Ο οίνος πρωταγωνιστεί με τις Παγκόσμιες Ημέρες Ξινόμαυρου και Οινοτουρισμού – Δράσεις και επισκέψιμα οινοποιεία

Άλλη μια ευκαιρία για απόδραση, άλλη μια ευκαιρία για να έρθετε πιο κοντά στο ελληνικό κρασί και στους ανθρώπους που το παράγουν. Αφορμή η Παγκόσμια Ημέρα Ξινόμαυρου που εορτάζεται την 1^η Νοεμβρίου αλλά και η Παγκόσμια Ημέρα Οινοτουρισμού την επόμενη Κυριακή 8 Νοεμβρίου. Δυο Κυριακές με επίκεντρο τον… οίνο!

Ρεπορτάζ: Ντέπυ Χιωτοπούλου (hiotopoulou@gmail.com)

Αλήθεια, τι γνωρίζετε για την ποικιλία Ξινόμαυρο; Ξέρετε ότι είναι η  σημαντικότερη ποικιλία της Βόρειας Ελλάδας αλλά και κορυφαία ερυθρή ποικιλία της χώρας μας; Ότι αποτελεί μία από τις τέσσερις ποικιλίες πρεσβευτές της Ελλάδας, μαζί με το Ασύρτικο, το Μοσχοφίλερο και το Αγιωργίτικο, ενώ ξεχωρίζει και με Ζώνη Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (Π.Ο.Π.);

Ποιες περιοχές της Βόρειας Ελλάδας ξεχωρίζουν για την ποικιλία Ξινόμαυρο και ποιες οι ιδιαιτερότητές του;

Με αφορμή λοιπόν την Παγκόσμια Ημέρα Ξινόμαυρου που εορτάζεται την Κυριακή 1 Νοεμβρίου, κάνουμε ένα νοερό αλλά και γευστικό ταξίδι σε οινοπαραγωγικές περιοχές της Βορείου Ελλάδος.

«Σήμα κατατεθέν» της Νάουσας…

Στα εδάφη της Νάουσας στην Ημαθία συναντάμε το Ξινόμαυρο μονοποικιλιακό. Είναι η ποικιλία που μεγάλωσαν γενεές Ναουσαίων αμπελουργών.

«Το Ξινόμαυρο δεν παραδίδει τίποτα εύκολα στον οινοποιό. Η συνύπαρξη μαζί του είναι συναρπαστική, καθώς δε γνωρίζει μέσες καταστάσεις» αναφέρεται χαρακτηριστικά σε ιστοσελίδα οινοποιείου της Νάουσας που δραστηριοποιείται στην τοποθεσία Μαντέμι της Νάουσας.

Στη Νάουσα συναντάμε μία από τις Ζώνες Π.Ο.Π., τη Ζώνη Π.Ο.Π. Νάουσα, η οποία αναγνωρίστηκε το 1971 και αφορά σε ερυθρούς οίνους, που παράγονται από σταφύλια της ποικιλίας Ξινόμαυρο.

Η συγκεκριμένη ποικιλία καλλιεργείται στις κοινότητες Τριλόφου – Φυτειάς, Στενημάχου, Κοπανού, Λευκαδίων, Μαρίνας-Πολλών Νερών, Γιαννακοχωρίου και στο Δήμο της Νάουσας του νομού Ημαθίας, σε μια έκταση περίπου 7.000 στρεμμάτων.

Η αμπελουργική ζώνη της Νάουσας, χαρακτηρίζεται από τους ψυχρούς βόρειους ανέμους, που πνέουν το χειμώνα, καθώς και από άφθονες βροχοπτώσεις, που σημειώνονται καθ` όλη τη διάρκεια του χρόνου, εκτός από τους μήνες του καλοκαιριού, κατά τους οποίους παρατηρείται συχνά ξηρασία.

Οι αμπελώνες είναι εγκατεστημένοι στις ηλιόλουστες και προφυλαγμένες από τους ψυχρούς ανέμους νοτιοανατολικές πλαγιές του όρους Βέρμιο, σε υψόμετρο από 150 έως 350 μέτρα. Στο οικοσύστημα αυτό το Ξινόμαυρο βρίσκει το απαραίτητο νερό για την ανάπτυξή του και τον ήλιο για την ωρίμανσή του.

