Κεντρική Μακεδονία: Πρωτιά στην έλλειψη προσωπικού – Στοιχεία του ΙΝΣΕΤΕ για τα ενοικιαζόμενα δωμάτια
Ντέπυ Χιωτοπούλου 
Χαμηλότερη μέση τιμή στην χαμηλή περίοδο (48 ευρώ), πελάτες κυρίως από τα Βαλκάνια, σταθερά έσοδα (86%), υψηλός ανταγωνισμός από online πλατφόρμες (38%) και πρώτη στην κατάταξη στην έλλειψη προσωπικού, σε ποσοστό 94%. Είναι κάποια από τα συμπεράσματα για την Κεντρική Μακεδονία, σύμφωνα με την τελευταία έρευνα του ΙΝΣΕΤΕ για τα ενοικιαζόμενα δωμάτια – μέλη του ΣΕΤΚΕ.
Της Ντέπυς Χιωτοπούλου (hiotopoulou@gmail.com)
Την αποτύπωση της τρέχουσας κατάστασης και των προκλήσεων του κλάδου των ενοικιαζόμενων δωμάτιων επιχειρεί η τελευταία «Έρευνα Επιχειρηματικού Κλίματος στα Τουριστικά Καταλύματα (Μέλη Σ.Ε.Τ.Κ.Ε.)» που πραγματοποίησε το Ινστιτούτο του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΙΝΣΕΤΕ), και συμμετείχαν 702 επιχειρήσεις ενοικιαζόμενων δωματίων από όλη την Επικράτεια.
Τρεις βασικές προκλήσεις αντιμετωπίζουν οι μικρότερες τουριστικές επιχειρήσεις στην κατηγορία των ενοικιαζόμενων δωματίων:
α. υψηλή φορολογία,
β. αυξημένο λειτουργικό κόστος και
γ. έλλειψη προσωπικού.
Εκτός από τις παραπάνω προκλήσεις, οι επιχειρήσεις ειδικά στην ηπειρωτική χώρα προτάσσουν επιπλέον τα ζητήματα της χαμηλής ζήτησης και του ανταγωνισμού από τις online πλατφόρμες.
Μάλιστα, μεταξύ Περιφερειών παρουσιάζονται σημαντικές αποκλείσεις σ’ ότι αφορά μέση τιμή και έσοδα, οδηγώντας σε τουρισμό… δυο ταχυτήτων.
Η δεξαμενή πελατών – Τα στοιχεία για την Κεντρική Μακεδονία
Βάσει της έρευνας του ΙΝΣΕΤΕ, τα εν λόγω καταλύματα – μέλη της Συνομοσπονδίας Επιχειρηματιών Τουριστικών Καταλυμάτων Ελλάδας (ΣΕΤΚΕ) εμφανίζουν σαφή προσανατολισμό προς το εξωτερικό αφού, σε εθνικό επίπεδο:
-το 65% δηλώνει ότι εξυπηρετεί κυρίως πελάτες από το εξωτερικό,
-το 8% επικεντρώνεται στην ελληνική αγορά ενώ
-το 27% εξυπηρετεί εξίσου πελάτες από το εξωτερικό και την Ελλάδα.
Οι βασικότερες αγορές προέλευσης πελατών από το εξωτερικό είναι η Γερμανία (43%), το Ηνωμένο Βασίλειο (40%) και η Ιταλία (38%) ενώ ακολουθούν η Ρουμανία (31%), η Γαλλία (23%), η Βουλγαρία (22%) και η Σερβία (22%).
Σ’ ότι αφορά την Κεντρική Μακεδονία, σε ποσοστό 80% είναι πελάτες από το εξωτερικό με τα υψηλότερα ποσοστά να καταγράφονται από Σερβία (47%), Ρουμανία (34%) και Βόρεια Μακεδονία (38%).
Ακολουθούν η Βουλγαρία (29%) και από ευρωπαϊκές αγορές η Γερμανία (21%), η Ιταλία (12%), η Αυστρία (5%). Η δε Κύπρος απορροφάει το 13%.
Η εξάρτηση της Κεντρικής Μακεδονίας αποκλειστικά από την ελληνική αγορά αγγίζει μόλις το 1%.
Οι προκλήσεις
Αρκετές οι προκλήσεις που συγκεντρώνουν τα στοιχεία της έρευνας του ΙΝΣΕΤΕ. Το σημαντικότερο εμπόδιο σε εθνικό επίπεδο είναι η υψηλή φορολογία, κατά 75%, ποσοστό που μεταφράζεται σε 3 στις 4 επιχειρήσεις.
Ακολουθεί το αυξημένο λειτουργικό κόστος σε ποσοστό 72%, με ιδιαίτερα υψηλές τιμές σε Θεσσαλία και Κυκλάδες σε ποσοστό και στις δύο περιπτώσεις στο 90%, ακολουθεί η Κρήτη με 86%, τα Δωδεκάνησα με 85% και η Πελοπόννησος (83%), ενώ υψηλά ποσοστά σημειώνονται και στα Ιόνια Νησιά (73%), στο Βόρειο Αιγαίο (70%), στην Κεντρική Μακεδονία (60%).
