσοφία, τη μνήμη και την ανθρώπινη εμπειρία.

Η τελευταία περίοδος της δημιουργικής του διαδρομής είχε επίσης έντονο εικαστικό αποτύπωμα. Το φθινόπωρο του 2025 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αρμός το λεύκωμα «Χρήστος Μαρκίδης – Ζωγραφική – Σχέδια», μια έκδοση 200 σελίδων που συγκέντρωσε περίπου 150 αντιπροσωπευτικά έργα και σχέδια από την καλλιτεχνική του πορεία από τα μέσα της δεκαετίας του 1980 και μετά. Η έκδοση συνδέθηκε με την αναδρομική παρουσίαση του έργου του στην Art Project Space.

Σε συνέντευξή του το 2025, με αφορμή την έκθεση και το λεύκωμα, ο Μαρκίδης είχε μιλήσει εκτενώς για τη σχέση του με τη ζωγραφική, τη μνήμη και τη σιωπή. Η εικαστική του προσέγγιση χαρακτηριζόταν από έντονο υπαρξιακό προβληματισμό, με την ανθρώπινη μορφή να κατέχει κεντρική θέση.

Παράλληλα με τα βιβλία και τις εκθέσεις του, ο Μαρκίδης είχε πειραματιστεί και με τη σύνδεση ποίησης και ήχου. Τον Σεπτέμβριο του 2022 κυκλοφόρησε σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων το CD «Γενέθλια Ζέμπρα», στο οποίο η ποίηση και η απαγγελία του συνδυάστηκαν με μουσική και επεξεργασία ήχου του Γιάννη Μουρτζόπουλου.

Για τον ίδιο, άλλωστε, η ζωγραφική και η ποίηση δεν αποτελούσαν δύο απομονωμένες δραστηριότητες. Ήταν διαφορετικοί τρόποι προσέγγισης του ίδιου εσωτερικού και καλλιτεχνικού κόσμου. Η δουλειά του, όπως έχει επισημανθεί και από ανθρώπους που έχουν γράψει για αυτήν, δεν περιοριζόταν στην ιδιότητα του ζωγράφου, αλλά διαμορφωνόταν μέσα από μια ευρύτερη αντίληψη για την τέχνη, στην οποία ο λόγος, η εικόνα, η μνήμη και ο στοχασμός βρίσκονταν σε συνεχή διάλογο.

Με τον θάνατό του κλείνει ένας κύκλος δεκαετιών δημιουργικής παρουσίας, ο οποίος εκτεινόταν από τις αίθουσες τέχνης και τα εργαστήρια χαρακτικής μέχρι τα λογοτεχνικά περιοδικά και τις ποιητικές εκδόσεις. Ο Χρήστος Μαρκίδης αφήνει πίσω του ένα έργο που κινήθηκε επίμονα ανάμεσα στην εικόνα και τη λέξη, διατηρώντας ως σταθερό σημείο αναφοράς την ανθρώπινη μορφή, τη μνήμη και την αναζήτηση μιας βαθύτερης σημασίας πίσω από την καλλιτεχνική έκφραση.