Μειώνει τελικά το νερό την όρεξη στο τραπέζι; – Νέα έρευνα ανατρέπει μια διαδεδομένη πεποίθηση
Επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η κατανάλωση νερού κατά τη διάρκεια του γεύματος δεν συνδέεται απαραίτητα με μικρότερη πρόσληψη τροφής
Για χρόνια επικρατούσε η άποψη ότι ένα ποτήρι νερό μαζί με το φαγητό μπορεί να συμβάλει στον έλεγχο της όρεξης και να οδηγήσει σε μικρότερη κατανάλωση τροφής.
Ωστόσο, νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι η σχέση ανάμεσα στο νερό και τον κορεσμό είναι πιο σύνθετη και δεν λειτουργεί απαραίτητα όπως πολλοί θεωρούν.
Ερευνητές από τα Πανεπιστήμια Cornell και Penn State, σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Appetite, εξέτασαν πώς επηρεάζει η κατανάλωση νερού τη συμπεριφορά των ανθρώπων την ώρα του γεύματος. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι έπιναν μεγαλύτερες ποσότητες νερού κατά τη διάρκεια του φαγητού δεν περιόριζαν την πρόσληψη τροφής. Αντίθετα, σε αρκετές περιπτώσεις κατανάλωναν μεγαλύτερες ποσότητες και, κατά συνέπεια, περισσότερες θερμίδες.
Στην έρευνα συμμετείχαν 86 ενήλικες, οι οποίοι κλήθηκαν να γευματίσουν δύο φορές σε εργαστηριακό περιβάλλον, επιλέγοντας ελεύθερα τόσο την ποσότητα φαγητού όσο και την ποσότητα νερού που επιθυμούσαν να καταναλώσουν. Συνολικά αναλύθηκαν 172 γεύματα, με τους επιστήμονες να καταγράφουν λεπτομερώς κάθε μπουκιά και κάθε γουλιά μέσω βιντεοσκόπησης.
Οι συμμετέχοντες είχαν στη διάθεσή τους μεγάλες μερίδες φαγητού, είτε μοσχαρίσιο τσίλι είτε κοτόπουλο tikka masala, μαζί με νερό. Οι μερίδες είχαν σχεδιαστεί ώστε να είναι μεγαλύτερες από τις συνήθεις, προκειμένου κανείς να μην ολοκληρώσει ολόκληρο το πιάτο και να μπορεί να επιλέξει μόνος του πόσο θα καταναλώσει.
Η ανάλυση των δεδομένων αποκάλυψε ότι κάθε επιπλέον ποσότητα περίπου μισού ποτηριού νερού συνδεόταν, κατά μέσο όρο, με αυξημένη κατανάλωση φαγητού. Παρότι το νερό δεν περιέχει θερμίδες, οι συμμετέχοντες προσλάμβαναν περισσότερη ενέργεια επειδή έτρωγαν μεγαλύτερες ποσότητες.
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα συμπεράσματα ήταν ότι όσοι έπιναν περισσότερο νερό δήλωναν πως ένιωθαν περισσότερο χορτάτοι μετά το τέλος του γεύματος. Παρ’ όλα αυτά, το αυξημένο αίσθημα πληρότητας δεν συνοδευόταν από μικρότερη κατανάλωση τροφής, γεγονός που αμφισβητεί την ευρέως διαδεδομένη αντίληψη ότι το νερό αρκεί για να περιορίσει την όρεξη όταν καταναλώνεται μαζί με το φαγητό.
Οι επιστήμονες μελέτησαν επίσης τον τρόπο με τον οποίο οι συμμετέχοντες εναλλάσσουν τις μπουκιές με τις γουλιές νερού. Διαπίστωσαν ότι όσοι διέκοπταν συχνότερα το φαγητό για να πιουν νερό κατέληγαν να τρώνε περισσότερο. Μία πιθανή εξήγηση είναι ότι το νερό λειτουργεί σαν ένας τρόπος «αναζωογόνησης» της γεύσης, διατηρώντας για περισσότερη ώρα το ενδιαφέρον για το φαγητό και καθυστερώντας τη φυσιολογική μείωση της απόλαυσης που προκαλεί η συνεχόμενη κατανάλωση του ίδιου γεύματος.
Αντίθετα, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι όσοι κατανάλωναν το νερό με πιο γρήγορο ρυθμό είχαν την τάση να σταματούν νωρίτερα το φαγητό και να προσλαμβάνουν λιγότερες θερμίδες. Το εύρημα αυτό παραμένει υπό διερεύνηση, καθώς δεν είναι ακόμη σαφές ποιος μηχανισμός το εξηγεί. Μία εκδοχή είναι ότι όσοι παρατείνουν το γεύμα, πίνοντας μικρές γουλιές για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, διατηρούν και την επιθυμία για φαγητό περισσότερο.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ακόμη ότι ιδιαίτερη σημασία μπορεί να έχει η χρονική στιγμή κατά την οποία πίνεται το νερό. Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει πως η κατανάλωσή του πριν από το γεύμα ενδέχεται να συμβάλει στον περιορισμό της ποσότητας τροφής, ιδιαίτερα σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας. Η συγκεκριμένη έρευνα, όμως, αφορούσε αποκλειστικά την κατανάλωση νερού κατά τη διάρκεια του γεύματος, όπου τα αποτελέσματα φαίνεται να είναι διαφορετικά.
Παρά τα ενδιαφέροντα ευρήματα, οι ερευνητές τονίζουν ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει πως το νερό οδηγεί άμεσα σε αυξημένη κατανάλωση φαγητού. Καταγράφει μια συσχέτιση και όχι σχέση αιτίου και αποτελέσματος, καθώς οι συμμετέχοντες δεν είχαν λάβει οδηγίες να πιουν συγκεκριμένες ποσότητες νερού.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η αντίληψη πως ένα ποτήρι νερό στο τραπέζι αρκεί από μόνο του για να μειώσει την όρεξη δεν φαίνεται να επιβεβαιώνεται από τα συγκεκριμένα επιστημονικά δεδομένα. Αντίθετα, ο τρόπος και ο χρόνος κατανάλωσης του νερού φαίνεται πως επηρεάζουν τη διατροφική συμπεριφορά περισσότερο από όσο πιστευόταν μέχρι σήμερα.