Η έλλειψη προσωπικού καταγράφεται ως σημαντικό πρόβλημα (52%), με κορυφαία ένταση στην Κεντρική Μακεδονία (94%) και υψηλά ποσοστά στις Κυκλάδες (70%), στη Στερεά Ελλάδα (56%), στην Ήπειρο (54%) και στα Δωδεκάνησα (54%), στην Αττική 50% και στην Αν. Μακεδονία & Θράκη 50%.
Η χαμηλή ζήτηση εμφανίζεται συνολικά σε χαμηλότερο επίπεδο (12%), ωστόσο αποτελεί ιδιαίτερα έντονο ζήτημα στη Δυτική Ελλάδα (67%) και στη Στερεά Ελλάδα (44%), ενώ ακολουθεί η Κεντρική Μακεδονία (23%).
Ο ανταγωνισμός από online πλατφόρμες παραμένει δευτερεύων σε εθνικό επίπεδο (17%), αλλά εμφανίζεται εντονότερα σε Ήπειρο (38%) και Κεντρική Μακεδονία (38%) καθώς και στη Δυτική Ελλάδα (33%).
Δωρεάν Wi-Fi και απευθείας κράτηση
Στην ενότητα των υποδομών, η παροχή δωρεάν Wi-Fi καλύπτει το 95%. Στην Κεντρική Μακεδονία, η συγκεκριμένη παροχή κινείται στο 94%.
Η δυνατότητα απευθείας κράτησης από την ιστοσελίδα του καταλύματος απορροφάει το 89%, πρωινό/παροχές διατροφής και PMS/σύστημα κρατήσεων έχουν 10% αμφότερα, και 4% έχει η συνεργασία με channel manager.
Οι κρατήσεις στα καταλύματα – μέλη της ΣΕΤΚΕ σε ποσοστό 36% γίνονται 30-60 μέρες πριν την άφιξη, σε ποσοστό 34% άνω των 60 ημερών πριν την άφιξη, 28% 15-29 μέρες πριν την άφιξη και 3% 0-14 μέρες πριν την άφιξη.
Σε ποσοστό 68% οι κρατήσεις γίνονται μέσω tour operators, σε 23% από διαδικτυακές πλατφόρμες και 9% από άμεσες κρατήσεις.
Σχετικά με τις διαδικτυακές πλατφόρμες, η Booking αποτελεί μακράν την πρώτη επιλογή σε εθνικό επίπεδο (51%). Στην περίπτωση της Κεντρικής Μακεδονίας, απορροφάει το 23% και ακολουθούν Expedia με 6%, Tripadvisor 5% κλπ.
Η χαμηλότερη τιμή
Σε εθνικό επίπεδο, η μέση τελική τιμή πώλησης ανά διανυκτέρευση διαμορφώνεται στα 126€ για την υψηλή περίοδο του 2025 και στα 78€ για τη χαμηλή, επιβεβαιώνοντας σαφή εποχική διαφοροποίηση στις τιμές.
Η Κεντρική Μακεδονία καταγράφει την χαμηλότερη τιμή, στην χαμηλή περίοδο, στα 48 ευρώ. Ακολουθεί η Στερεά Ελλάδα στα 53 ευρώ ανά δωμάτιο.
Αντίστοιχα, η μέση τιμή στην υψηλή σεζόν κυμαίνεται στα 99 ευρώ για την Κεντρική Μακεδονία, όταν η ψηλότερη καταγράφεται στα Ιόνια Νησιά με 177 ευρώ.
Οι εκτιμήσεις για τα έσοδα της κάθε επιχείρησης που συμμετείχε στην έρευνα, για τη θερινή περίοδο του 2025, σε σχέση με την αντίστοιχη του 2024, κινούνται στο +8%.
Κοινωνικός Τουρισμός
Τέλος, σ’ ότι αφορά τη χρήση Κοινωνικού Τουρισμού, η Κεντρική Μακεδονία απορροφάει το 42%. Υψηλότερα ποσοστά χρήσης καταγράφονται στη Στερεά Ελλάδα (89%) και τη Θεσσαλία (89%). Ακολουθούν το Νότιο Αιγαίο – Κυκλάδες (60%), η Πελοπόννησος (56%) και η Ήπειρος (54%).
Το δείγμα της έρευνας
Στην εν λόγω έρευνα συμμετείχαν 702 επιχειρήσεις ενοικιαζόμενων δωματίων από όλη την Επικράτεια, τον Νοέμβριο του 2025.
Η έρευνα αναδεικνύει τις τάσεις σε τουριστικές επιχειρήσεις μικρού μεγέθους στις οποίες σχεδόν 2 στις 3 (64%) απασχολούν μόλις 1- 2 εργαζόμενους, ένα 31% να απασχολεί 3- 5 εργαζομένους κι ένα 4% πάνω από 6 εργαζομένους.
Το 87% των επιχειρήσεων έχουν εποχική λειτουργία ενώ το 13% ετήσια.