Οι ερυθροί οίνοι ΠΟΠ Νάουσα είναι κυρίως ξηροί αλλά μπορεί να είναι και ημίξηροι και ημίγλυκοι. Οι ξηροί οίνοι ΠΟΠ Νάουσα, παλαιώνουν τουλάχιστον  ένα χρόνο σε δρύινα βαρέλια, έχουν χρώμα ρουμπινί, σύνθετο μπουκέτο κόκκινων φρούτων και μπαχαρικών, πλούσια και μαλακή γεύση.

Χάρη στο σύνθετο και ιδιαίτερο αρωματικό χαρακτήρα του, ο οποίος αποτελείται από αρώματα φρουτώδη και φυτικά, με χαρακτηριστικότερα αυτά του κερασιού, της ντομάτας και της ελιάς, στην έντονη τανική δομή του και την μακρά επίγευση, ένα τυπικό Ξινόμαυρο είναι το ιδανικότερο κρασί για τους λάτρεις του κρέατος και συνδυάζεται τέλεια με πιάτα με αρνί, μοσχάρι ή κυνήγι, ψητά ή μαγειρεμένα με κόκκινη σάλτσα και αποξηραμένα φρούτα.

Συχνά στο εξωτερικό, το Ξινόμαυρο συγκρίνεται εξαιτίας της ιδιαιτερότητας του αρώματος και του χαρακτήρα του με ποικιλίες όπως το Nebbiolo, το Sangiovese ή το Pinot Noir της Βουργουνδίας.

… και του Αμυνταίου

Μονοποικιλιακό Ξινόμαυρο καλλιεργείται και στη Δυτική Μακεδονία και συγκεκριμένα στο Αμύνταιο του νομού Φλώρινας.

Και εκεί συναντάμε Ζώνη Π.Ο.Π. Αμύνταιο η οποία αναγνωρίστηκε ένα χρόνο μετά της Νάουσας, δηλαδή το 1972. Εκτείνεται στην περιοχή του οροπεδίου του Αμυνταίου, μεταξύ των λιμνών Βεγορίτιδα και Πετρών, σε υψόμετρο 570-750 μ., καταλαμβάνει 5.500 περίπου στρέμματα αμπελώνων και περιλαμβάνει τις κοινότητες Αγ. Παντελεήμονα, Βεγόρας, Λακκιάς, Κλειδίου, Πετρών, Αντιγόνου, Μανιακίου, Ξινού Νερού, Φανού, Πεδινού, Αετού, Ροδώνος, Αγραπιδιών, Αναργύρων και Βαρυκού.

Το κλίμα είναι σχεδόν ηπειρωτικό, με χαμηλές θερμοκρασίες και σημαντικές χιονοπτώσεις το χειμώνα, ενώ το καλοκαίρι υπάρχουν με αρκετά μεγάλη συχνότητα βόρειοι άνεμοι. Οι δύο λίμνες συμβάλλουν καθοριστικά στην ήπια ρύθμιση του κλίματος, η οποία ευνοεί την καλλιέργεια τόσο των ελληνικών όσο και των ξενικών ποικιλιών οιναμπέλου.

Με βάση την κύρια ποικιλία της περιοχής που είναι το Ξινόμαυρο αναγνωρίζονται ως Ο.Π.Α.Π. Αμυνταίου οι εξής τύποι οίνων:

– Ερυθρός και ροζέ, ξηρός, ημίξηρος και ημίγλυκος

– Ροζέ φυσικώς αφρώδης, ξηρός και ημίγλυκος.

Ζώνες Π.Ο.Π και Π.Γ.Ε. και χαρμάνια ποικιλιών

Το Ξινόμαυρο δεν καλλιεργείται μόνο στα εδάφη της Νάουσας και του Αμυνταίου. Θα το βρούμε και στη Γουμένισσα του νομού Κιλκίς, σε χαρμάνι με την ποικιλία Νεγκόσκα.

Είναι Ζώνη Π.Ο.Π. Γουμένισσα, η οποία αναγνωρίστηκε το 1979 και περιλαμβάνει τη Γουμένισσα, και τις κοινότητες Φιλυριά, Στάθη, Γοργόπη, Κάρπη, Γρίβα, Πεντάλοφο, Πολύπετρο και Γερακώνα.

