Ελαιόλαδο πριν από το φαγητό – Τι έδειξε νέα έρευνα για το σάκχαρο

Η σειρά με την οποία καταναλώνουμε τα τρόφιμα σε ένα γεύμα ενδέχεται να επηρεάζει την άνοδο του σακχάρου στο αίμα. Νέα μελέτη σε ποντίκια εξετάζει πώς η κατανάλωση ελαιολάδου πριν από τους υδατάνθρακες μπορεί να επηρεάζει τη μεταγευματική αύξηση της γλυκόζης.

Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Diabetes, έδειξε ότι όταν τα πειραματόζωα έλαβαν ελαιόλαδο πριν από τη γλυκόζη, τα επίπεδα σακχάρου αυξήθηκαν πιο αργά στα πρώτα λεπτά μετά την κατανάλωσή της. Την ίδια στιγμή, παρατηρήθηκε καθυστέρηση στην προώθηση του περιεχομένου του στομάχου προς το έντερο. Τα ευρήματα δεν συνιστούν ακόμη διατροφική οδηγία για τους ανθρώπους. Σύμφωνα με τους ερευνητές, προσφέρουν, ωστόσο, μια πιθανή βιολογική εξήγηση για προηγούμενες κλινικές μελέτες, οι οποίες έχουν δείξει ότι η κατανάλωση λαχανικών, πρωτεΐνης ή λίπους πριν από τους υδατάνθρακες μπορεί να περιορίζει την απότομη αύξηση της γλυκόζης μετά το γεύμα.

Πρώτα ελαιόλαδο ή γλυκόζη;

Η διεθνής ερευνητική ομάδα επιχείρησε να διαπιστώσει τι συμβαίνει στον οργανισμό όταν μεταβάλλεται η σειρά με την οποία καταναλώνονται διαφορετικά θρεπτικά συστατικά. Για τις ανάγκες της μελέτης, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν ποντίκια που είχαν μείνει νηστικά κατά τη διάρκεια της νύχτας και τα διαχώρισαν σε τρεις ομάδες. Στην πρώτη χορηγήθηκε νερό και στη συνέχεια γλυκόζη. Στη δεύτερη δόθηκε αρχικά ελαιόλαδο και, έπειτα από 15 λεπτά, γλυκόζη. Στην τρίτη ομάδα ακολουθήθηκε η αντίστροφη σειρά, με τη γλυκόζη να χορηγείται πρώτη και το ελαιόλαδο να ακολουθεί μετά από 15 λεπτά. Στη συνέχεια, οι ερευνητές μέτρησαν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα, την ινσουλίνη και διάφορες ορμόνες που σχετίζονται με τη ρύθμιση του σακχάρου και τη λειτουργία του πεπτικού συστήματος, μεταξύ των οποίων και η GLP-1.

Τα πειράματα πραγματοποιήθηκαν επίσης σε ποντίκια με διαβήτη τύπου 2 ή σοβαρή έλλειψη ινσουλίνης. Παράλληλα, εξετάστηκαν και άλλα διατροφικά λίπη, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν η παρατηρούμενη επίδραση ήταν ειδική για το ελαιόλαδο.

Τι έδειξαν τα πειράματα όταν το ελαιόλαδο καταναλώθηκε πρώτο

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η χορήγηση ελαιολάδου πριν από τη γλυκόζη, σε αντίθεση με τη χορήγησή του μετά, περιόρισε την αρχική απότομη αύξηση του σακχάρου και επιβράδυνε την κένωση του στομάχου. Επιπλέον, όταν το λίπος καταναλώθηκε πρώτο, καταγράφηκε αυξημένη πρώιμη έκκριση τριών ορμονών: της γλυκαγόνης, της GIP και της GLP-1. Οι συγκεκριμένες ορμόνες συμμετέχουν, με διαφορετικούς τρόπους, στη ρύθμιση του μεταβολισμού και της γλυκόζης. Όπως αναφέρουν οι ερευνητές στο Diabetes, τα αποτελέσματα παρατηρήθηκαν ακόμη και στα πειραματόζωα με διαβήτη τύπου 2 και σοβαρή ανεπάρκεια ινσουλίνης.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η γλυκαγόνη, μια ορμόνη που είναι κυρίως γνωστή για τη συμβολή της στην αύξηση της γλυκόζης στο αίμα. Στα συγκεκριμένα πειράματα, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι ενδέχεται να συμμετέχει, μαζί με την GLP-1, στον μηχανισμό μέσω του οποίου η προηγούμενη κατανάλωση λίπους περιορίζει την αρχική άνοδο του σακχάρου. Παράλληλα, τα πειράματα υπέδειξαν πιθανή συμμετοχή του πνευμονογαστρικού νεύρου, το οποίο αποτελεί βασικό δίαυλο επικοινωνίας ανάμεσα στον εγκέφαλο και τα όργανα του πεπτικού συστήματος.

Γιατί μπορεί να παίζει ρόλο η σειρά των τροφίμων

«Η ομάδα μας ενδιαφέρεται εδώ και καιρό για πρακτικές διατροφικές προσεγγίσεις που οι άνθρωποι μπορούν να ακολουθούν στην καθημερινή ζωή», εξηγεί ο Daisuke Yabe από το Πανεπιστήμιο του Κιότο, ένας από τους επικεφαλής της μελέτης. Όπως επισημαίνει, η αλλαγή στη σειρά κατανάλωσης των τροφίμων παρουσιάζει ενδιαφέρον, καθώς δεν απαιτεί τον αποκλεισμό ολόκληρων ομάδων τροφίμων, αλλά μόνο μια διαφορετική προσέγγιση στον τρόπο με τον οποίο καταναλώνεται ένα γεύμα. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα νέα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η σειρά με την οποία τα θρεπτικά συστατικά φτάνουν στο έντερο μπορεί να ενεργοποιεί μια συντονισμένη αντίδραση ορμονών και νευρικού συστήματος. Η αντίδραση αυτή ενδέχεται να επηρεάζει την ταχύτητα με την οποία το στομάχι προωθεί τη γλυκόζη προς το έντερο.

Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν, ωστόσο, ότι η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε ζώα και όχι σε ανθρώπους. Το επόμενο καθοριστικό βήμα είναι να εξεταστεί μέσω κλινικών μελετών εάν ο ίδιος μηχανισμός λειτουργεί και στον ανθρώπινο οργανισμό, καθώς και σε ποιον βαθμό. Επομένως, τα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν ότι η κατανάλωση μίας κουταλιάς ελαιολάδου πριν από το γεύμα αποτελεί αποτελεσματική μέθοδο ελέγχου του σακχάρου. Αναδεικνύουν, όμως, ένα ερευνητικό ερώτημα με πιθανή πρακτική σημασία: Μπορεί η σειρά με την οποία καταναλώνουμε τα τρόφιμα και φτάνουν τελικά στο έντερο να επηρεάζει περισσότερο απ’ όσο θεωρούσαμε τη μεταγευματική αύξηση της γλυκόζης;