Γυναίκα και εμμηνόπαυση: tips επιβίωσης στις γιορτές

Η εμμηνόπαυση δεν κάνει διακοπές ούτε γιορτές. Το TheOpinion συνομίλησε με την Αθανασία Παππά, Πρόεδρο της Ελληνικής Εταιρείας Εμμηνόπαυσης, και  Επισκέπτρια Υγείας για τις προκλήσεις των γιορτών. Μέσα από την συνέντευξη προτείνουμε tips επιβίωσης στις γιορτές.

Όταν η διάθεση αλλάζει και δεν είναι «στο μυαλό μας»

Η εμμηνόπαυση μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά την ψυχική διάθεση. Η μείωση των οιστρογόνων επηρεάζει νευροδιαβιβαστές όπως η σεροτονίνη και η ντοπαμίνη, που ρυθμίζουν το συναίσθημα και τη διάθεση. Ευερεθιστότητα, άγχος, απότομες συναισθηματικές μεταβολές ή ακόμα και καταθλιπτική διάθεση δεν είναι σπάνια φαινόμενα.

Την ίδια στιγμή, οι διαταραχές ύπνου, συχνά αποτέλεσμα των εξάψεων, δημιουργούν έναν φαύλο κύκλο κόπωσης και συναισθηματικής αστάθειας. Μέσα στις γιορτές προστίθενται το στρες των προετοιμασιών, οι οικογενειακές υποχρεώσεις και οι κοινωνικές προσδοκίες.

Γιατί οι γιορτές επιβαρύνουν περισσότερο

Παρότι συνδέονται με θετικά συναισθήματα, οι γιορτές συχνά γίνονται επιβαρυντικές σε πολλά επίπεδα. Υπάρχει πρώτα η σωματική κόπωση: ψώνια, μαγείρεμα, καθαριότητα, μετακινήσεις. Όλα αυτά καλείται να τα διαχειριστεί μια γυναίκα που ήδη μπορεί να βιώνει έλλειψη ενέργειας, πόνους στις αρθρώσεις ή εξάψεις που επιδεινώνονται από το άγχος.

Παράλληλα, πολλές γυναίκες επωμίζονται τον ρόλο της «διοργανώτριας» των γιορτών, με την προσδοκία να δημιουργήσουν την τέλεια εμπειρία για όλους. Το συναισθηματικό αυτό φορτίο, σε συνδυασμό με τις ορμονικές διακυμάνσεις, συχνά οδηγεί σε υπερφόρτωση.

Δεν είναι λίγες και οι φορές που οικογενειακές συζητήσεις ή παλιά άλυτα ζητήματα βιώνονται πιο έντονα. Αν η γυναίκα δεν έχει μιλήσει ανοιχτά για όσα περνά, η αλλαγή στη διάθεσή της μπορεί να παρερμηνευτεί ως απόσταση ή «κακή διάθεση».

Τι βοηθά πραγματικά μέσα στις γιορτές

Δεν υπάρχουν μαγικές «συνταγές» που λύνουν τα πάντα. Υπάρχουν όμως μικρές, ρεαλιστικές κινήσεις που μπορούν να κάνουν ουσιαστική διαφορά.

Όπως επισημαίνει η Αθανασία Παππά, ακόμη και λίγα λεπτά ησυχίας πριν ξεκινήσει η μέρα λειτουργούν σαν σημείο αναφοράς μέσα στη γιορτινή ένταση. Δεν πρόκειται για πολυτέλεια, αλλά για υπενθύμιση ότι η γυναίκα υπάρχει και πέρα από τις υποχρεώσεις της.

Το ίδιο ισχύει και για τα όρια. Το να πει κανείς «όχι» σε μια πρόσκληση ή σε μια επιπλέον υποχρέωση δεν είναι αγένεια· είναι αυτοπροστασία. Οι εξάψεις, αντίστοιχα, χρειάζονται πρακτική διαχείριση, ρούχα σε στρώσεις, νερό, μικρές παύσεις, και όχι εκνευρισμό ή αυτομομφή.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο ύπνος. Η έλλειψή του, επιδεινώνει τόσο τα σωματικά όσο και τα ψυχικά συμπτώματα. Ένα πιο δροσερό δωμάτιο, λιγότερες οθόνες και μια ήρεμη ρουτίνα πριν τον ύπνο μπορούν να αλλάξουν ολόκληρη την επόμενη μέρα.

Η κίνηση, όταν δεν γίνεται άλλη μια υποχρέωση, λειτουργεί επίσης ανακουφιστικά. Μια απλή βόλτα ή λίγα λεπτά stretching αρκούν για να αποφορτιστεί το νευρικό σύστημα. Και πάνω απ’ όλα, η σύνδεση με άλλους ανθρώπους,  μια φίλη, μια ομάδα, έναν ειδικό, μειώνει το βάρος που συχνά η σιωπή κάνει βαρύτερο.

Όταν δεν αναγνωρίζεις τον εαυτό σου

Πολλές γυναίκες αυτές τις γιορτές νιώθουν ότι δεν αναγνωρίζουν τον εαυτό τους. Αυτό δεν αποτελεί αδυναμία. Η εμμηνόπαυση δεν είναι μόνο σωματική αλλαγή· είναι και μια βαθιά ταυτοτική αναδιάταξη.