Ο κύριος όγκος των αμπελώνων, περίπου 2.000 στρέμματα φυτεμένα με τις ερυθρές ποικιλίες Ξινόμαυρο και Νεγκόσκα, εκτείνεται στις ανατολικές πλαγιές του όρους Πάικο και σε λόφους με απαλές κλίσεις και υψόμετρο μεγαλύτερο από 150m. Τα αμπέλια δεν αρδεύονται και η στρεμματική απόδοση δεν ξεπερνά τα 1.000 κιλά.

Στη δε Ραψάνη του νομού Λάρισας, συναντάμε και εκεί το Ξινόμαυρο μαζί με τις ποικιλίες Κρασάτο και Σταυρωτό ισομερώς, η δε Ζώνη Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης Ραψάνη αναγνωρίστηκε το 1971.

Η αμπελουργική ζώνη της Ραψάνης καταλαμβάνει μία έκταση περίπου 3.100 στρεμμάτων και περιλαμβάνει αμπελώνες των κοινοτήτων Ραψάνης, Κρανιάς, Πυργετού και Αμπελακίων, των οποίων η στρεμματική απόδοση δεν ξεπερνά τα 1.000 κιλά.

Επιπλέον, η «ντίβα» -όπως αποκαλείται- του Ελληνικού αμπελώνα, καλλιεργείται και ως Προστατευόμενη Γεωγραφική Ένδειξη (ΠΓΕ) όπως στην Επανομή, στο Βελβεντό και στη Σιάτιστα Κοζάνης, στην Κρανιά Ολύμπου και στα Μετέωρα, σε περιφερειακές ενότητες όπως η Θεσσαλονίκη, το Άγιον Όρος, η Πέλλα, η Καστοριά, η Ημαθία, η Πιερία και η Μαγνησία, ή στα γεωγραφικά διαμερίσματα Μακεδονίας και Θεσσαλίας.

Γευστικές δοκιμές

Καθώς η Παγκόσμια Ημέρα Ξινόμαυρου ‘πέφτει’ Κυριακή, μπορείτε να συνδυάσετε μια σύντομη απόδραση με επίσκεψη σε κάποιο οινοποιείο, να κάνετε οιινογευσία και στη συνέχεια να απολαύσετε σε κάποιο εστιατόριο/ταβέρνα της περιοχής το φαγητό σας συνδυάζοντας το με ένα ποτήρι Ξινόμαυρο!

Στη Νάουσα, που είναι και σε κοντινή απόσταση από τη Θεσσαλονίκη (90 χλμ.) υπάρχουν πολλά οινοποιεία, τα οποία είναι και επισκέψιμα, ενώ και στις ταβέρνες της περιοχής θα απολαύσετε τοπικές γεύσεις και ναουσαίικο οίνο.

Αλλά και πιο μακριά, στο Αμύνταιο (160 χλμ.) έχετε επιλογές, καθώς επίσης και στην ευρύτερη περιοχή της Φλώρινας.

Παράλληλα, στη Θεσσαλονίκη, η Ένωση «Οινοποιοί Βορείου Ελλάδος» διοργανώνει εκδήλωση ελεύθερης γευστικής δοκιμής με τίτλο «Γιορτάζουμε το Ξινόμαυρο – Η ποικιλία με τα χίλια πρόσωπα!».

Στην εκδήλωση, που θα πραγματοποιηθεί στο χώρο γευσιγνωσίας «The Wine Hub» της Ένωσης (Ολυμπίου Διαμαντή 2, περιοχή Δικαστήρια), το κοινό θα δοκιμάσει περισσότερες από 30 διαφορετικές ετικέτες των Οινοποιών Βορείου Ελλάδος. Το ωράριο της εκδήλωσης θα είναι από τις 17:00 έως τις 20:00 και το κόστος του εισιτηρίου ανέρχεται στα 15€/άτομο.

Οινοτουρισμός στην Παγκόσμια Ημέρα Οινοτουρισμού

Το οινόφιλο κοινό δεν επαναπαύεται από αυτήν την Κυριακή 1 Νοεμβρίου, καθώς και την επόμενη 8 Νοεμβρίου εορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Οινoτουρισμού.

