Πόσες ώρες ύπνου «κρατάνε» νέο το σώμα

Επιστήμονες που ανέλυσαν δεδομένα σχεδόν 500.000 ανθρώπων διαπίστωσαν ότι τόσο η έλλειψη όσο και η υπερβολή στον ύπνο συνδέονται με ταχύτερη φθορά βασικών οργάνων.

Ο τρόπος με τον οποίο κοιμόμαστε φαίνεται πως επηρεάζει πολύ περισσότερα από την καθημερινή μας ενέργεια ή τη διάθεσή μας. Νέα επιστημονική έρευνα φέρνει στο προσκήνιο τη στενή σχέση ανάμεσα στη διάρκεια του ύπνου και τη βιολογική γήρανση, δείχνοντας ότι οι ακραίες συνήθειες ύπνου μπορεί να επιβαρύνουν σημαντικά τον οργανισμό.

Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature, άτομα που κοιμούνται λιγότερο από έξι ώρες ή περισσότερο από οκτώ ώρες καθημερινά εμφανίζουν ενδείξεις επιταχυνόμενης γήρανσης σε πολλά συστήματα του σώματος, μεταξύ αυτών ο εγκέφαλος, η καρδιά, οι πνεύμονες και το ανοσοποιητικό σύστημα.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Columbia University, υπό την καθοδήγηση του Junhao Wen, με τη χρήση δεδομένων από περίπου 500.000 συμμετέχοντες της βάσης υγείας UK Biobank. Οι ειδικοί αξιοποίησαν εργαλεία μηχανικής μάθησης προκειμένου να δημιουργήσουν ειδικά «ρολόγια γήρανσης», τα οποία εκτιμούν τη βιολογική ηλικία ενός ατόμου με βάση δείκτες όπως οι πρωτεΐνες αίματος, οι απεικονιστικές εξετάσεις και άλλα βιολογικά δεδομένα.

Πόσες ώρες ύπνου χρειάζεται πραγματικά το σώμα σου

Σε αντίθεση με τη χρονολογική ηλικία, η βιολογική ηλικία αποτυπώνει την πραγματική κατάσταση του οργανισμού σε κυτταρικό επίπεδο. Έτσι, δύο άνθρωποι που έχουν γεννηθεί την ίδια χρονιά μπορεί να παρουσιάζουν εντελώς διαφορετική εικόνα γήρανσης, ανάλογα με τις συνήθειες ζωής, τη φυσική κατάσταση και την υγεία τους.

Οι ερευνητές επικεντρώθηκαν σε διαφορετικά όργανα και συστήματα του σώματος, εξετάζοντας πώς ο ύπνος επηρεάζει τον εγκέφαλο, το ήπαρ, τον μεταβολισμό, το καρδιαγγειακό και το ανοσοποιητικό σύστημα. Τα αποτελέσματα αποκάλυψαν ένα σαφές μοτίβο τύπου U: όσο περισσότερο οι ώρες ύπνου απομακρύνονταν από ένα συγκεκριμένο εύρος, τόσο αυξάνονταν οι δείκτες βιολογικής φθοράς.

Η πιο ευνοϊκή εικόνα για τον οργανισμό καταγράφηκε σε όσους κοιμούνταν περίπου από 6,5 έως 8 ώρες ημερησίως. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι αυτό το χρονικό διάστημα συνδέεται με πιο υγιή λειτουργία των οργάνων και πιο αργούς ρυθμούς βιολογικής γήρανσης.

Παράλληλα, η μελέτη συνέδεσε τον ανεπαρκή ύπνο με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ψυχικών και σωματικών προβλημάτων υγείας. Ανάμεσα στις παθήσεις που εμφανίστηκαν συχνότερα ήταν οι αγχώδεις διαταραχές, τα καταθλιπτικά επεισόδια, η παχυσαρκία, ο διαβήτης τύπου 2, η υπέρταση και οι καρδιακές αρρυθμίες.

Την ίδια στιγμή, τόσο ο πολύ λίγος όσο και ο υπερβολικός ύπνος φάνηκε να σχετίζονται με αναπνευστικά προβλήματα, όπως το άσθμα και η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, αλλά και με διαταραχές του πεπτικού συστήματος.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι ο ύπνος αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες του τρόπου ζωής που μπορούν να τροποποιηθούν. Η βελτίωση των συνηθειών ύπνου ενδέχεται να συμβάλει ουσιαστικά όχι μόνο στην καθημερινή ευεξία, αλλά και στη συνολική υγεία και στη διαδικασία της υγιούς γήρανσης.