Για χρόνια, ο ρόλος της γυναίκας συχνά ορίζεται μέσα από τη φροντίδα των άλλων. Όταν το σώμα αλλάζει και η ενέργεια δεν είναι ίδια, είναι φυσικό να γεννιέται το ερώτημα «ποια είμαι τώρα;». Σε αυτή τη φάση, όμως, δεν χάνεται ο εαυτός, επαναδιατυπώνεται.

Ένα νέο κεφάλαιο ζωής

Ίσως η πιο σημαντική αλλαγή οπτικής είναι να δούμε την εμμηνόπαυση όχι ως τέλος, αλλά ως αρχή. Ως ένα νέο κεφάλαιο με περισσότερη σαφήνεια, λιγότερη ανάγκη επιβεβαίωσης και περισσότερο χώρο για αυθεντικές επιλογές.

Σε πολλές κουλτούρες, οι γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση θεωρούνται φορείς σοφίας και εμπειρίας. Ίσως ήρθε η στιγμή να υιοθετήσουμε και εμείς αυτή την οπτική: λιγότερος φόβος, περισσότερη κατανόηση.

Το μήνυμα των γιορτών

Κλείνοντας, η κ. Παππά συνοψίζει το πιο ουσιαστικό μήνυμα που μπορούν να έχουν οι γιορτές για τις γυναίκες στην εμμηνόπαυση:

«Δεν χρειάζεται να αποδείξεις τίποτα. Είσαι αρκετή, ακριβώς όπως είσαι. Οι γιορτές δεν χρειάζονται την τελειότητά σου, χρειάζονται την παρουσία σου. Η αξία σου δεν μετριέται σε όσα προσφέρεις, αλλά στο δικαίωμά σου να φροντίσεις τον εαυτό σου χωρίς ενοχές»

Ίσως, τελικά, το πιο ουσιαστικό δώρο αυτές τις γιορτές να είναι η ελευθερία να είμαστε ακριβώς αυτό που είμαστε.

7 tips επιβίωσης στις γιορτές

Tip 1: Προστάτευσε την ενέργειά σου πριν εξαντληθεί

Οι γιορτές ξεκινούν συνήθως με καλή διάθεση και καταλήγουν σε σωματική και ψυχική εξάντληση. «Ακόμη και δέκα λεπτά ησυχίας το πρωί μπορούν να λειτουργήσουν σαν άγκυρα μέσα στη γιορτινή ένταση», επισημαίνει η κ. Αθανασία Παππά. Δεν πρόκειται για πολυτέλεια, αλλά για βασική αυτοπροστασία.

Tip 2: Μάθε να λες “όχι” χωρίς εξηγήσεις

Οι γυναίκες συχνά νιώθουν ότι πρέπει να “σηκώσουν” τις γιορτές στους ώμους τους. Όμως, όπως τονίζει, το να θέτεις όρια δεν είναι αγένεια. Είναι τρόπος να αποφύγεις τη συναισθηματική υπερφόρτωση και να παραμείνεις λειτουργική.

Tip 3: Διαχειρίσου τις εξάψεις πρακτικά – όχι με ενοχές

Ρούχα σε στρώσεις, νερό πάντα κοντά, λίγες ανάσες στον καθαρό αέρα. Οι εξάψεις δεν είναι αδυναμία ούτε κάτι που πρέπει να «κρύβεται». Είναι σύμπτωμα και χρειάζεται πρακτική αντιμετώπιση, όχι εκνευρισμό.

Tip 4: Κάνε τον ύπνο αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα

Η έλλειψη ύπνου επιδεινώνει τόσο τη διάθεση όσο και τα σωματικά συμπτώματα της εμμηνόπαυσης. Ένα δροσερό, ήσυχο περιβάλλον και λιγότερες οθόνες πριν τον ύπνο μπορούν να αλλάξουν ολόκληρη τη μέρα που ακολουθεί.

Tip 5: Μείωσε το αλκοόλ, όχι τη χαρά

Το αλκοόλ είναι σχεδόν συνώνυμο των γιορτών, όμως συχνά επιδεινώνει τις εξάψεις, το άγχος και τις διακυμάνσεις της διάθεσης. Η μείωση δεν στερεί τη χαρά· τη σταθεροποιεί.

Tip 6: Κινήσου χωρίς πίεση και στόχους

Δεν χρειάζεται πρόγραμμα ούτε “υποχρεωτική” άσκηση. Μια απλή βόλτα ή λίγα λεπτά stretching βοηθούν το νευρικό σύστημα να αποφορτιστεί, ειδικά σε περιόδους έντασης.

Tip 7: Μίλα – μην το περνάς μόνη

«Η σιωπή μεγεθύνει το άγχος, η φωνή το απελευθερώνει», υπογραμμίζει η κ. Παππά. Μια φίλη, μια ομάδα γυναικών ή ένας ειδικός μπορούν να λειτουργήσουν ως ουσιαστικό στήριγμα, ειδικά μέσα στις γιορτές.