Με αφορμή λοιπόν την Ημέρα, τα επισκέψιμα οινοποιεία – μέλη της Ένωσης «Οινοποιοί Βορείου Ελλάδος» μέσα από τους «Δρόμους του Κρασιού της Βορείου Ελλάδος» προσκαλούν τους φίλους και τις φίλες του κρασιού να ανακαλύψουν τον συναρπαστικό κόσμο του ελληνικού αμπελώνα μέσα από ξεναγήσεις και γευσιγνωσίες.

Σε περισσότερα από τα 23 οινοποιεία-μέλη τους, η είσοδος θα είναι δωρεάν, με κοινό ωράριο λειτουργίας 11:00 – 17:00.

Οι 8 Διαδρομές των «Δρόμων του Κρασιού της Βορείου Ελλάδος» και τα οινοποιεία είναι:

Στη Διαδρομή του Κρασιού του Ολύμπου

• Κτήμα Κατσαρού στην Κρανιά Ολύμπου

Στη Διαδρομή του Κρασιού της Ηπείρου

• Zoinos Winery στη Ζίτσα

Στη Διαδρομή του Κρασιού των Λιμνών

• Αμπελώνας Καμκούτη στο Βελβεντό Κοζάνης
• Κτήμα Βογιατζή στο Βελβεντό Κοζάνης
• Κτήμα Άλφα στο Αμύνταιον
• Κτήμα Κυρ-Γιάννη στον Άγιο Παντελεήμονα Αμυνταίου

Στη Διαδρομή του Κρασιού Πέλλα-Γουμένισσα

• 3 Γενιές – Οικογένεια Θωμαΐδη στην Πιπεριά Αριδαίας, Πέλλα
• Μικρό Κτήμα Τίτου στη θέση Δύο Ποτάμια στην Παιονία, Γουμένισσα

Στη Διαδρομή του Κρασιού της Νάουσας

• Βαένι Νάουσα στην Επισκοπή * Ωράριο Λειτουργίας 12:00-17:00
• Οινοποιείο Τασιώνα στη Ράμνιστα Γιαννακοχωρίου *Ωράριο Λειτουργίας: 11:00-18:00
• Κτήμα Κυρ-Γιάννη στο Γιαννακοχώρι
• Κτήμα Φουντή στη Νέα Στράντζα
• Οινοποιείο Μπουτάρη στη Στενήμαχο
• Klonas Boutique Winery στη Παλιοκαλιά *Ωράριο Λειτουργίας 11:00-16:00

Στη Διαδρομή του Κρασιού της Θεσσαλονίκης

• Οινοποιείο Κεχρής στο Καλοχώρι
• Κτήμα Φλόριαν στον Τρίλοφο
• Κτήμα Γεροβασιλείου στην Επανομή

Στη Διαδρομή του Κρασιού της Χαλκιδικής

• Akrathos Newlands Winery στη Μεγάλη Παναγία *Ωράριο Λειτουργίας 11:00-16:00

Στη Διαδρομή του Κρασιού του Διονύσου

• Κτήμα Βιβλία Χώρα στο Κοκκινοχώρι Καβάλας
• Estates Costa Lazaridi στην Αδριανή Δράμας
• Κτήμα Παυλίδη στα Κοκκινόγεια Δράμας
• Oenops Wines στην Προσοτσάνη Δράμας
• Το Κτήμα τ’ Αποστόλη στους Άμπελους Σερρών * Ωράριο Λειτουργίας 11:00-18:00.

Διαγωνισμός Φωτογραφίας

Αδράξτε και την ευκαιρία και λάβετε μέρος στον θεματικό διαγωνισμό φωτογραφίας με τίτλο «Wine Through Your Glass». Ανήμερα της Παγκόσμιας Ημέρας Οινοτουρισμού, 8 Νοεμβρίου, κάντε ανάρτηση φωτογραφιών από στη συγκεκριμένη ημέρα, μόνο από τα οινοποιεία της Ένωσης «Οινοποιοί Βορείου Ελλάδος».

Δημοσιεύστε στο facebook ή/και στο Instagram φωτογραφίες με εικόνες μέσα από το ποτήρι σας, συμπεριλαμβάνοντας στην ανάρτησή σας τα hashtags #winetourism26 και #το όνομα του οινοποιείου.

Ως έπαθλο, οι 5 πρώτοι νικητές/ριες θα λάβουν από τρεις φιάλες κρασί από τα οινοποιεία της Ένωσης που επισκέφθηκαν.