Στο μικροσκόπιο Meta, Google, TikTok και Snapchat για τη χρήση από παιδιά

Μια σημαντική δικαστική εξέλιξη στις Ηνωμένες Πολιτείες φέρνει πιο κοντά την εκδίκαση χιλιάδων υποθέσεων που στρέφονται κατά μεγάλων εταιρειών του διαδικτύου, με επίκεντρο τον τρόπο με τον οποίο έχουν σχεδιαστεί οι δημοφιλείς πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και τις επιπτώσεις τους στους ανήλικους χρήστες.

Το 9ο Εφετείο των ΗΠΑ απέρριψε την προσφυγή της Meta και του TikTok κατά προηγούμενης δικαστικής απόφασης, επιτρέποντας έτσι να συνεχιστεί η διαδικασία για περισσότερες από 3.000 αγωγές σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Οι ενάγοντες υποστηρίζουν ότι οι πλατφόρμες έχουν σχεδιαστεί με χαρακτηριστικά που ενθαρρύνουν τη συνεχή χρήση τους και μπορούν να οδηγήσουν σε εθιστικές συμπεριφορές μεταξύ παιδιών και εφήβων, σύμφωνα με την ΕΡΤ.

Το Εφετείο δεν εξέτασε στην παρούσα φάση την ουσία των κατηγοριών. Έκρινε ότι η προσφυγή των εταιρειών ήταν πρόωρη, καθώς η προηγούμενη δικαστική απόφαση δεν αποτελούσε τελική κρίση επί των υποθέσεων.

Κεντρικό ζήτημα στη δικαστική διαμάχη αποτελεί το Άρθρο 230 του Communications Decency Act, το οποίο παρέχει σημαντική νομική προστασία στις διαδικτυακές πλατφόρμες για περιεχόμενο που αναρτούν οι χρήστες τους. Meta και TikTok υποστήριξαν ότι η συγκεκριμένη διάταξη θα πρέπει να τις προστατεύει και από αγωγές που σχετίζονται με τον σχεδιασμό των υπηρεσιών τους και τις καταγγελίες περί εθισμού.

Οι δικαστές, ωστόσο, έκριναν ότι η συγκεκριμένη προστασία δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέσο για να αποκλειστούν οι εταιρείες από τη δικαστική διαδικασία σε αυτό το στάδιο. Έτσι, οι αγωγές παραμένουν σε ισχύ και μπορούν να εξεταστούν επί της ουσίας σε επόμενο στάδιο.

Παράλληλα, η Meta δεν κατάφερε να αποτρέψει την έναρξη ξεχωριστής μεγάλης δίκης, στην οποία συμμετέχουν οι γενικοί εισαγγελείς 29 πολιτειών. Οι πολιτείες υποστηρίζουν ότι η εταιρεία συνέλεγε και αξιοποιούσε δεδομένα ανηλίκων, ενώ παράλληλα διαμόρφωνε τις υπηρεσίες της με τρόπο που ενθάρρυνε τους νεαρούς χρήστες να παραμένουν συνδεδεμένοι για μεγάλα χρονικά διαστήματα.

Στο επίκεντρο των αγωγών βρίσκονται, μεταξύ άλλων, καταγγελίες από γονείς, σχολικές περιφέρειες, δήμους και ιδιώτες. Οι ενάγοντες υποστηρίζουν ότι οι εταιρείες γνώριζαν τους πιθανούς κινδύνους για την ψυχική υγεία των παιδιών και των εφήβων, αλλά δεν προχώρησαν στις απαιτούμενες αλλαγές στον σχεδιασμό των προϊόντων τους.

Οι υποθέσεις έχουν συγκεντρωθεί ενώπιον ομοσπονδιακής δικαστή στην Καλιφόρνια, ενώ εκατοντάδες ακόμη παρόμοιες αγωγές εξετάζονται σε πολιτειακά δικαστήρια. Περίπου 3.300 υποθέσεις έχουν συγκεντρωθεί σε ενιαία διαδικασία στην Καλιφόρνια, γεγονός που δίνει στην υπόθεση ιδιαίτερη βαρύτητα.

Το δικαστικό τοπίο έχει ήδη αλλάξει από προηγούμενες αποφάσεις. Τον Μάρτιο, δικαστήριο του Λος Άντζελες έκρινε τη Meta και τη Google υπεύθυνες για αμέλεια στον σχεδιασμό πλατφορμών που, σύμφωνα με την απόφαση, μπορούν να προκαλέσουν βλάβες σε νέους χρήστες. Στην ίδια υπόθεση επιδικάστηκε αποζημίωση ύψους 6 εκατ. δολαρίων σε νεαρή γυναίκα που υποστήριξε ότι είχε αναπτύξει εθισμό στο Instagram και το YouTube από μικρή ηλικία.

Λίγες ημέρες νωρίτερα, δικαστής στο Νέο Μεξικό είχε επίσης καταδικάσει τη Meta να καταβάλει 567 εκατ. δολάρια σε ταμείο για την ψυχική υγεία εφήβων, κρίνοντας ότι η εταιρεία είχε δημιουργήσει δημόσια όχληση. Η Meta έχει αρνηθεί τις σχετικές κατηγορίες και έχει δηλώσει ότι θα ασκήσει έφεση.

Η νέα απόφαση του 9ου Εφετείου δεν σημαίνει ότι οι τεχνολογικές εταιρείες έχουν κριθεί ένοχες για το σύνολο των καταγγελιών. Αποτελεί, ωστόσο, ένα σημαντικό διαδικαστικό βήμα, καθώς ανοίγει τον δρόμο ώστε οι δικαστικές αρχές να εξετάσουν αναλυτικότερα τι γνώριζαν οι εταιρείες για τους πιθανούς κινδύνους, πότε τους εντόπισαν και ποια μέτρα έλαβαν για την προστασία των ανήλικων χρηστών.