Ρωσικές κυρώσεις, ελληνικός εφοπλισμός και επιλεκτικές ευαισθησίες

Οι νέες –υπό συζήτηση– κυρώσεις κατά της Ρωσίας για την εισβολή στην Ουκρανία είχε μία δυσάρεστη εξέλιξη για την Ελλάδα. Παγκόσμια μίντια και λογαριασμοί στα ΜΚΔ –συχνά γερμανικοί– την κατηγόρησαν για την επιθυμία της να εξαιρεθεί από τη δυνατότητα μεταφοράς ρωσικού LNG σε μη ενωσιακά λιμάνια.

Η δυσφορία του Βερολίνου έναντι του ελληνικού εφοπλισμού είναι μία αρκετά παλιά ιστορία. Πολλοί θυμόμαστε πόσο επέμενε η κυβέρνηση Μέρκελ για την άρση των καθιερωμένων προνομίων στους Έλληνες εφοπλιστές κατά τη διαπραγμάτευση των μνημονίων. Και σε εκείνη την περίοδο, το παγκόσμιο κοινό βομβαρδιζόταν από αρνητικές πληροφορίες για τη συγκεκριμένη επιχειρηματική κοινότητα. Την ίδια περίοδο κατέρρευσε η γερμανική προσπάθεια ηγεμονίας στις θάλασσες, ως επίπτωση της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης.

Μία από τις πολλές τότε διαδόσεις ήταν η εξής: αν και η λογιστική συνεισφορά της στο ΑΕΠ αγγίζει το 9%, τα πραγματικά χρήματα που αφήνει στην Ελλάδα η εμπορική ναυτιλία είναι ασήμαντα σε σχέση με τα προνόμιά της. Με τα πλοία να κατασκευάζονται στο εξωτερικό και με τα πληρώματα να είναι κατά κανόνα αλλοδαπά, είναι λογικό να αναρωτηθεί κανείς για την ιδιαίτερη εύνοια προς τον εν λόγω κλάδο.

Η απάντηση όμως είναι πολύ απλή: η εύνοια τούτη στοιχίζει ελάχιστα στο κράτος, διότι οι πλοιοκτήτες ούτε τις υποδομές μας χρησιμοποιούν, ούτε από τις κοινωνικές και άλλες δαπάνες του κράτους εξαρτώνται. Αντίθετα, είναι σε θέση να έχουν οποιαδήποτε ξένη έδρα και σημαία. Συνεπώς, όσα ξοδεύονται για την εταιρική λειτουργία τους και όσα από τα κέρδη τους επενδύονται εδώ είναι απολύτως ευπρόσδεκτα. Να θυμίσουμε ότι η επαναλειτουργία των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά και η τεράστια επένδυση στο Costa Navarino πληρώθηκαν με θαλασσινό χρήμα.

Πέραν όμως αυτών, ο εφοπλισμός προσφέρει στη χώρα ασύλληπτη μαλακή ισχύ. Το δήλωσε ξεκάθαρα και ο Στιβ Μπάνον, παλιός σύμβουλος του Ντόναλντ Τραμπ. Σύμφωνα με τα λεγόμενά του, κατέχοντας το 25% της μεταφορικής ικανότητας στο υπερπόντιο εμπόριο, η Ελλάδα είναι υπερδύναμη.

Εκτός από τη Γερμανία, κατηγορίες εξαπολύονται από –μικρά και μεγάλα– σκανδιναβικά κράτη, όπως και ανατολικοευρωπαϊκά. Παραδόξως, οι ίδιοι διαμαρτυρόμενοι ουδόλως ενοχλήθηκαν για τις γερμανικές και πορτογαλικές εξαιρέσεις στα ρωσικά αλιεύματα, ή για τις αδιάκοπες αγορές LNG από τη Γαλλία, το Βέλγιο και την Ισπανία, ή για ειδικές αυστριακές επιφυλάξεις. Η ουσία είναι πως η Ελλάδα είναι μόνο μεταφορέας και όχι αγοραστής, ενώ ο ρωσικός «σκιώδης στόλος» κατά 60% υπάγεται σε άλλες δυτικοευρωπαϊκές σημαίες.

Πάντως κατηγορηθήκαμε για αντισυμμαχική και αντιεταιρική συμπεριφορά. Επιεικώς γελοία κατηγορία, δεδομένου ότι τα ίδια κράτη αδιαφορούν επιδεικτικά για την τουρκική επιθετικότητα έναντι της χώρας μας, ή για το γεγονός ότι η γείτων κατέχει τη μισή Κύπρο εδώ και ακριβώς 52 χρόνια, πολύ πριν εκδηλωθεί η τρέχουσα ρωσική επιθετικότητα.

Αντιμετωπίζουμε μία ακόμη περίπτωση επιλεκτικής ευαισθησίας των Βορειοευρωπαίων· σημαντικό είναι μόνο όσα αφορούν τους ίδιους. Πρόκειται για στάση τηρούμενη και στα ζητήματα διαπραγματεύσεων περί το εξωτερικό εμπόριο· διά της αθρόας εισαγωγής από τρίτες χώρες αποδεκατίστηκε η ελαφρά ελληνική μεταποίηση. Δυστυχώς, ορισμένοι εταίροι μας απαιτούν αλληλεγγύη μόνο στις δικές τους επιδιώξεις· οι επιδιώξεις των υπολοίπων –κυρίως των Νοτίων– θεωρούνται υποδεέστερες.

Η ελληνική κυβέρνηση έπραξε ορθά. Δεν οφείλουμε να παραδώσουμε τη μόνη δραστηριότητα όπου είμαστε leaders σε τουρκικά, κινεζικά και άλλα συμφέροντα. Όσον αφορά το εσωτερικό ακροατήριο, η ενέργεια Μητσοτάκη θα αντιμετωπιστεί θετικά, ωστόσο είναι άγνωστο πώς θα επηρεαστούν μελλοντικά οι σχέσεις μας με τις Βρυξέλλες.