Τουρκία, ΗΠΑ, ΝΑΤΟ και ΕΕ: Τι πρέπει πραγματικά να μας ανησυχεί;

Με αφορμή τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, οι οικοδεσπότες δεν έχασαν την ευκαιρία να επιδείξουν τη νεοαποκτηθείσα ισχύ τους, μα και την παραδοσιακή μεγαλομανία τους. Ειδικά μετά τις -φαινομενικά- καλές συζητήσεις Τραμπ-Ερντογάν, μεγάλη μερίδα του ελληνικού Τύπου επιτέθηκε κατά της κυβέρνησης, κατηγορώντας την για αδράνεια, ολιγωρία, παθητικότητα, ενδοτισμό: γενικά για όσα κατηγορούνται οι ελληνικές κυβερνήσεις από την εκάστοτε αντιπολίτευση, εδώ και πολλές δεκαετίες, άσχετα με την πραγματικότητα.

Ωστόσο, ο περιορισμένος ενθουσιασμός των τουρκικών ΜΜΕ λέει πολλά για την αξία των αμερικανικών υποσχέσεων περί των F-35. Οι εν λόγω υποσχέσεις έχουν ξαναδοθεί. Δεν τηρήθηκαν και δεν θα τηρηθούν, εφόσον αντιδρούν διακομματικές πλειοψηφίες και στα δύο σώματα του Κογκρέσου. Πέραν αυτού, ο Αμερικανός πρόεδρος είναι αποδεδειγμένα απρόβλεπτος, όπως άλλωστε μας υπενθυμίζουν οι νέοι βομβαρδισμοί στο Ιράν και η πλήρης αλλαγή της συμπεριφοράς του προς την Ουκρανία. Κατά συνέπεια, ούτε η ακύρωση της συνάντησης Χέγκσεθ-Νετανιάχου, με αντικείμενο τα stealth μαχητικά, οδηγεί σε ασφαλή συμπεράσματα· ενόψει βουλευτικών εκλογών τον Νοέμβριο, οι Ρεπουμπλικάνοι αγωνιούν να φανούν πως φέρνουν δουλειές στις ΗΠΑ και ταυτόχρονα ότι χαράζουν ανεπηρέαστη εξωτερική πολιτική.

Η πώληση των κινητήρων F-110 αποτελεί διαφορετικό ζήτημα. Η Γείτων έχει αναπτύξει ένα μαχητικό, του οποίου η ποιότητα είναι συζητήσιμη. Πάντως, το πρωτότυπο υπάρχει, έχει πετάξει και χρειάζεται κινητήρες. Καθώς η τουρκική βιομηχανία δεν είναι σε θέση να τους προσφέρει, οι επιλογές δεν είναι πολλές: Βρετανία, Γαλλία, ΗΠΑ, Κίνα, Ρωσία. Δεν θα ήταν υπερβολή αν λέγαμε ότι η αμερικανική είναι για μας η πιο συμφέρουσα επιλογή· οι Ευρωπαίοι εταίροι μας τηρούν απρόβλεπτη στάση έναντι της Τουρκίας, ενώ οι Κινέζοι και οι Ρώσοι θα πουλούσαν χωρίς να θέτουν οποιονδήποτε περιορισμό χρήσης.

Είναι ομολογουμένως αλήθεια ότι η κυβέρνηση έχει στηρίξει αταλάντευτα την αμερικανική εξωτερική πολιτική, παρά τις διαφωνίες μεγάλου μέρους της εγχώριας κοινής γνώμης. Δεν δίστασε να παραχωρήσει διευκολύνσεις στις τελευταίες επιχειρήσεις κατά του Ιράν από τη βάση της Σούδας, κάτι που έκανε διακριτικά και η Κύπρος από τις δικές της βάσεις. Σε αντίθεση με άλλους Ευρωπαίους, ο Ελληνισμός συντάχθηκε με την Ουάσιγκτον, συνεπώς είναι λογικό να προσδοκά κάποια εύνοια. Τούτου δοθέντος, ενίοτε παρέχονται και μυστικά ανταλλάγματα, και μάλιστα ιδιαίτερα σημαντικά.

Από όσα συνέβησαν το τελευταίο διάστημα, περισσότερο θα πρέπει να μας ενοχλεί η επαμφοτερίζουσα στάση των μεγάλων της ΕΕ. Οι συγκεκριμένες χώρες θεωρούν απολύτως φυσιολογική την αμυντική συνεργασία με κράτος που συστηματικά απειλεί στο Αιγαίο, κατέχει τη μισή Κύπρο, δρα αποσταθεροποιητικά για τους περισσότερους γείτονές του, χειραγωγεί το μεταναστευτικό, χρησιμοποιεί ως μοχλό πίεσης την ενωσιακή βιομηχανία, και εργαλειοποιεί τις δικές του και τις ισλαμικές μειονότητες στο ευρωπαϊκό έδαφος. Με άλλα λόγια, η Τουρκία εξυμνείται και αντιμετωπίζεται ευνοϊκά, ενώ εφαρμόζει τις ίδιες ακριβώς επεκτατικές πρακτικές με τη Ρωσία.

Αυτή τη στιγμή, είμαστε υποχρεωμένοι να δείξουμε εμπιστοσύνη στις κινήσεις της ελληνικής διπλωματίας και να περιμένουμε τα βέλτιστα αποτελέσματα σε βάθος χρόνου. Από τα γεγονότα των ημερών, ας κρατήσουμε πως η Ελλάδα θα συμμετέχει ως ιδρυτικό μέλος στην Παγκόσμια Τράπεζα για την Άμυνα και Ασφάλεια (DSRB), στον πρώτο χρηματοπιστωτικό οργανισμό με αντίστοιχη εξειδίκευση. Ίσως η αμυντική βιομηχανία μας καταφέρει επιτέλους να αναπτυχθεί υγιώς, δίχως κομματικές εξαρτήσεις.